3-сарамандық жұмыс. Зерттеу тақырыбына сәйкес географиялық аудандастыру әдістерін қолдану

Ереже: Сандық жіктеуде аралық шектерінің қай топқа кіретіні теңсіздік белгілерімен анықталады. Бірмәнді ереже шекарадағы мәннің қай топқа жататынын анық көрсетуі тиіс.

Қолдану: Таяз топта h < 2 болғандықтан, 2 м оған кірмейді. Орташа топта 2 ≤ h < 5 берілген: 2 м төменгі шекке тең және осы топқа жатады.

Қате нұсқалар: A) Таяз топқа 2 кірмейтіндіктен, екі топқа бірдей жатқызу ережені бұзады.

C) Орташа топ төменгі шегін қамтиды, сондықтан 2 м мәні жіктеусіз қалмайды.

D) Таяз аралықтың жоғарғы шегі қатаң: 2 м-ден кіші мәндер ғана қамтылады.

E) Терең топ 5 м-ден басталады; 2 м бұл талапқа сәйкес емес. Ишара: Теңдік белгісі 2 санының қай жағында берілгенін қара.

Ереже: Өзара бөлек санаттарға бөлгенде аралықтар қабаттаспауға тиіс. Шекарадағы мән екі топқа бірдей кірсе, жіктеу бірмәнді болмайды және шешім топтың атауына не түсіне тәуелсіз түзетілуі қажет.

Қолдану: 20% мәні екі теңсіздікке де сәйкес келеді. Мысалы, құрғақ топты <20%, ылғалды топты ≥20% деп бекіту шекараны бір топқа ғана енгізеді; ғылыми шек таңдауы бөлек негізделеді.

Қате нұсқалар: A) Атауды ұзарту шекті мәннің екі топқа бірдей кіруін өзгертпейді.

B) Өлшеудің шекке тең болуы оның қате екенін білдірмейді; мәселе деректе емес, аралықтардың қабаттасуында.

D) Түстерді ауыстыру рәсімдеуге қатысты; сандық ереже өзгермесе, екіұштылық сақталады.

E) Пайыз таңбасын алып тастау бірлік түсінігін жоғалтады, бірақ екі теңсіздіктің қабаттасуын шешпейді. Ишара: Дәл 20% мәнін екі теңсіздікке жеке қойып көр.

Ереже: Берілген шектер бойынша жіктегенде әр бақылау өз аралығына енгізіліп, содан кейін жиілік есептеледі. Барлық топтың жиіліктері қосылғанда бастапқы бақылаулар саны шығуы керек.

Қолдану: 1 м — бірінші топ; 3 және 4 м — екінші топ; 7 м — үшінші топ. Сондықтан сандар 1, 2, 1, ал олардың қосындысы төрт үлескіге тең.

Қате нұсқалар: A) Бірінші топқа тек 1 м кіреді; 3 м-ді таяз топқа енгізу 2 м шегіне қайшы.

B) Тереңдігі 7 м үлескіні үшінші топтан алып тастау берілген ережеге сай емес.

C) Тереңдігі 1 м үлескі бірінші топқа кіруге тиіс, оны екінші топқа қосуға болмайды.

D) Үшінші топқа тек 7 м жатады; 4 м мәні 5 м-ден төмен болғандықтан орташа топта қалады. Ишара: Әр тереңдікті алдымен жеке жіктеп, содан соң санақ жаса.

Ереже: Ауданның сипаттамасы пайдаланылған көрсеткіштерден туындауы керек. Бір қасиет туралы дерек басқа қасиеттердің нақты мәнін автоматты түрде анықтамайды; қосымша қорытындыға қосымша дәлел қажет.

Қолдану: Берілген 1–2 м және 6–8 м мәндері тек су тереңдігін салыстыруға жеткілікті. Сондықтан А-ның таяз екені анық, ал тұздылық, балық саны, ластану және жағалау сипаты туралы тұжырым жасалмайды.

Қате нұсқалар: A) Ластану деңгейін тереңдік айырмасынан тікелей шығару мүмкін емес; ластағыштар жөнінде дерек қажет.

B) Терең су жағалаудың міндетті түрде жартасты болатынын дәлелдемейді; жағалау бедері бөлек зерттеледі.

C) Балық санына көптеген жағдай әсер етеді және бұл туралы берілген өлшеулерде мәлімет жоқ.

E) Тереңдік тұздылықты өздігінен анықтамайды; судың химиялық құрамына бөлек өлшеу керек. Ишара: Шартта нақты қай қасиет өлшенгенін анықта.

Ереже: Қолданбалы аудандастырудың дұрыстығы таңдалған белгілердің жергілікті жағдайға сәйкестігі арқылы тексеріледі. Картадағы бөлік нақты қандай қызмет атқаратыны туралы бақылау дерегі шекараны негіздеуге көмектеседі.

Қолдану: Мақсат — демалыс түрлері бойынша бөлу. Сондықтан жаяу жүріс, ойын және тыныш демалыстың нақты таралуын бақылау картадағы функциялық бөліктердің дұрыстығын тексеруге тікелей сәйкес келеді.

Қате нұсқалар: A) Түстің қанықтығы картаны оқуға әсер етуі мүмкін, бірақ нақты пайдалану мен шекараның сәйкестігін тексермейді.

C) Бір бұрыштың дерегін бүкіл саябаққа тарату аумақ ішіндегі айырмашылықтарды елемейді.

D) Танымал атау ауданның шынайы қызметін дәлелдемейді және бақылауды алмастырмайды.

E) Көркем пішін ғылыми дәлдікке тең емес; дерексіз түзету нақты пайдалану шекарасын бұрмалауы мүмкін. Ишара: Жіктеу белгісі демалыс түрі болса, оны қандай бақылау тексереді?