Ustazdyq
Алғашқы 5 сұрақ тегінБиология, 1-бөлім, ҚГБ · 11-сынып · 15 сұрақ

Бағаналы жасушалардың практикада қолданылуы. Этикалық аспектісі

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

24-параграф · Оқулықтың 120–124-беттері

«Биология, 1-бөлім, ҚГБ» оқулығының (11-сынып, Атамұра, 2020) «Бағаналы жасушалардың практикада қолданылуы. Этикалық аспектісі» тақырыбы, 24-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Қан түзуші бағаналы жасушалардың трансплантациясы зақымданған қан түзу жүйесін толықтыру үшін қолданылды…»

Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.

  1. Дұрыс жауап: Өзін-өзі жаңарту және қан жасушалық бағыттарына ұрпақ беру

    Жауап нұсқалары

    1. A.Әр реципиенттегі ісікті міндетті толық жою
    2. B.Өзін-өзі жаңарту және қан жасушалық бағыттарына ұрпақ берудұрыс
    3. C.Табиғи түрде барлық мүше жасушаларына шектеусіз айналу
    4. D.Қан ұрпағын түзбей, антиденені ғана сыртқа бөлу
    5. E.Реципиенттің бүкіл ағзасындағы геномды донорлық геноммен алмастыру

    Түсіндірме

    Ереже: Қан түзуші бағаналы жасушалар өз қорын сақтап, әртүрлі қан өнімдерін түзуге бастама береді.

    Қолдану: Берілген мақсат — қан жүйесін толықтыру. Сондықтан дәл осы тіндік әлеует негіз болады; нәтижені барлық ауруға таратуға болмайды.

    Қате нұсқалар: A) Қан түзуін қалпына келтіру мақсаты толық ісік жою кепіліне тең емес.

    C) Қан түзуші әлеует тіндік қан жүйесіне қатысты, әмбебап плюрипотенттілік емес.

    D) Мақсат қан жасушалық жүйесін толықтыру; тек бір нәруыз секрециясы емес.

    E) Енгізілген жасушалардың қан жүйесіне үлесі басқа барлық мүшенің геномын ауыстырмайды. Ишара: Қолданылу мақсатын жасушаның нақты әлеуетімен байланыстыр.

  2. Дұрыс жауап: Жоқ; шығу көзі мен қалыпты дифференциация әлеуеті әртүрлі

    Жауап нұсқалары

    1. A.Иә; туғаннан кейін алынған барлық жасуша міндетті плюрипотентті
    2. B.Иә; кіндік қаны бластоцистаның ішкі массасының өзі
    3. C.Жоқ; шығу көзі мен қалыпты дифференциация әлеуеті әртүрлідұрыс
    4. D.Жоқ; кіндік қанында тірі жасушалар мүлдем болмайды
    5. E.Иә; екеуі де толық иммундық тәуекелсіз

    Түсіндірме

    Ереже: Жасушаның алынған материалы оның типі мен әлеуетін анықтауда маңызды; кіндік қанындағы қан түзуші жасушалар эмбриондық плюрипотентті жасушалармен бірдей емес.

    Қолдану: «Бағаналы» атауы ортақ болғанымен, нақты көз және функционалдық әлеует бөлек. Кіндік қанын жинау әдістері бұрыннан қолданылатындықтан оны тек болашақ мүмкіндік деп оқытпаймыз.

    Қате нұсқалар: A) Туғаннан кейінгі кез келген жасуша плюрипотентті емес; қан түзуші жасуша тіндік әлеуетке ие.

    B) Кіндік қаны мен ерте эмбрионның ішкі жасушалық массасы әртүрлі материал.

    D) Кіндік қаны қан жасушаларын, оның ішінде қан түзуші жасушаларды қамти алады.

    E) Бұл абсолютті қауіпсіздік дәлелденбеген; шығу көзінің салыстыруын да шешпейді. Ишара: Ортақ атаудан нақты типтердің бірдейлігін шығарма.

  3. Дұрыс жауап: Қате: бағаналылық иммундық сәйкестікті автоматты кепілдемейді

    Жауап нұсқалары

    1. A.Дұрыс: иммундық жүйе тек бактерияны ғана таниды
    2. B.Қате: бағаналылық иммундық сәйкестікті автоматты кепілдемейдідұрыс
    3. C.Дұрыс: барлық бағаналы жасушада еш антиген болмайды
    4. D.Қате: әр трансплантация міндетті түрде қабылданбайды
    5. E.Дұрыс: донор мен реципиенттің айырмасы жасушалық терапияға әсер етпейді

    Түсіндірме

    Ереже: Трансплантацияда жасуша типі, донорлық антигендер және реципиент жауабы ескеріледі; бағаналы күй толық иммундық бейтараптық емес.

    Қолдану: Шартта антигендік айырма бар. Оны «бағаналы» атауымен елемеуге болмайды; нақты қауіп пен сәйкестік тексеріледі.

    Қате нұсқалар: A) Иммундық тану өзге жасушалық антигендермен де байланысты; тек бактериямен шектелмейді.

    C) Антигендік қасиеттер типке және мамандану күйіне тәуелді; олардың бәрін жоқ деуге болмайды.

    D) Қауіп бар деу барлық жағдайда міндетті сәтсіздік деген емес; үйлесім мен жағдай бағаланады.

    E) Иммундық айырмашылықтар трансплантацияда маңызды болуы мүмкін. Ишара: Иммундық сәйкестік пен жасушаның даму әлеуетін бөлек бағала.

  4. Дұрыс жауап: Қажетсіз ұлпа немесе ісіктік түзіліс қаупін тексеру үшін

    Жауап нұсқалары

    1. A.Әр бағаналы жасуша міндетті қатерлі ісік болғандықтан
    2. B.Қажетті ұлпалық қызметі дәлелденсе, өсу қаупі болмайтындықтан
    3. C.Өнімде бір ғана маркер анықталса, өсу қаупі толық анықталатындықтан
    4. D.Плюрипотентті жасушалар бөліну қабілетін жоғалтқандықтан
    5. E.Қажетсіз ұлпа немесе ісіктік түзіліс қаупін тексеру үшіндұрыс

    Түсіндірме

    Ереже: Жасуша өніміне қауіпсіздік бағасы оның құрамын, мамандануын және бақыланбайтын өсу әлеуетін қамтиды.

    Қолдану: Қалдық плюрипотентті жасушалар қажетті типтен тыс өсім беруі мүмкін. Сондықтан олардың қалуы мен өсуі бақыланады; бұл әр өнім міндетті ісік туғызады деген емес.

    Қате нұсқалар: A) Мүмкін қауіп барлық жасушаның міндетті қатерлілігі емес; құрам мен қасиеттер тексеріледі.

    B) Функционалдық пайда қауіпсіздікті толық алмастырмайды; қалдық жасушалардың тағдыры бөлек.

    C) Маркер өсу мен қажетсіз ұлпа қаупін функционалдық сынақсыз толық бағаламайды.

    D) Олардың көбею және дифференциация әлеуеті бар; бақылаусыз өсу тәуекелі осы қасиеттермен байланысты. Ишара: Қауіптің мүмкіндігін міндетті нәтижеден ажырат.

  5. Дұрыс жауап: Өзіндік шығу иммундық мәселелердің кейбірін азайтуы мүмкін, бірақ жалпы қауіпсіздікті толық кепілдемейді

    Жауап нұсқалары

    1. A.Дозаның әсері өзіндік өнімде мүлде болмайды
    2. B.Өзіндік жасушалар әр жағдайда міндетті түрде бөгде донордан қауіпті
    3. C.Өнімнің ластануы өзіндік материалда мүмкін емес
    4. D.Өзіндік жасушалар еш тексерусіз әрқашан қауіпсіз
    5. E.Өзіндік шығу иммундық мәселелердің кейбірін азайтуы мүмкін, бірақ жалпы қауіпсіздікті толық кепілдемейдідұрыс

    Түсіндірме

    Ереже: Аутологиялық шығу бір сипаттама ғана; сапа, тұрақтылық, ластану, доза және функционалдық қауіптер бөлек тексеріледі.

    Қолдану: Өнім ағзаның өз жасушасынан шыққан, бірақ зертханалық өңдеу оның барлық қасиетін автоматты қауіпсіз етпейді. Қорытынды нақты сынақтарға сүйенеді.

    Қате нұсқалар: A) Доза мен енгізу жағдайы өзіндік жасушаға да маңызды.

    B) Мұндай әмбебап салыстыруды тек шығу тегінен жасауға болмайды.

    C) Жинау мен өсіру кезінде микробтық ластану көзге тәуелсіз бағалануы керек.

    D) Өсіру, өзгерту және өнімнің күйі қосымша тәуекелге әсер етеді. Ишара: «Өзіндік» пен «толық тексерілген» бір ұғым емес.

Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ

Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.

Жинақты сатып алу · 200 ₸Бүкіл кітап — 2000 ₸ (28 × 200 ₸ орнына)

Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.

Кітаптың басқа тақырыптары

Сұрақтар «Биология, 1-бөлім, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2020.