Жеке азаматтың өзінің өмір сүру деңгейін жоғарылатудағы рөлі
57-параграф · Оқулықтың 255–256-беттері
«География, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Мектеп, 2020) «Жеке азаматтың өзінің өмір сүру деңгейін жоғарылатудағы рөлі» тақырыбы, 57-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Екі отбасында табыс бірдей, бірақ бірінде білім мен денсаулық қызметіне қолжетімділік төмен. Өмір сүру…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Табыспен бірге қызметке қолжетімділік пен өзге негізгі қажеттіліктерді қарастыру
Жауап нұсқалары
- A.Қызметке қолжетімділікті әрқашан қажетсіз деу
- B.Өмір сүру деңгейін тек отбасы атауымен өлшеу
- C.Табыспен бірге қызметке қолжетімділік пен өзге негізгі қажеттіліктерді қарастырудұрыс
- D.Табыс бірдей болса барлық өмір жағдайы дәл бірдей деу
- E.Бір отбасындағы жағдайды екіншісіне көшіріп жазу
Түсіндірме
Ереже: Өмір сүру деңгейі материалдық және әлеуметтік қажеттіліктердің қамтамасыз етілуін қамтиды. Бір табыс саны барлық өмір жағдайын толық ашпайды.
Қолдану: Қызметке қолжетімділік бірдей табыстың әртүрлі нәтижеге әкелуін түсіндіруі мүмкін. Салыстыру бірнеше көрсеткішпен жасалады.
Қате нұсқалар: A) Қызметке қолжетімділік маңызды әлеуметтік қыр.
B) Атау қажеттіліктің қамтамасыз етілуін өлшемейді.
D) Бірдей ақша барлық жағдайдың теңдігін білдірмейді.
E) Отбасылардың нақты жағдайы бөлек зерттеледі. Ишара: Бір табысқа қандай игілік пен қызмет қолжетімді?
Дұрыс жауап: Жеке дағдымен бірге еңбек нарығы мен қоғамдық жағдайлар да ықпал етеді
Жауап нұсқалары
- A.Жұмыссыздық адамның барлық қабілеті жоқтығын дәлелдейді
- B.Оқу пайдасы тек табыстың бүгінгі санымен толық өлшенеді
- C.Жеке дағдымен бірге еңбек нарығы мен қоғамдық жағдайлар да ықпал етедідұрыс
- D.Дағды кез келген жағдайда міндетті жұмыс кепілі
- E.Еңбек нарығы жеке мүмкіндіктерге ешқашан әсер етпейді
Түсіндірме
Ереже: Жеке әрекет мүмкіндікті кеңейте алады, бірақ нәтиже сыртқы шарттарға да тәуелді. Жеке жауапкершілік институционалдық және аумақтық жағдайларды жоймайды.
Қолдану: Дағды пайдалы болуы мүмкін, алайда бос орын тапшылығы жұмысқа орналасуды шектейді. Екі факторды бірге түсіндіру қажет.
Қате нұсқалар: A) Нарықтағы тапшылық адамның құзыретін толық жоққа шығармайды.
B) Оқу нәтижесі уақыт пен басқа мүмкіндіктерге де қатысты.
D) Дағды жалғыз өзі барлық сыртқы шартты өзгертпейді.
E) Жұмыс орындарының болуы қолжетімділікке әсер етеді. Ишара: Жеке қабілет пен оны қолдануға мүмкіндік бөлек пе?
Дұрыс жауап: Қоғамдық білім қызметінің қолжетімділігі және азаматтың оқу мүмкіндігін пайдалануы
Жауап нұсқалары
- A.Білім жүйесінің барлық инфрақұрылымын тек бір оқушы қамтамасыз етеді
- B.Мемлекеттік қызмет болғанда жеке әрекет мүлде қажет емес
- C.Жеке әрекет болса қоғамдық қызмет қажетсіз
- D.Азамат барлық аурухананы жеке өзі салуға міндетті
- E.Қоғамдық білім қызметінің қолжетімділігі және азаматтың оқу мүмкіндігін пайдалануыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Қоғамдық институттар мүмкіндік пен қызмет ортасын қалыптастырады. Азаматтың өз әрекеті сол мүмкіндіктерді пайдалануына және жеке дамуына қатысады.
Қолдану: Білімге қолжетімді орта мен оқуға ұмтылыс бірін-бірі толықтыра алады. Екеуі бір деңгейдегі бірдей міндет емес.
Қате нұсқалар: A) Ұлттық жүйе бір оқушының жеке міндетімен шектелмейді.
B) Қызметтің бар болуы әрекетті автоматты орындамайды.
C) Жеке күш қоғамдық қолжетімділікті алмастырмайды.
D) Аурухана жүйесі жеке азаматтың ғана міндеті емес. Ишара: Мүмкіндік жасайтын орта мен оны пайдалануды ажырат.
Дұрыс жауап: 60 мың теңге
Жауап нұсқалары
- A.−60 мың теңге
- B.240 мың теңге
- C.300 мың теңге
- D.540 мың теңге
- E.60 мың теңгедұрыс
Түсіндірме
Ереже: Шарттағы қолда қалатын айырма табыстан берілген шығынды азайту арқылы табылады. Ол тек мысалда көрсетілген құрамға қатысты.
Қолдану: 300 − 240 = 60 мың. Өзге төлем жоқ деп нақты айтылғандықтан қосымша шығынды ойдан енгізбейміз.
Қате нұсқалар: A) Табыс шығыннан көп, айырма оң.
B) 240 мың тек шығын көлемі.
C) 300 мың тек табыс көлемі.
D) 540 мың — қосынды, айырма емес. Ишара: Табыс пен шығынның айырмасын тап.
Дұрыс жауап: Сатып алуға болатын себет саны өзгермеді
Жауап нұсқалары
- A.Себет саны екі есе артты
- B.Сатып алуға болатын себет саны өзгермедідұрыс
- C.Баға өскендіктен табыс нөлге тең болды
- D.Отбасы міндетті түрде 10 себет сатып алады
- E.Номинал табыс өсімі барлық өмір жағдайының жақсарғанын дәлелдейді
Түсіндірме
Ереже: Сатып алу мүмкіндігі табысты салыстырылатын бағаға бөлу арқылы бағаланады. Номинал өсім баға өсімімен бірге түсіндіріледі.
Қолдану: Алғашында 100/100=1 себет, кейін 110/110=1 себет. Осы нақты модельде сатып алу мүмкіндігі өзгермеген.
Қате нұсқалар: A) Екі қатынас та 1, екі есе өсу жоқ.
C) Баға өзгеруі табысты жоймайды.
D) Шарттағы қатынас 1,10 емес.
E) Бір номинал сан барлық жағдайды толық сипаттамайды. Ишара: Табысты бірдей себеттің бағасына бөл.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Азия жүрегіндегі Ұлы дала елі
- 25-сарамандық жұмыс. Аймақтың геосаяси картасында Қазақстанның географиялық жағдайын бағалау
- Қазақстанның бәсекеге қабілеттілік рейтингі
- 26-сарамандық жұмыс. Мен Қазақстандағы сыбайлас жемқорлыққа төзімсіздікті және құқық үстемдігін қолдаймын
- Қолданбалы елтану ақпаратының маңыздылығы, субъектілері мен тұтынушылары
- 27-сарамандық жұмыс. Түрлі мақсатты аудиториялар үшін дүниежүзі елдерінің кешенді елтану сипаттамаларын әзірлеу
- Адамзаттың ғаламдық проблемаларын шешудегі әлемдік тәжірибе
- Ғаламдық проблемалардың Қазақстан аумағындағы көріністері
Сұрақтар «География, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Мектеп, 2020.