Зерттеу нәтижелерін ұсынудың академиялық формалары

Ереже: Зерттеу мақсатты жоспарлаудан, дерек жинап талдаудан және нәтижені ұсынудан тұрады. Бұл әрекеттер өзара байланысты болғанымен, жоспарсыз өлшеуді бастау деректің қойылған мәселеге сай келмеуіне әкелуі мүмкін.

Қолдану: Шартта зерттеудің бағыты мен әдісі әлі анықталмаған. Сондықтан алдымен даярлық кезеңінде не үшін және қалай зерттеу жүргізілетінін белгілейді. Әдебиетпен танысу мен жұмыс жоспарын жасау кейінгі әрекеттерге негіз болады.

Қате нұсқаларды ажырату: Дерек жинау мен талдау үшін алдымен сұрақ пен әдіс қажет. Ұсыну және жариялау дайын нәтижеге сүйенеді, сондықтан олар бастапқы жоспарлаудың орнына жүрмейді.

Қайта орындауға ишара: Әр кезеңге қандай бастапқы мәлімет керегін ойла; зерттеу сұрағы әлі жоқ кезде ең алдымен қандай жұмыс орындалатынын таңда.

Ереже: Даярлық кезеңі зерттеудің мәселесі, мақсаты және орындалу жолын анықтайды. Нәтижені рәсімдеу әрекетін ерте жоспарлауға болатынмен, әлі жиналмаған деректердің дайын қорытындысын жасауға болмайды.

Қолдану: Тақырып қандай мәселе қаралатынын, мақсат қандай нәтижеге ұмтылатынын көрсетеді. Осы екеуі айқындалғаннан кейін өлшенетін көрсеткіштер мен әдістер таңдалады. Мақсаттың нақтылығы деректің қажет әрі жеткілікті болуын бағалауға көмектеседі.

Қате нұсқаларды ажырату: Статистикалық салыстыру, қорытынды диаграмма, қорғау мен нәтижені талқылау жиналған материалға сүйенеді. Олар бастапқы мазмұндық шешімді алмастырмайды.

Қайта орындауға ишара: «Нені және не үшін зерттеймін?» деген сұрақтарға жауап беретін әрекетті тап; дайын нәтижемен жасалатын жұмыстан ажырат.

Ереже: Бастапқы дерек зерттелетін нысанмен тікелей жұмыс барысында алынуы мүмкін. Ұйымдастыру мен безендіру зерттеуге қажет болғанымен, олар нысанның қасиеті жөніндегі өлшеу нәтижесін өздігінен бермейді.

Қолдану: Бақылау құбылысты тіркеуге, эксперимент белгілі жағдайдағы өзгерісті тексеруге мүмкіндік береді. Екеуі де алдын ала таңдалған әдіске сай жүргізіліп, нәтижелері жазылады. Әр географиялық зерттеуде міндетті түрде екеуі де қолданылуы шарт емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Деректі талдау, диаграмма жасау және қорытындыны таныстыру зерттеуде қажет, бірақ бастапқы мәліметті тікелей алу әрекеті емес. Әдеби шолу зерттеу бағытын нақтылауға көмектеседі. Берілген кезеңде жоспарланған нысан туралы жаңа бақылау немесе тәжірибелік нәтиже алынуы керек.

Қайта орындауға ишара: Әр әрекеттен кейін қандай жаңа мәлімет пайда болатынын сұра; нысан туралы дерек пен рәсімдеу құжатын бөлек қарастыр.

Ереже: Нәтижені ұсыну тәсілдерін ақпараттың жеткізілу формасы бойынша салыстырады. Бір жұмыста бірнеше тәсіл бірігуі мүмкін, бірақ сұрақ әр көрсетілген түрден бір мысал таңдауды талап етеді.

Қолдану: Ғылыми баяндама нәтижені ауызша түсіндіреді, мақала жазбаша жариялайды, электрондық таныстырылым цифрлық слайдтар арқылы көрнекі қолдау береді. Сондықтан бұл қатар үш тәсілді де қамтиды; слайдтарды сөйлеп қорғау олардың цифрлық құрал екенін жоймайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Басқа қатарлар негізінен бір тәсілге жататын бірнеше үлгіні біріктіреді: ауызша сөздер, жазбаша еңбектер немесе цифрлық өнімдер. Үш атаудың болуы үш түрлі тәсіл бар екенін білдірмейді.

Қайта орындауға ишара: Қатардағы әр өнімнің қалай жеткізілетінін жеке белгіле; барлық талаптың бір-бір мысалмен қамтылғанын тексер.

Ереже: Ғылыми хабарламаның ықшамдығы оның мағынасыз қысқа болуын білдірмейді. Ол зерттеудің негізгі жаңа нәтижесін түсінуге жеткілікті мәліметті таңдап жеткізуге бағытталады.

Қолдану: Тыңдаушы нені зерттегенін және қандай маңызды нәтиже алынғанын білуі керек. Сондықтан негізгі жаңалық анық айтылып, қажетті фактімен түсіндіріледі. Барлық деректі түгел оқу міндетті емес, бірақ қысқарту нәтиженің мәнін бұрмаламауы тиіс.

Қате нұсқаларды ажырату: Еңбектерді қайта басу мен толық журналды оқу қысқа хабарламаның міндетіне сай емес. Ұйымдастыру кестесі мен өмірбаян зерттеу жаңалығын өздігінен жеткізбейді.

Қайта орындауға ишара: Мәтінді тыңдаған адам қандай ғылыми жаңалықты түсінетінін тексер; автор туралы қосымша ақпаратты негізгі нәтижемен алмастырма.