Ғылыми-техникалық прогресс және қазіргі заманның жаһандық проблемалары
54–55–56-параграф · Оқулықтың 247-беттері
«Дүниежүзі тарихы, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Мектеп, 2020) «Ғылыми-техникалық прогресс және қазіргі заманның жаһандық проблемалары» тақырыбы, 54–55–56-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 45 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Кәсіпорын бірдей сападағы өнім бірлігіне бұрынғыдан аз материал жұмсайтын технология енгізді. Қандай нәтижеге…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Өнім бірлігіне шаққандағы ресурс шығыны азайды
Жауап нұсқалары
- A.Өнімнің сату бағасы міндетті түрде төмендеді
- B.Өндірістің кез келген экологиялық әсері жойылды
- C.Өнім бірлігіне шаққандағы ресурс шығыны азайдыдұрыс
- D.Барлық жұмысшының табысы бірдей өсті
- E.Кәсіпорынның жалпы материал тұтынуы міндетті түрде азайды
Түсіндірме
Ереже: Ресурс үнемдеуді өнім бірлігіне кеткен шығын арқылы өлшеуге болады; бұл жалпы тұтынумен бірдей көрсеткіш емес.
Қолдану: Шарт бір бұйымға аз материал кететінін айтады. Егер өндіріс көлемі қатты өссе, жалпы материал тұтынуы азаймауы мүмкін; баға, табыс және барлық экологиялық әсер туралы дерек жоқ.
Қате нұсқалар: A) Сату бағасына басқа шығындар мен нарық жағдайы әсер етеді.
B) Материал үнемдеу энергия, шығарындылар және қалдық мәселесінің бәрін жоймайды.
D) Технологиялық үнем барлық жұмыскер табысының бірдей өсуін дәлелдемейді.
E) Жалпы тұтыну өнім санына да тәуелді; көлем белгісіз. Ишара: Бір бұйымның шығыны мен барлық өнімнің жиынтық шығынын ажырат.
Дұрыс жауап: Техника мен қызметкерлер біліктілігінің сәйкессіздігі
Жауап нұсқалары
- A.Баптауға қажет білімнің кәсіби сипатта болуы
- B.Өндірісте бұрыннан тәжірибелі адамдардың болуы
- C.Техника мен қызметкерлер біліктілігінің сәйкессіздігідұрыс
- D.Жабдықтың жаңа үлгіге жатуының өзі
- E.Кәсіпорынның өнім шығаруға ұмтылуы
Түсіндірме
Ереже: Техникалық жаңарту құрал мен оны игеретін адамдардың даярлығын байланыстыруды талап етеді.
Қолдану: Жабдық бар, бірақ қажетті баптау дағдысы жоқ. Сондықтан сатып алу өздігінен тиімді енгізуге тең емес; оқыту мен техникалық қолдау да қажет.
Қате нұсқалар: A) Кәсіби білімнің қажет болуы қалыпты; мәселе сол білімнің қызметкерлерде әзірге болмауында.
B) Тәжірибе пайдалы болуы мүмкін, бірақ жаңа құралға қажетті арнайы дағдыны бөлек тексеру керек.
D) Жаңа үлгі болуы кемшілік емес; негізгі кедергі оны меңгеру мүмкіндігінің жоқтығы.
E) Өнім шығару мақсаты жаңартуға кедергі емес. Ишара: Құралдың бар болуы мен оны пайдалана алу арасын салыстыр.
Дұрыс жауап: Ғылыми-техникалық әлеуетті
Жауап нұсқалары
- A.Тек қоймадағы дайын өнім санын
- B.Тек қолданыстағы жолдардың ұзындығын
- C.Ғылыми-техникалық әлеуеттідұрыс
- D.Тек шикізат қорын есепке алу жүйесін
- E.Тек дайын тауарды қайта сату мүмкіндігін
Түсіндірме
Ереже: Ғылыми-техникалық әлеует зерттеу жүргізу, білім өндіру және техникалық шешім жасау мүмкіндіктерін қамтиды.
Қолдану: Зертхана, даяр маман және әзірлемеге қолдау осы мүмкіндіктерді бірге нығайтады. Қаржы бөлінуі нәтижені автоматты кепілдемейді, бірақ қажетті негізді қалыптастырады.
Қате нұсқалар: A) Дайын өнім қоры жаңа білім жасау қабілетінің өлшемімен тең емес.
B) Жол инфрақұрылымы пайдалы болғанымен, шарттағы үш бағыттың негізгі атауы емес.
D) Шикізат есебі зертхана мен ғылыми кадр даярлығын қамтымайды.
E) Сауда ғылыми зерттеу мен әзірлеудің толық мазмұнын ашпайды. Ишара: Үш шығын бағытын біріктіретін ортақ қабілетті анықта.
Дұрыс жауап: Қызметкердің талдау мен шешімге қатысу міндетінің кеңеюін
Жауап нұсқалары
- A.Қызметкердің тек нұсқауды қайталаумен шектелуін
- B.Кез келген басқару қызметінің толық жойылуын
- C.Жауапкершіліктің тек жабдық өндірушісіне ауысуын
- D.Қызметкердің талдау мен шешімге қатысу міндетінің кеңеюіндұрыс
- E.Кәсіби білімнің орнына тек еңбек өтілінің қалуын
Түсіндірме
Ереже: Күрделі технологиялық өндірісте қызметкерден орындаумен қатар мәселені бағалау және шешімге үлес қосу талап етілуі мүмкін.
Қолдану: Ақауды талдау мен түзетуге қатысу жұмыс мазмұнының кеңейгенін көрсетеді. Бұл барлық кәсіпорындағы басқару бірден жоғалды деген қорытындыға жеткіліксіз.
Қате нұсқалар: A) Қызметкер дайын нұсқауды ғана орындамай, шешім ұсынған.
B) Қатысу құқығы басқарудың барлық түрін жоймайды.
C) Қызметкердің қатысуы өндіріс ішіндегі жауапкершіліктің сақталғанын көрсетеді.
E) Талдау үшін кәсіби білім қажет, тек өтіл жеткіліксіз болуы мүмкін. Ишара: Жұмыскер тек орындай ма, әлде мәселені шешуге де қатыса ма?
Дұрыс жауап: Өзгерісті түсінуге және іске асырудағы кедергілерді ертерек анықтауға
Жауап нұсқалары
- A.Өзгерістің шығынын есептеуді қажетсіз етуге
- B.Менеджерлердің барлық жауапкершілігін тоқтатуға
- C.Кез келген қарсылықтың толық әрі мәңгі жойылуына
- D.Әр ұсынысты тексерусіз міндетті қабылдауға
- E.Өзгерісті түсінуге және іске асырудағы кедергілерді ертерек анықтауғадұрыс
Түсіндірме
Ереже: Қатысушылармен диалог өзгеріс туралы ақпаратты толықтырып, тәжірибелік мәселелерді анықтауға көмектеседі.
Қолдану: Қызметкерлер күнделікті жұмыстың қиындығын біледі. Оларды тыңдау түсінуді арттыруы мүмкін, бірақ келісім мен табысты автоматты кепілдемейді.
Қате нұсқалар: A) Қатысу шығын мен тиімділікті есептеудің орнына жүрмейді.
B) Диалог басқарушылардың міндетін түгел алып тастамайды.
C) Талқылау қарсылықты азайтуы мүмкін, бірақ барлық келіспеушілікті жояды деу негізсіз.
D) Ұсыныстың жарамдылығын бағалау сақталады. Ишара: Қатысушылардың тәжірибесі шешімді қалай толықтыра алады?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 40 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Дүниежүзі тарихы, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Мектеп, 2020.