Еуразия этносаяси картасының қалыптасуына моңғол шапқыншылығының әсері
13-параграф · Оқулықтың 67–72-беттері · Сұрақ оқулықтың 67-бетіне негізделген
«Дүниежүзі тарихы» оқулығының (6-сынып, Атамұра, 2018) «Еуразия этносаяси картасының қалыптасуына моңғол шапқыншылығының әсері» тақырыбы, 13-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Моңғол әскерінің негізгі түрі қандай болды?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Атты әскер
Жауап нұсқалары
- A.Жаяу әскер
- B.Теңіз флоты
- C.Атты әскердұрыс
- D.Соғыс арбалары
- E.Қоршау машиналары
Түсіндірме
Ереже: Көшпелі тұрмыс шабандоздық дағдыны дамытып, әскердің жылдам қозғалуына негіз болды.
Қолдану: Моңғол әскерінің негізгі қозғалмалы күші атты әскер болды. Даладағы атқа міну дағдысы қашықтықты жылдам өтуге, барлау жүргізуге және ұрыста бағытты тез өзгертуге мүмкіндік берді; бұл негізгі әскер түрін түсіндіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Жаяу әскер қамал мен қала ұрысына қатыса алады, бірақ негізгі дала күшін сипаттамайды. Теңіз флоты, соғыс арбалары немесе қоршау машиналары да атқа сүйенген басты құрамның орнына жүрмейді.
Қайта орындауға ишара: Даладағы көшпелі тұрмысқа ең тікелей сәйкес келетін әскер түрін ізде.
Дұрыс жауап: Қарсыластың негізгі күштерімен шайқасты
Жауап нұсқалары
- A.Қарсыластың негізгі күштерімен шайқастыдұрыс
- B.Алдын ала алыс барлау жүргізді
- C.Бекеттер арасында хабар жеткізді
- D.Шегінген жауды ұзақ қуды
- E.Елшілік керуендердің бағытын белгіледі
Түсіндірме
Ереже: Ауыр әскер тікелей ұрысқа, жеңіл әскер барлау мен шапшаң әрекетке бейімделген.
Қолдану: Ауыр атты әскер қорғаныш жабдығымен қарсыластың негізгі күштеріне тікелей соққы беруге бейімделді. Мұнда ұрыстағы қызмет сұралады: оны жеңіл атты әскердің шапшаң барлау және қудалау міндеттерінен ажырату қажет.
Қате нұсқаларды ажырату: Алдын ала барлау, алыстан хабар жеткізу, шегінген жауды ұзақ қуу және бекеттер арасындағы байланыс жеңіл қозғалысты немесе арнайы қызметті талап етеді. Олар ауыр әскердің басты соққы беруші рөлін дәл сипаттамайды.
Қайта орындауға ишара: Қорғанышы күштірек жасақтың қарсыласпен тікелей қақтығыстағы қызметін ойла.
Дұрыс жауап: Барлау және кенет шабуыл
Жауап нұсқалары
- A.Барлау және кенет шабуылдұрыс
- B.Негізгі күшпен ауыр соққы алмасу
- C.Қамал қабырғасын машинамен бұзу
- D.Тұрақты қала қақпасын күзету
- E.Сарай салтанатындағы құрметті күзет
Түсіндірме
Ереже: Жеңіл әскер жауды бақылап, оқ жаудырып, шегінген қарсыласты қуды.
Қолдану: Жеңіл атты әскердің жылдамдығы қарсыласты бақылауға, күтпеген жерден шабуылдауға және жағдай өзгерсе тез шегінуге мүмкіндік берді. Жауап осы қозғалысқа икемді міндеттерді біріктіріп көрсетуі керек.
Қате нұсқаларды ажырату: Негізгі күшпен ауыр соққы алмасу ауыр әскерге жақын. Қамал қабырғасын машинамен бұзу, тұрақты қала күзеті немесе тек сарай салтанатына қатысу жеңіл атты әскердің далалық қызметін түсіндірмейді.
Қайта орындауға ишара: Қозғалыс жылдамдығы қай әскери міндеттерге ерекше пайдалы болатынын анықта.
Дұрыс жауап: Алысқа тез жетіп, шаршаған атты ауыстыру
Жауап нұсқалары
- A.Қамал қабырғасын тез бұзу
- B.Алысқа тез жетіп, шаршаған атты ауыстырудұрыс
- C.Сауыттың қорғанысын күшейту
- D.Жаяу әскер сапын көбейту
- E.Теңіз жолымен қозғалу
Түсіндірме
Ереже: Ат ауыстыру жорықтың жылдамдығы мен төзімділігін арттырды.
Қолдану: Жауынгердің қосымша аттары болғанда шаршаған көлікті ауыстыруға мүмкіндік туды. Соның арқасында жасақ ұзақ қашықтықта қозғалыс қарқынын сақтай алды; артықшылық ат санының өзінен емес, оларды кезектестіріп пайдаланудан шығады.
Қате нұсқаларды ажырату: Қамал қабырғасын бұзу үшін қоршау техникасы, ауыр сауыттан қорғау үшін жабдық қажет. Қосымша ат жаяу сапты көбейтпейді және теңіз жолын ашпайды; оның басты қызметі қозғалысқа қатысты.
Қайта орындауға ишара: Ұзақ жорықта негізгі көліктің шаршауын қалай азайтуға болатынын ойла.
Дұрыс жауап: Садақ
Жауап нұсқалары
- A.Найза
- B.Садақдұрыс
- C.Қылыш
- D.Айбалта
- E.Зеңбірек
Түсіндірме
Ереже: Ат үстінен садақ ату көшпелі әскери дағдының басты бөлігі болды.
Қолдану: Ат үстінде садақ ату моңғол жауынгеріне қозғала жүріп қашықтан соққы беруге мүмкіндік жасады. Басқа қарулар да қолданылды, бірақ сұрақ даладағы негізгі ату қаруын анықтауға бағытталған.
Қате нұсқаларды ажырату: Найза мен қылыш жақын шайқасқа арналған, айбалта да тікелей соққы қаруы. Зеңбірек бұл кезеңдегі моңғол атты жауынгерінің негізгі жеке қаруы болмаған; қаруды қызметі және дәуірі бойынша ажырат.
Қайта орындауға ишара: Қозғалыс үстінде қашықтан оқ атуға жарайтын жеке қаруды ізде.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Мұсылман әлемі мәдениетінің дамуы
- Крест жорықтарының себептері барысы мен салдары
- Крест жорықтарынан кейінгі христиандық Еуропа және мұсылман әлемі
- Моңғол империясы
- Франция мен Англиядағы шаруалар көтерілісі
- Феодалдық соғыстар
- Еуропадағы орталықтанған мемлекеттердің құрылуы
- Франциядағы абсолютизмнің қалыптасуы
Сұрақтар «Дүниежүзі тарихы» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.