Ustazdyq
Алғашқы 5 сұрақ тегінИнформатика, ЖМБ · 11-сынып · 30 сұрақ

Blockchain технологиясы

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

6.3-6.4-параграф · Оқулықтың 212–221-беттері · Сұрақ оқулықтың 213-бетіне негізделген

«Информатика, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Алматыкітап баспасы, 2020) «Blockchain технологиясы» тақырыбы, 6.3-6.4-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Блоктар тізбегінде жаңа блок алдыңғы блоктың хэшін қамтиды. Бұл өрістің негізгі қызметі қандай?»

Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.

  1. Дұрыс жауап: Кезектес блоктарды криптографиялық байланыспен жалғау

    Жауап нұсқалары

    1. A.Алдыңғы блоктың барлық мәтінін құпия түрде шифрлау
    2. B.Кезектес блоктарды криптографиялық байланыспен жалғаудұрыс
    3. C.Жаңа блоктың барлық жазбасының өмірде шын екенін дәлелдеу
    4. D.Кез келген бөтен адамның жеке кілтін қалпына келтіру
    5. E.Желі байланысынсыз барлық түйінді бірден жаңарту

    Түсіндірме

    Ереже: Алдыңғы блоктың хэшін сақтау жаңа блокты бұрынғы блоктың нақты мазмұнымен байланыстырады. Бұрынғы мазмұн өзгерсе, қайта есептелген хэшпен сәйкестік тексеріледі.

    Қолдану: Шарт нақты өрісті сұрайды: жаңа блокта алдыңғы блоктың хэші бар. Бұл тізбектегі байланысты қалыптастырады және бұрынғы блокқа жасалған өзгерісті анықтау тетіктеріне қатысады. Хэш шифрланған толық мәтін емес және одан жеке кілт алынбайды. Байланысты тексеру үшін желінің басқа ережелері мен келісілген күйі де маңызды. Бір хэш өрісі барлық шабуылға абсолютті кепіл бермейді. Блокқа енгізілген дерек бастапқыда қате болса, оны тізбекке қосу сол деректі өмірдегі шындыққа айналдырмайды. Бұл сұрақ жазбалардың байланысын деректің мазмұндық дұрыстығынан ажыратады. Түйіндердің синхрондалуы да осы өрістің өзі орындайтын бір мезеттік әрекет емес.

    Қате нұсқаларды ажырату: Шифрлау құпиялылыққа, кілт қалпына келтіру басқа міндетке қатысты. Фактілер шындығы мен барлық түйінді бірден жаңарту хэш өрісінен шықпайды. Өрістің нақты байланыстыру қызметін таңдаңыз.

    Қайта орындауға ишара: Ескі блок өзгергенде жаңа блокта сақталған қандай мәнмен сәйкестік тексеріледі?

  2. Дұрыс жауап: Екеуі де 256 бит

    Жауап нұсқалары

    1. A.Біріншісі 10 бит, екіншісі 1 000 бит
    2. B.Екеуі де 256 битдұрыс
    3. C.Біріншісі 80 бит, екіншісі 8 000 бит
    4. D.Біріншісі 256 бит, екіншісі 25 600 бит
    5. E.Екеуі де кіріс байттарын толық қайталайды

    Түсіндірме

    Ереже: Шығысы тұрақты ұзындықтағы нақты хэш-функция үшін нәтиженің ұзындығы кіріс көлемінен тәуелсіз берілген өлшемде болады. Мұнда сол өлшем 256 бит деп нақты анықталған.

    Қолдану: Екі хабарлама көлемі әртүрлі болғанымен, қолданылатын функция бір және оның шығысы 256 бит. Сондықтан екеуінің де хэші 256 бит болады. Кіріс байттарын битке ауыстыру бастапқы хабарламаның көлемін есептейді, хэш ұзындығын емес. Хэш мәндері бірдей болады деп те қорытынды жасауға болмайды: ұзындық пен мазмұн екі бөлек қасиет. Бұл ереже барлық ықтимал хэш құралын шектеусіз сипаттамайды; сұрақ тұрақты шығыс ұзындығы бар функцияны нақты берді. Кей басқа алгоритмдерде реттелетін ұзындық болуы мүмкін. Осы есепте шарттағы анықтамаға сүйену жеткілікті. Бірдей ұзындық коллизия мүлде болмайды деген кепіл емес.

    Қате нұсқаларды ажырату: 10, 1 000, 80 және 8 000 кіріс көлемімен шатасады. 25 600 кіріс өскенде хэш те пропорционал өседі деп болжайды. Толық қайталау хэштеу емес. Берілген шығыс өлшемін қолданыңыз.

    Қайта орындауға ишара: Функцияның шығыс өлшемі шартта қалай анықталған?

  3. Дұрыс жауап: Консенсус тетігінің

    Жауап нұсқалары

    1. A.Тек хабарламаны құпия шифрлау тетігінің
    2. B.Тек бір файлға хэш есептеу амалының
    3. C.Консенсус тетігініңдұрыс
    4. D.Тек жергілікті резервтік көшіру кестесінің
    5. E.Тек жеке кілтті қауіпсіз сақтау тәсілінің

    Түсіндірме

    Ереже: Консенсус тетігі таратылған қатысушылардың келісілген күй мен жарамды жазбаларды анықтау ережелерімен байланысты. Әртүрлі желі әртүрлі модель қолдануы мүмкін.

    Қолдану: Сұрақтағы үш міндет блоктың жарамдылығын, қосылуын және қайшылықты шешуді қамтиды. Сондықтан консенсус тетігі сәйкес. Бұл барлық түйін әр уақытта еш кідіріссіз бірдей күйде болады деген абсолютті кепіл емес: желіде таралу және уақытша айырмалар болуы мүмкін. Ережелер осы айырмалардан келісілген нәтижеге келуді ұйымдастырады. Консенсус міндетті түрде PoW есептеу жарысы түрінде ғана жүзеге аспайды. Қатысу рұқсаты мен сенім моделі де таңдалған тәсілге әсер етеді. Сұрақ бір алгоритмді жаттау емес, жалпы қызметті тану туралы. Көрнекі интерфейс не файл пішімі блоктың қабылдану ережесін өздігінен анықтамайды. Жарамдылық пен келісілген тізбекке қосылу байланысты қаралады.

    Қате нұсқаларды ажырату: Шифрлау құпиялылыққа, жеке хэш мазмұнды есептеуге, көшірме қалпына келтіруге, кілт сақтау қол қою құқығын қорғауға қатысты. Олар берілген түйіндер арасындағы блок қабылдау ережесін толық қамтымайды. Ортақ күйді келісетін тетікті іздеңіз.

    Қайта орындауға ишара: Бірнеше түйін бір жазбаны қабылдау туралы қандай ортақ ережеге сүйенеді?

  4. Дұрыс жауап: Блок жариялау құқығы белгіленген рұқсатпен шектеледі

    Жауап нұсқалары

    1. A.Барлық дерек міндетті түрде әлемге ашық болады
    2. B.Мұнда міндетті түрде PoW майнингі қолданылады
    3. C.Түйіндер арасында консенсус ешқашан қажет болмайды
    4. D.Блок жариялау құқығы белгіленген рұқсатпен шектеледідұрыс
    5. E.Рұқсат алған қатысушы еш жағдайда қате әрекет жасай алмайды

    Түсіндірме

    Ереже: Рұқсатқа негізделген блокчейнде белгілі әрекеттерді жасау құқығы уәкілетті қатысушыларға беріледі. Жариялау, оқу және транзакция ұсыну құқықтары бөлек реттелуі мүмкін.

    Қолдану: Шарт тек жаңа блок жариялауды рұқсатпен шектейді. Сондықтан дәлелденетін қорытынды — осы құқықтың арнайы талаппен берілуі. Деректі кім оқитыны бөлек ережеге тәуелді; жариялаудың шектелуі жалпыға ашық оқуды да, толық құпиялылықты да автоматты білдірмейді. Мұндай желілер әртүрлі консенсус үлгісін қолдануы мүмкін, сондықтан PoW міндетті емес. Рұқсат берілген адамның әрекеті де тексеру мен басқаруды қажет етеді. Ұйым қатысушыны анықтап және құқықтарын реттей алады, бірақ бұл барлық техникалық тәуекел жоқ деген сөз емес. Жауап берілген нақты рұқсаттың ауқымын сақтайды. Өзге қасиеттерді осы бір белгіден ойдан шығармаңыз.

    Қате нұсқаларды ажырату: Ашықтық, міндетті майнинг және қатесіздік берілмеген. Консенсус қажетсіз деу бірнеше қатысушының күйін келісу міндетін елемейді. Жариялау рұқсатын басқа құқықтармен және барлық желі қасиеттерімен шатастырмаңыз.

    Қайта орындауға ишара: Шарт қай әрекетті нақты шектейді: оқу ма, әлде жаңа блок жариялау ма?

  5. Дұрыс жауап: Бағдарламалық шартқа сәйкес әрекетті автоматтандыру

    Жауап нұсқалары

    1. A.Кодтың сыртқы әлемдегі барлық деректі өздігінен дәл білуі
    2. B.Бағдарламалық шартқа сәйкес әрекетті автоматтандырудұрыс
    3. C.Келісімшарт кодының қате болуы мүмкін еместігі
    4. D.Кез келген төлемнің ешбір шартсыз орындалуы
    5. E.Сыртқы өлшеу мен дерек жеткізу қажеттілігінің жойылуы

    Түсіндірме

    Ереже: Ақылды келісімшарт — белгіленген логикамен орындалатын код. Сыртқы әлем деректері тиісті дерек көзі немесе жеткізу тетігі арқылы беріледі.

    Қолдану: Мысалда есептегіш дерегі кодқа жеткізілген және шекке қатысты ереже анықталған. Сондықтан шарт орындалғанда әрекетті автоматтандыру көрінеді. Код сыртқы температураны не энергия мөлшерін өздігінен міндетті түрде біле алмайды; берілген деректің сапасы маңызды. Логикада қате болуы мүмкін, сондықтан оны тексеру қажет. Автоматты орындалу әрекеттің заңдық не экономикалық орындылығын өздігінен дәлелдемейді. Бұл сұрақ сол мәселелерді шешуді емес, программалық шарт пен әрекеттің байланысын тануды сұрайды. Шарт орындалмаса не болатыны кодпен анықталады; кез келген жағдайда төлем жасалады деп ойдан қосылмайды. Дерек жеткізу мен кодты орындау бөлек рөлдер.

    Қате нұсқаларды ажырату: Бәрін өздігінен білу, қатесіз код және дерексіз жұмыс туралы кепілдер негізсіз. Шартсыз төлем берілген ережеге қайшы. Кодтың шартты автоматтандыру қызметін сыртқы деректің дұрыстығынан ажыратыңыз.

    Қайта орындауға ишара: Код қандай кіріс дерекпен қандай шартты тексеріп, қандай әрекет жасайды?

Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ

Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.

Жинақты сатып алу · 200 ₸Бүкіл кітап — 2000 ₸ (39 × 200 ₸ орнына)

Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.

Кітаптың басқа тақырыптары

Сұрақтар «Информатика, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Алматыкітап баспасы, 2020.