Қазақстандағы цифрландыру
6.1-6.2-параграф · Оқулықтың 206–211-беттері · Сұрақ оқулықтың 206-бетіне негізделген
«Информатика, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Алматыкітап баспасы, 2020) «Қазақстандағы цифрландыру» тақырыбы, 6.1-6.2-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Емхана қағаз кезекке тұрудың орнына онлайн жазылуды ұсынды: азамат үйінен бос уақытты таңдап, өтінім…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Қызметке қолжетімділікті және оны алу қолайлылығын арттыру
Жауап нұсқалары
- A.Барлық медициналық тексеруді толық автоматты ауыстыру
- B.Қызметке қолжетімділікті және оны алу қолайлылығын арттырудұрыс
- C.Емханадағы барлық маман қажеттілігін жою
- D.Азаматтың денсаулық жағдайын өтінімнен міндетті дәл анықтау
- E.Интернеті жоқ адамға қызмет қажет емес деп санау
Түсіндірме
Ереже: Қызметті цифрландыру оны алу жолын жеңілдетуге және уақыт шығынын азайтуға бағытталуы мүмкін. Өтінім беру тәсілі мен қызметтің негізгі мазмұны бөлек қарастырылады.
Қолдану: Мысалда азамат жазылу үшін емханаға алдын ала бармай, үйінен уақыт таңдайды. Сондықтан тікелей көрінетін мақсат — қызметке қолжетімділік пен қолайлылықты жақсарту. Бұл онлайн өтінім медициналық тексерудің өзін толық алмастырады деген сөз емес. Жүйені түсіну, байланыс және пайдалануға қажетті дағды да маңызды. Интернетке қолжетімділігі шектеулі азаматқа балама көмек жолы қажет болуы мүмкін. Сұрақ цифрландырудың нақты берілген нәтижесін сұрайды, барлық әлеуметтік не медициналық мәселе шешілді деп тұжырымдамайды. Жазылудың сәтті өткенін растау және азаматқа келесі қадамды түсіндіру де қызмет сапасына әсер етеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Тексеруді толық ауыстыру, мамандарды жою және денсаулықты дәл анықтау шартта берілмеген. Интернеті жоқ адамды шеттету қолжетімділік мақсатына қайшы. Нақты өзгерген әрекетті анықтап, артық қорытынды қоспаңыз.
Қайта орындауға ишара: Азамат бұрын қай әрекет үшін баруға мәжбүр еді, ал енді оны қалай орындай алады?
Дұрыс жауап: Қызметкерлерді нақты жұмыс міндеттеріне сәйкес оқыту және қолдау
Жауап нұсқалары
- A.Қызметкерлерді нақты жұмыс міндеттеріне сәйкес оқыту және қолдаудұрыс
- B.Бар компьютерді қолдануды үйретпей, тағы лицензия сатып алу
- C.Желі жылдамдығын негізгі себепті тексермей арттыру
- D.Қызметкерлерге түсіндірмей қосымша бірдей жүйе сатып алу
- E.Сақтау дискін кеңейтіп, қызметкерлерді оқытуды жоспарламау
Түсіндірме
Ереже: Цифрлық құралдың болуы оны тиімді пайдалану дағдысын автоматты қалыптастырмайды. Оқыту нақты міндеттерге және пайдаланушының қажеттілігіне сәйкес ұйымдастырылады.
Қолдану: Шарттағы басты кедергі — қызметкерлердің негізгі операцияларды орындай алмауы. Сондықтан сол әрекеттерді үйрету, жаттығу және қолдау көрсету тікелей сәйкес. Мысалы, өтінімді енгізу, қатені түзету және нәтижені табу сияқты жұмыстың нақты қадамдары орындатылады. Оқыту аяқталды деген белгі ғана жеткіліксіз; қызметкердің тапсырманы өз бетінше орындай алатыны тексеріледі. Кейде интерфейс те күрделі болуы мүмкін, сондықтан қиындықтың себебі зерттеледі. Бірақ жаңа жабдықты тағы сатып алу қолданыстағы білім олқылығын өздігінен жоймайды. Цифрландыруда технологиямен бірге адам дағдылары мен жұмыс тәртібі қарастырылады. Бұл мысалда берілген мәселе дағдымен байланысты.
Қате нұсқаларды ажырату: Лицензия, желі жылдамдығы және диск басқа ресурстық мәселелерге қатысты. Шарт олардың жеткіліксіздігін бермейді. Бірдей жүйені түсіндірмей қосу да дағдыны қалыптастырмайды. Кедергіге тікелей әсер ететін шараны таңдаңыз.
Қайта орындауға ишара: Құрал жетіспей тұр ма, әлде оны қолданатын әрекеттерді меңгеру жетіспей тұр ма?
Дұрыс жауап: Мобильді құрылғыны пайдалану
Жауап нұсқалары
- A.Мобильді құрылғыны пайдаланудұрыс
- B.Виртуалды шындық дулығасын пайдалану
- C.Сатып алу деректерін жаппай талдау
- D.Қағаз құжатты оптикалық тану
- E.Өнеркәсіптік датчикпен температураны басқару
Түсіндірме
Ереже: Смартфон — мобильді құрылғы. Мұндай құрылғылар желілік байланыс пен мультимедиалық қызметтерді пайдалануға мүмкіндік береді.
Қолдану: Шартта мұғалімнің смартфонмен бейнеконференцияға қосылғаны нақты айтылған. Сондықтан мобильді құрылғыны пайдалану анық көрсетілген белгі болады. Конференция серверлері бұлттық қызметтерге сүйенуі де мүмкін, бірақ олардың құрылымы шартта берілмеген. Сол себепті жасырын техникалық архитектураны болжап жауап берудің қажеті жоқ. Жолда қатысу байланыс сапасы, қуат және ортаның қолайлылығы сияқты шарттарға тәуелді. Смартфонның болуы кез келген жерде үздіксіз жоғары сапалы байланыс болады деген кепіл емес. Сұрақ берілген дерекке негізделіп технологияны анықтауды сұрайды; барлық ықтимал қосымша құралдарды тізуді талап етпейді. Әр нұсқаны нақты сипатталған әрекетпен салыстыру керек.
Қате нұсқаларды ажырату: Дулыға, үлкен сатып алу жиыны, қағазды тану және температура датчигі туралы мәлімет жоқ. Бұлар цифрлық технология болуы мүмкін, бірақ осы жағдайда дәлелденбеген. Аталған құрылғы мен орындалған әрекетке сүйеніңіз.
Қайта орындауға ишара: Пайдаланушының қолында қандай құрылғы бары шартта тікелей айтылған?
Дұрыс жауап: Үлкен деректерді жинау, өңдеу және талдау платформасы
Жауап нұсқалары
- A.Деректерді талдамай тек күнделікті көшіріп сақтайтын архив
- B.Тек бір филиалдың дайын жалпы сомасын беретін жеке файл
- C.Мазмұнды біріктірмей тек файл аттарын реттейтін құрал
- D.Үлкен деректерді жинау, өңдеу және талдау платформасыдұрыс
- E.Көрсеткішті талдамай тек дайын есепті басатын құрал
Түсіндірме
Ереже: Үлкен деректермен жұмыс көлемі, келу жылдамдығы және әртүрлілігі сияқты ерекшеліктері бар деректерді өңдеумен байланысты. Мақсат — көптеген жазбадан қолдануға жарамды заңдылықтарды талдау.
Қолдану: Шарт үлкен көлемді, үздіксіз келетін және бірнеше түрдегі деректерді бірге қарастыруды береді. Сұранысты зерттеу үшін оларды біріктіру, тазалау және талдау қажет. Сондықтан үлкен деректер платформасы осы міндетке сәйкес келеді. Бір кестедегі аз ғана жолдың болуы кез келген жұмысты автоматты түрде үлкен деректерге айналдырмайды. Көп мәлімет те сапаға кепіл емес: қайталанған, қате немесе толық емес жазбалар нәтижеге әсер етеді. Табылған байланыс міндетті түрде себепті дәлелдемейді. Команда қандай дерек қандай кезең мен филиалды қамтитынын тексереді. Сұрақ жеке көрнекі файлды өңдеу емес, деректер ағынынан талдамалық нәтиже алу туралы.
Қате нұсқаларды ажырату: Көшірме деректі сақтайды, бірақ өздігінен талдамайды. Бір филиалдың сомасы барлық көзді біріктірмейді. Файл атауларын реттеу мазмұндық талдау емес. Басып шығару дайын есепті береді. Бұлар шарттағы толық жинау, біріктіру және талдау міндетін қамтымайды.
Қайта орындауға ишара: Бір сурет өңделе ме, әлде көптеген көзден келген үлкен деректер жиыны талдана ма?
Дұрыс жауап: 2017 жылғы 12 желтоқсан
Жауап нұсқалары
- A.2018 жылғы 12 желтоқсан
- B.2017 жылғы 12 желтоқсандұрыс
- C.2017 жылғы 12 қаңтар
- D.2020 жылғы 12 желтоқсан
- E.2022 жылғы 17 мамыр
Түсіндірме
Ереже: Тарихи бағдарламаны бекіту күні оның жоспарланған орындалу кезеңінен ажыратылады. №827 қаулы 2017 жылғы 12 желтоқсанда қабылданған.
Қолдану: Сұрақ 2018–2022 кезеңіне арналған бағдарламаның қашан бекітілгенін сұрайды. Дұрыс күн — 2017 жылғы 12 желтоқсан: құжат бағдарлама кезеңі басталғанға дейін қабылданған. 2022 жылғы 17 мамыр №311 қаулымен осы құжаттың күші жойылған күнге қатысты, оны бастапқы бекіту күнімен шатастыруға болмайды. Бұл тапсырма тарихи деректі тексереді және 2017 жылғы қаулыны бүгін қолданыстағы бағдарлама деп ұсынбайды. Құжатты талдағанда атауымен бірге нөмірі, күні және мәртебесі қаралады. Бағдарламаның іске асыру жылдары қабылданған күнмен бірдей болуы міндетті емес. Бірдей ай мен күннің басқа жылда берілуі де басқа дата болады.
Қате нұсқаларды ажырату: 2018 бағдарламаның басталу кезеңімен шатасады. Қаңтар дұрыс ай емес. 2020 кейінгі жылды береді. 2022 жылғы 17 мамыр күшін жоюға қатысты. Қабылдау, орындау және күшін жою күндерін бөлек сақтаңыз.
Қайта орындауға ишара: Бағдарлама басталатын жыл мен оны бекітетін құжаттың жылы міндетті түрде бірдей ме?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Информатика, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Алматыкітап баспасы, 2020.