Ақпаратты құқықтық қорғау

Ереже: Авторлық құқық шығармашылық туындыға қатысты құқықтарды реттейді. Туынды данасына иелік ету оның барлық авторлық құқығын иеленумен бірдей емес.

Қолдану: Сұрақ авторлық құқықтың негізгі мәнін анықтауды сұрайды. Дұрыс жауап туындыны жасау және пайдалану кезінде авторға қатысты құқықтарды қамтиды. Мысалы, автор деп танылу мен туындыны пайдаланудың рұқсат тәртібі бір ғана физикалық затты сатып алумен шешілмейді. Компьютер немесе кітап данасын алу өзгенің туындысын қалаған түрде таратуға автоматты рұқсат бермейді. Авторлық құқықтың нақты қолданылуы туынды түріне және заң талаптарына байланысты бағаланады. Әрбір факт не жалаң идеяны шығарманың өзімен теңестіру дұрыс емес. Бұл сұрақ жеке дауға үкім шығармайды, ұғымның негізгі ауқымын ажыратады. Авторды атау және пайдалануға құқық болу да бөлек тексерілетін мәселелер.

Қате нұсқаларды ажырату: Құрылғы мен данаға иелік ету барлық құқықты бермейді. Факт пен идеяны шектеусіз меншіктеу туынды қорғауымен бірдей емес. Өз атын қою авторлықты дұрыс көрсетпейді. Жауапты нақты туындыға қатысты құқықпен байланыстырыңыз.

Қайта орындауға ишара: Қорғалатын нәрсе құрылғының өзі ме, әлде автор жасаған туындыға қатысты құқықтар ма?

Ереже: Пайдалану шартында бірнеше талап берілсе, олардың әрқайсысы орындалады. Коммерциялық емес мақсат авторды көрсету талабын автоматты жоймайды.

Қолдану: Бұл сұрақ нақты лицензияның екі шартына құрылған: авторды көрсету және коммерциялық емес қолдану. Тегін сабақ материалы екінші талапқа сәйкес берілген. Сондықтан оған суретті авторын көрсетіп қосу екі шартты да сақтайды. Ақылы жарнама берілген коммерциялық емес шектеуге сәйкес емес. Файл атауын ауыстыру лицензияны немесе авторлықты өзгертпейді. Мұнда лицензияның басқа жасырын талаптарын ойдан қосу қажет емес; тек берілген шарттар салыстырылады. Нақты өмірде қолданылатын толық мәтін мен оның жарамдылығы тексеріледі. «Интернеттен табылды» немесе «тегін қолданамын» деген жалғыз белгі барлық рұқсатты білдірмейді. Авторға сілтеме мен пайдалану мақсаты бірге бағаланады.

Қате нұсқаларды ажырату: Авторсыз қолдану бірінші талапты бұзады. Ақылы жарнама екінші талапқа сәйкес емес. Атын өзгерту және өз авторлығы ретінде беру шартты орындамайды. Әр нұсқаны екі талаппен қатар тексеріңіз.

Қайта орындауға ишара: Дұрыс нұсқада авторды көрсету де, коммерциялық емес мақсат та бар ма?

Ереже: Авторды көрсету туындының кімнің еңбегі екенін мойындауға қатысты. Ол пайдалануға берілген рұқсаттан және мазмұнды тексеруден бөлек міндет болуы мүмкін.

Қолдану: Шарт суретті пайдалануға рұқсат барын нақты береді. Енді сұралған әрекет — авторды дұрыс атаудың мәні. Ол шығарманың кімге тиесілі екенін тиісті түрде тануға көмектеседі. Автор атын жазу суреттегі барлық факт шын дегенді білдірмейді және басқа материалдарды пайдалануға автоматты құқық бермейді. Авторлық мерзімді өзгертпейді, файлдың ажыратымдылығын да өздігінен арттырмайды. Нақты қолдануда автор есімі мен дереккөзді көрсету тәсілі тиісті талаптарға сай таңдалады. Бұл сұрақ аты аталса кез келген пайдалану рұқсат етіледі деген пікірді қолдамайды; рұқсат шартта бөлек анықталған. Екі міндетті ажырату заңды және түсінікті қолдануға көмектеседі.

Қате нұсқаларды ажырату: Ғылыми дұрыстық, басқа туындыға рұқсат, мерзім және сапа автор есімін жазудан шықпайды. Әр нұсқада әрекет пен нәтиженің нақты байланысы бар ма деген сұрақ қойыңыз.

Қайта орындауға ишара: Автордың есімі оқырманға ең алдымен қандай ақпарат береді?

Ереже: Құқықтық нормалар рұқсат, міндет және жауапкершілікті реттейді. Техникалық шаралар жүйеде қолжетімділікті шектеу, өзгерісті бақылау сияқты әрекеттерді іске асыруға көмектеседі.

Қолдану: Мысалда ережелер мен жүйедегі құралдар бірге берілген. Олардың бірін екіншісінің толық орнына қою дұрыс емес. Парольді қолдану мәліметті жинау не пайдалану үшін қажетті құқықтық негізді автоматты бермейді. Керісінше, заңды білу де барлық техникалық рұқсатты өздігінен дұрыс баптамайды. Ұйым талапты нақты рәсімге және жүйе әрекеттеріне айналдырады. Мысалы, кімнің құжатты көруге құқығы бары анықталып, сол рөлге сәйкес жүйелік шектеу қойылады. Орындалуы кейін тексеріледі. Бірлескен тәсіл жауапкершілік пен нақты қорғауды байланыстырады. Сұрақ екі деңгейді қарама-қарсы қоюды емес, олардың міндетін ажыратып толықтыруын түсінуді сұрайды. Екі жақтың да сапасы маңызды.

Қате нұсқаларды ажырату: Пароль заңды жоймайды, заң атауы баптау емес. Автор есімі барлық техникалық қорғауды қамтымайды. Еш толықтырмайды деу берілген байланысты елемейді. Норманың мазмұнын және құралдың нақты әрекетін бөлек анықтаңыз.

Қайта орындауға ишара: «Кімнің құқығы бар?» деген шешім жүйеде қандай нақты шектеуге айналады?

Ереже: Тегін ұсынылу мен шектеусіз пайдалану бірдей емес. Пайдалану құқығы лицензияға немесе заңда көзделген тиісті негізге байланысты бағаланады.

Қолдану: Шарт программа үшін нақты лицензия талаптары барын береді. Сондықтан оны қандай мақсатта қолдануға және қайта таратуға болатыны тексеріледі. Ақша төленбеуі бұл талаптардың жоғалуын білдірмейді. Кей еркін лицензиялар кең қолдануға мүмкіндік беруі мүмкін, бірақ олардың да орындалатын шарттары болуы ықтимал. Барлық ақпараттық өнімді міндетті сатып алу керек деген жалпы тұжырым да дұрыс емес: заңды тегін қолдану жолдары бар. Файлдың техникалық ашылуы құқықтық рұқсатты толық дәлелдемейді. Жауап қолдануды тек құрылғы мүмкіндігімен емес, берілген рұқсат негізімен байланыстырады. Нақты талап түсініксіз болса, толық ресми мәтінге сүйену керек. Атын өзгерту құқық иеленушінің талабын жоймайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Баға, ашылу және компьютер қуаты лицензияны алмастырмайды. Атау ауыстыру да құқықтық негізді өзгертпейді. «Тегін» және «барлық әрекетке рұқсат» деген ұғымдарды ажыратыңыз.

Қайта орындауға ишара: Бағадан бөлек, пайдалануға қандай нақты шарт берілген?