Электрондық цифрлық қолтаңба және сертификат
6.7-6.8-параграф · Оқулықтың 228–234-беттері · Сұрақ оқулықтың 231-бетіне негізделген
«Информатика, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Алматыкітап баспасы, 2020) «Электрондық цифрлық қолтаңба және сертификат» тақырыбы, 6.7-6.8-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «ЭЦҚ сертификатында иесі мен оған тиесілі ашық кілт туралы мәлімет берілген. Сертификаттың негізгі қызметі…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Ашық кілт пен оның иесінің байланысын куәландыру
Жауап нұсқалары
- A.Құпия жабық кілтті барлығына жариялау
- B.Құжаттың әр мәлімдемесінің өмірде шын екенін дәлелдеу
- C.Ашық кілт пен оның иесінің байланысын куәландырудұрыс
- D.Құжаттың барлық мәтінін міндетті шифрлау
- E.Сертификатты көрген кез келген адамға иесінің атынан қол қою құқығын беру
Түсіндірме
Ереже: Цифрлық сертификат ашық кілттің субъектпен байланысын куәландырады. Ол жеке кілттің өзі және кез келген мәлімдеменің шындығы туралы жалпы кепіл емес.
Қолдану: Шарт сертификаттағы иесі мен ашық кілтті нақты атайды. Сондықтан осы екеуінің байланысын куәландыру негізгі қызмет болады. Қолтаңбаны тексеруші бұл мәліметті тиісті сенім және сертификат күйін тексерумен бірге қолданады. Сертификатта ақпарат болуы оның барлық жағдайда қазір жарамды екенін автоматты дәлелдемейді: мерзімі, кері қайтарылуы және басқа талаптар қаралады. Ашық кілт туралы дерек жеке кілтті жариялауды талап етпейді. Сертификат құжат мазмұнын толық шифрламайды және оны көрген адамға қол қою қабілетін бермейді. Құжаттағы фактілердің шындығы бөлек тексеріледі. Негізгі байланыс — тексеру кілті кімге қатысты екені. Дұрыс жауап осы ауқымды сақтайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Жабық кілт жариялау мен қол қою құқығын беру дұрыс емес. Шифрлау және барлық фактілер шындығы басқа міндеттер. Сертификат мәліметі мен құпия кілттің рөлін ажыратыңыз.
Қайта орындауға ишара: Сертификат тексерушіге ашық кілт туралы қандай тиесілілік мәліметін береді?
Дұрыс жауап: Сертификат ашық кілттің тиесілілігін куәландырады, жабық кілт қол қоюға қолданылады
Жауап нұсқалары
- A.Сертификат құжатқа қол қояды, жабық кілт тек қолтаңбаны тексереді
- B.Екеуі де тек қол қойылған мәтіннің хэш мәнін сақтайды
- C.Сертификат қол қоюға арналған құпия кілт, жабық кілт жалпы тексеру мәліметі
- D.Сертификат ашық кілттің тиесілілігін куәландырады, жабық кілт қол қоюға қолданыладыдұрыс
- E.Жабық кілт сертификаттың қолданылу мерзімін анықтайды, сертификат мазмұнды шифрлайды
Түсіндірме
Ереже: Сертификат пен кілт жұбы бір жүйеде қолданылғанымен, әртүрлі объектілер. Құпия жабық кілт қолтаңба жасауға, сертификат ашық кілт туралы байланысқа қатысты.
Қолдану: Шарт осы объектілерді теңестіру қатесін сұрайды. Дұрыс нұсқа әрқайсының қызметін бөледі: сертификат тиесілілікті растайтын мәлімет береді, жабық кілт қол қою операциясында қолданылады. Кей сақтау контейнерінде бірнеше объект бірге болуы мүмкін, бірақ бұл олардың мағынасы бірдей болды дегенді білдірмейді. Файлдың AUTH немесе RSA сияқты атауы да ашық және жабық кілттің криптографиялық анықтамасын алмастырмайды. Жабық кілтті жалпы таратуға болмайды. Сертификаттың бар болуы кез келген басқа адамға иесі атынан қол қоюды қамтамасыз етпейді. Нақты жүйеде сертификат күйі мен сенім негізі де тексеріледі. Бірге сақталу мен бірдей қызмет атқару ұғымдарын ажыратыңыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Сертификаттың өзі пайдаланушының орнына қол қоймайды. Хэш мәні кілт пен субъект байланысын алмастырмайды. Жабық кілт жалпы тексеру мәліметі емес. Сертификат беру, қол қою, тексеру және шифрлау рөлдерін ажыратыңыз.
Қайта орындауға ишара: Бір файлда сақталуы мүмкін объектілер міндетті түрде бір қызмет атқара ма?
Дұрыс жауап: NCALayer
Жауап нұсқалары
- A.PDF құжаттарын оқуға арналған қарау құралы
- B.NCALayerдұрыс
- C.Ашық сертификат туралы мәліметті ғана көрсететін қарау құралы
- D.VPN арқылы желілік арна құратын клиент
- E.Құжат нұсқаларын синхрондайтын бұлттық клиент
Түсіндірме
Ереже: NCALayer ҰКО ЭЦҚ құралдарын веб-қолданбаларда пайдалануға арналған байланысты қолдайды. Қажеттілігі нақты қолданба мен таңдалған қол қою тәсіліне байланысты қаралады.
Қолдану: Шарт файлда сақталған кілтті қолданатын және жергілікті байланыстырушы құралды талап ететін нақты веб-қолданбаны береді. Сондықтан осы рөлге NCALayer сәйкес. Бұл барлық мобильді, бұлттық немесе басқа қол қою жүйесінде дәл осы программа міндетті деген әмбебап ереже емес. Нақты жүйе талаптары ресми нұсқаулықтан тексеріледі. Құралдың болуы сертификат алу рәсімі аяқталғанын немесе барлық құжатқа қол қойылғанын білдірмейді. Қол қою мазмұнды тексерумен және пайдаланушының әрекетін растаумен байланысты. Программаның болуы нақты құжатқа қол қойылды дегенді білдірмейді. Құрал жүйемен үйлесіп жұмыс істеуі және қол қою әрекеті тиісті талаптарға сай орындалуы керек.
Қате нұсқаларды ажырату: PDF қарау мен сертификат мәліметін көрсету қол қоюдың жергілікті интеграциясын толық орындамайды. VPN желілік арнаға, бұлттық клиент файл алмасуға арналған. Шарт веб-қолданба мен ЭЦҚ құралын байланыстыратын нақты рөлді сұрайды.
Қайта орындауға ишара: Қажет әрекет файлды жай көру ме, әлде веб-қолданбаны жергілікті қол қою құралымен байланыстыру ма?
Дұрыс жауап: Файлдық жүйеде сақтау
Жауап нұсқалары
- A.Тек ашық сертификатты веб-бетте көрсету
- B.Кілтті қорғалған SIM чипіне жазу
- C.Файлдық жүйеде сақтаудұрыс
- D.Кілтті аппараттық токен ішінде сақтау
- E.Кілтті пластикалық карта чипінде сақтау
Түсіндірме
Ереже: Кілттің файлдық жүйеде сақталуы оны компьютердегі файл контейнерімен байланыстырады. SIM, аппараттық токен және карта чипі басқа тасымалдаушы түрлерін сипаттайды.
Қолдану: Шарт нақты қорғалған файл контейнерін көрсетеді, сондықтан файлдық жүйе тәсілі сәйкес. «Қорғалған» деген сөз барлық қауіп жоқ дегенді білдірмейді: контейнерге қолжетімділік, құпиясөз және құрылғы қауіпсіздігі маңызды болуы мүмкін. Ашық сертификат файлы мен құпия кілт бір объект емес. Файлды кез келген адамға тарату қол қою құқығына қауіп тудыруы ықтимал. Басқа тасымалдаушылардың өз қорғау және қолдану ерекшелігі бар, бірақ бұл мысалда олар берілмеген. Сұрақ қазіргі барлық сақтау қызметінің тізімін емес, шарттағы тәсілді анықтауды сұрайды. Бірдей «кілт» атауы оның қайда және қандай жолмен сақталғанын нақтыламайды. Тасымалдаушының түрін шарттан оқыңыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Сертификатты көрсету құпия кілтті сақтау емес. SIM, токен және пластикалық карта файл контейнерімен бірдей емес. Сақтау нысанын оның атауымен емес, нақты сипаттамасымен анықтаңыз.
Қайта орындауға ишара: Шартта кілт жеке аппарат ішінде ме, әлде компьютердегі файлда ма?
Дұрыс жауап: Кілт SIM тасымалдаушысында сақталып, оған арналған құралмен пайдаланылады
Жауап нұсқалары
- A.SIM тек ашық сертификатты көрсетеді, жабық кілт міндетті компьютер файлында
- B.Телефон нөмірі кілттің орнына қолтаңбаның криптографиялық дерегін жасайды
- C.SIM бар болса, тиісті программа мен рұқсатсыз қол қою орындала береді
- D.Кілт SIM тасымалдаушысында сақталып, оған арналған құралмен пайдаланыладыдұрыс
- E.Қол қою тек SIM нөмірін алушыға жіберу арқылы тексеріледі
Түсіндірме
Ереже: Құпия кілтті арнайы тасымалдаушыда сақтау мен оны программалық құрал арқылы пайдалану бөлек байланысқан рөлдер. Кәдімгі кез келген SIM-де мұндай қызмет бар деп болжауға болмайды.
Қолдану: Шарт нақты тарихи оқу моделін береді және оның арнайы қорғалған SIM чипін атайды. Сондықтан кілт сол тасымалдаушыда сақталып, тиісті құралмен қолданылатыны дұрыс. Бұл бүгін әр операторда осы қызмет қолжетімді немесе кез келген SIM ЭЦҚ сақтайды деген ақпарат емес. Телефон нөмірі жалпы идентификатор болуы мүмкін, бірақ ол құпия кілтті иеленудің толық дәлелі емес. Қол қою үшін жүйе талаптарына сай нақты криптографиялық әрекет керек. SIM чипінде сақтау мен компьютер файлында сақтау осы шартта екі бөлек тәсіл. Модельдің ауқымын нақтылау ескі тасымалдаушы мысалын бүгінгі қызмет нұсқаулығымен шатастырмауға көмектеседі. Құпия кілт пен сертификаттың рөлдері бұл жағдайда да ажыратылады.
Қате нұсқаларды ажырату: Компьютер файлында сақтау берілген чип моделін ауыстырады. Нөмір кілт емес. Программа мен рұқсатты елемеу шартқа сай емес. Алушыға нөмір жіберу ашық кілтпен криптографиялық тексерудің орнына жүрмейді.
Қайта орындауға ишара: Бұл мысал кез келген SIM туралы ма, әлде арнайы кілт сақтайтын чип туралы ма?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Информатика, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Алматыкітап баспасы, 2020.