Адамдардың Жер бетіне таралып орналасуы
15-параграф · Оқулықтың 50–52-беттері
«Жаратылыстану» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Адамдардың Жер бетіне таралып орналасуы» тақырыбы, 15-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Ежелгі адамдардың уақытша немесе тұрақты мекендеген орны қалай аталады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Қоныс
Жауап нұсқалары
- A.Қорым
- B.Кеніш
- C.Ғибадат орны
- D.Жартас суреттері орны
- E.Қонысдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Қоныс — адамдар уақытша не тұрақты мекендеген орын.
Қолдану: Археологтар мұндай жерде баспана ізі, ошақ, құрал немесе тұрмыстық қалдық табуы мүмкін. Бір ғана зат табылған жердің бәрін автоматты түрде мекен орны деп алмаймыз: деректер жиынтығы мен олардың орналасуы маңызды. Сұрақ жерлеу немесе жекелеген өндіріс орнын емес, адамдар өмір сүрген кеңістіктің жалпы атауын сұрайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Қорым жерлеу орындарымен, кеніш шикізат өндірумен, ғибадат орны арнайы рәсіммен байланысты. Тасқа сурет салынған орын да міндетті түрде мекен орны болмайды. Тұрмыс пен өмір сүру іздерін негізгі белгі ретінде қолдан.
Қайта орындауға ишара: Адамдардың күнделікті өмір сүрген орны сұралғанын ескер.
Дұрыс жауап: Қоныс
Жауап нұсқалары
- A.Кеніш
- B.Ғибадат орны
- C.Жартас суреттері орны
- D.Қорым
- E.Қонысдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Қоныс — адамдар уақытша не тұрақты мекендеген орын.
Қолдану: Археологтар мұндай жерде баспана ізі, ошақ, құрал немесе тұрмыстық қалдық табуы мүмкін. Бір ғана зат табылған жердің бәрін автоматты түрде мекен орны деп алмаймыз: деректер жиынтығы мен олардың орналасуы маңызды. Сұрақ жерлеу немесе жекелеген өндіріс орнын емес, адамдар өмір сүрген кеңістіктің жалпы атауын сұрайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Қорым жерлеу орындарымен, кеніш шикізат өндірумен, ғибадат орны арнайы рәсіммен байланысты. Тасқа сурет салынған орын да міндетті түрде мекен орны болмайды. Тұрмыс пен өмір сүру іздерін негізгі белгі ретінде қолдан.
Қайта орындауға ишара: Адамдардың күнделікті өмір сүрген орны сұралғанын ескер.
- 3
Дұрыс жауап: Қоныс
Жауап нұсқалары
- A.Қонысдұрыс
- B.Ғибадат орны
- C.Жартас суреттері орны
- D.Қорым
- E.Кеніш
Түсіндірме
Ереже: Қоныс — адамдар уақытша не тұрақты мекендеген орын.
Қолдану: Археологтар мұндай жерде баспана ізі, ошақ, құрал немесе тұрмыстық қалдық табуы мүмкін. Бір ғана зат табылған жердің бәрін автоматты түрде мекен орны деп алмаймыз: деректер жиынтығы мен олардың орналасуы маңызды. Сұрақ жерлеу немесе жекелеген өндіріс орнын емес, адамдар өмір сүрген кеңістіктің жалпы атауын сұрайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Қорым жерлеу орындарымен, кеніш шикізат өндірумен, ғибадат орны арнайы рәсіммен байланысты. Тасқа сурет салынған орын да міндетті түрде мекен орны болмайды. Тұрмыс пен өмір сүру іздерін негізгі белгі ретінде қолдан.
Қайта орындауға ишара: Адамдардың күнделікті өмір сүрген орны сұралғанын ескер.
Дұрыс жауап: Су көзі
Жауап нұсқалары
- A.Құрылыс тасы
- B.Отын қоры
- C.Металл кені
- D.Су көзідұрыс
- E.Құнарлы топырақ
Түсіндірме
Ереже: Су көзі адамдардың ауызсу алуына және тіршілікті ұйымдастыруына қажет табиғи жағдайлардың бірі.
Қолдану: Өзен не бұлақ маңына орналасу суға қолжетімділік береді. Кейде балық, өсімдік және жануарлар да осы ортада шоғырланады. Дегенмен қоныс таңдауға тек бір фактор әсер етпейді: қауіпсіздік пен басқа ресурстар да ескеріледі. Шартта нақты ауызсу алу мүмкіндігіне басымдық берілген.
Қате нұсқаларды ажырату: Құрылыс тасы, отын, металл кені немесе құнарлы топырақ пайдалы болуы мүмкін, бірақ ауызсуға тікелей қолжетімділікті алмастырмайды. Сұрақ жалпы барлық ресурстың тізімін емес, өзен мен бұлақтың негізгі тіршілік қызметін сұрайды.
Қайта орындауға ишара: Ауызсу алуға мүмкіндік беретін табиғи нысанды ойла.
Дұрыс жауап: Су көзі
Жауап нұсқалары
- A.Су көзідұрыс
- B.Отын қоры
- C.Металл кені
- D.Құнарлы топырақ
- E.Құрылыс тасы
Түсіндірме
Ереже: Су көзі адамдардың ауызсу алуына және тіршілікті ұйымдастыруына қажет табиғи жағдайлардың бірі.
Қолдану: Өзен не бұлақ маңына орналасу суға қолжетімділік береді. Кейде балық, өсімдік және жануарлар да осы ортада шоғырланады. Дегенмен қоныс таңдауға тек бір фактор әсер етпейді: қауіпсіздік пен басқа ресурстар да ескеріледі. Шартта нақты ауызсу алу мүмкіндігіне басымдық берілген.
Қате нұсқаларды ажырату: Құрылыс тасы, отын, металл кені немесе құнарлы топырақ пайдалы болуы мүмкін, бірақ ауызсуға тікелей қолжетімділікті алмастырмайды. Сұрақ жалпы барлық ресурстың тізімін емес, өзен мен бұлақтың негізгі тіршілік қызметін сұрайды.
Қайта орындауға ишара: Ауызсу алуға мүмкіндік беретін табиғи нысанды ойла.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.