Зоналық табиғат кешендері Табиғат зоналары

Ереже: Табиғат зонасында топырақ, өсімдік және жануарлар белгілі климаттық жағдайларда өзара байланысады. Жылу мөлшері мен су жеткіліктілігін бірге қарастыру өсімдіктің өсу мүмкіндігін және табиғи қауымдастықтардың айырмасын түсіндіруге көмектеседі.

Қолдану: Сұрақ бүкіл зона қалыптасуының негізгі климаттық негізін сұрайды. Сондықтан энергия мен су жағдайларын бірге сипаттайтын жұпты таңдаймыз; бір ғана температура немесе жауын мөлшері жеткіліксіз болуы мүмкін.

Қате нұсқаларды ажырату: Жел мен қысым климатқа әсер етеді, ал биіктік, жыныс және су торы басқа табиғи айырмаларды сипаттайды. Бірақ жазықтағы зоналардың негізгі климаттық шарты жылу мен ылғал арақатынасы арқылы түсіндіріледі. Бір фактордың әсері бар болуы оны сұралған басты өлшемнің орнына қоймайды.

Қайта орындауға ишара: Өсімдікке қажет энергия мен суды бірге сипаттайтын екі шаманы ізде.

Ереже: Қазақстан жазықтарында солтүстіктен оңтүстікке қарай жылу мен ылғал арақатынасы өзгеріп, құрғақшылық жалпы күшейеді. Осы бағытта орманды-шалғынды кешендерден шөптесін, одан сирек өсімдікті құрғақ кешендерге ауысу байқалады.

Қолдану: Шарт бағытты нақты көрсетеді. Сондықтан ылғалы салыстырмалы көбірек солтүстік зонадан бастап, ең құрғақ оңтүстік зонаға дейінгі ретті таңдаймыз.

Қате нұсқаларды ажырату: Кері рет оңтүстіктен солтүстікке қозғалысқа сәйкес келеді. Аралық зоналардың орнын алмастыру табиғи өтпелілікті бұзады. Таулардағы биіктік белдеулері бұл жазықтық сызбаны жергілікті деңгейде күрделендіруі мүмкін, бірақ сұрақ жазықтарға қатысты.

Қайта орындауға ишара: Алдымен бағытты белгілеп, зоналарды жалпы құрғақшылықтың артуы бойынша орналастыр.

Ереже: Табиғат зоналарын аумақтық таралуы мен табиғи белгілері арқылы салыстырады. Қазақстанның құрлықішілік орны және ылғалдың жеткіліксіз келуі елдің едәуір бөлігінде құрғақ табиғи кешендердің қалыптасуына ықпал етеді.

Қолдану: Шарт ең кең таралған зонаны оның құрғақтық белгілерімен бірге сұрайды. Қазақстанның жазық табиғи зоналары арасында шөл осы сипаттамаға сәйкес келеді.

Қате нұсқаларды ажырату: Шөлейт те құрғақ, бірақ өтпелі зона. Орманды дала мен даланың өсімдік және ылғал жағдайлары басқаша. Тундра Қазақстан жазықтарының негізгі табиғат зонасына жатпайды. Нақты пайыз аудандастыру әдісіне тәуелді болғандықтан бұл жерде сұралмаған.

Қайта орындауға ишара: Елдің оңтүстік және орталық-батыс жазықтарындағы құрғақ кешендердің таралуын елестет.

Ереже: Ауданның пайыздық үлесі бөліктің ауданын жалпы ауданға бөліп, жүзге көбейту арқылы табылады. Екі аудан бірдей өлшем бірлігінде берілуі және бөлік сол жалпы аумақтың құрамына кіруі керек.

Қолдану: Берілген сандар бойынша 175/500 × 100 = 35. Мың деген ортақ көбейткіш қысқарады. Бұл шартты оқу картасына қатысты есеп, Қазақстанның барлық карталарына өзгермейтін үлес ретінде қолданылмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Бөлуді кері орындау немесе бөлімге басқа аудан алу үлесті өзгертеді. Жауаптарды шамалап таңдамай, бөліктің бүтіннің шамамен үштен бірінен сәл артық екенін де тексеруге болады.

Қайта орындауға ишара: Алдымен «бөлік / бүтін» қатынасын құр, содан кейін пайызға айналдыр.

Ереже: Өтпелі зонада көршілес табиғи зоналардың белгілері бірлесіп кездеседі. Ылғал азайған сайын далалық шөптердің басымдығы төмендеп, құрғақшылыққа төзімді өсімдіктердің рөлі күшеюі мүмкін.

Қолдану: Шарт дала белгілерінен шөл белгілеріне біртіндеп ауысуды сипаттайды. Сондықтан шөлейттің екі жағындағы сәйкес зоналар жұбын таңдаймыз.

Қате нұсқаларды ажырату: Орманды дала мен дала арасындағы ауысудың өсімдік сипаты басқа. Қалған жұптар өзге географиялық жағдайларға қатысты. Өтпелі аймақтың болуы шекараның әр жерде қатаң сызықпен өтетінін немесе екі зонаның барлық белгісі тең болатынын білдірмейді.

Қайта орындауға ишара: Қай өсімдік тобының үлесі кеміп, қай топтың үлесі артып тұрғанын салыстыр.