Қазақстандық ғалымдардың зерттеулері

Ереже: Геология Жердің құрылысын, құрамын және даму тарихын зерттейтін ғылымдармен байланысты. Кен жыныстары мен пайдалы қазбалардың орналасуын қарастыру осы салаға жатады; зерттеу аймағының Қазақстанда болуы ғылымның негізгі нысанын өзгертпейді.

Қолдану: Шарт жыныстар мен кеннің құрамын және орналасуын атайды. Сондықтан ауа райы, су немесе тірі ағзаларды жеке зерттейтін салаларды емес, геологияны таңдаймыз. Бір зерттеуде басқа салалардың әдісі де пайдаланылуы мүмкін.

Қате нұсқаларды ажырату: Климатология климатты, гидрология суды, ботаника өсімдіктерді, зоология жануарларды қарастырады. Олардың деректері кен өндіру салдарын бағалауға қажет болуы ықтимал, бірақ бұл кен жынысының зерттеу саласын алмастырмайды. Ғылымды атағанда зерттелетін негізгі нысан мен қойылған сұраққа сүйену керек.

Қайта орындауға ишара: Берілген нысандардың тірі ағзаға, суға, климатқа немесе Жер жыныстарына жататынын анықта.

Ереже: Ұлттық ғылым академиясы жетекші ғалымдарды біріктіру және ғылымның даму бағыттарына ғылыми негізделген үлес қосу міндеттерімен байланысты. Ғылыми ұйымның нақты өкілеттіктері уақыт өте өзгеруі мүмкін, сондықтан оны барлық мекемені тікелей басқарады деп жалпылауға болмайды.

Қолдану: Шарт ғылыми басымдықтар мен ғалымдарды біріктіруді атайды. Сондықтан ғылым академиясы сәйкес келеді. Кітапхана, музей немесе банк те маңызды ұлттық мекемелер, бірақ сұралған негізгі міндеттері басқа.

Қате нұсқаларды ажырату: Кітапхана ақпарат сақтайды, музей мұраны зерттеп ұсынады, банк қаржы жүйесімен, олимпиада комитеті спортпен байланысты. Олардың ғылымға қатысуы болуы мүмкін, бірақ бұл академияның міндетін алмастырмайды. Мекеме атауының «ұлттық» болуы жеткіліксіз; нақты қызметін салыстыру қажет. Қазіргі міндетті ескі жалпы сипаттамамен шектемеу маңызды.

Қайта орындауға ишара: Ұлттық мәртебені емес, ғалымдар мен ғылым бағыттарына қатысты нақты міндетті салыстыр.

Ереже: Терең өңдеу шикізат құрамын тиімді пайдаланып, одан пайдалы материалдар мен өнім алу мүмкіндіктерін зерттейді. Нақты технологияның нәтижесі құрамға, энергия шығынына және басқа жағдайларға тәуелді; өңдеудің күрделілігі өздігінен тиімділік кепілі емес.

Қолдану: Шарт минералды шикізатқа қатысты зерттеу мақсатын сұрайды. Сондықтан құнды құрамбөліктерді тиімді алу сәйкес. Тек атауды немесе сыртқы түсті өзгерту заттың пайдалы қасиеттерін игерумен бірдей болмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Құрамды өлшемей тиімділікті сенімді бағалау қиын. Өнім сапасы мен шығын нақты көрсеткіштермен тексеріледі, кеніштің атауы жеткіліксіз. Қалдыққа кететін пайдалы құрамбөліктер де есепке алынады. Технологиялық мақсат пен нақты өндірістік нәтиже арасында байланыс болуы керек; барлық өңдеу міндетті түрде қалдықсыз болады деп айтуға болмайды.

Қайта орындауға ишара: Пайдалы құрамбөлік қаншалықты алынғанын және оған қандай шығын кеткенін бірге ойла.

Ереже: Ғарыштық бақылау мен геоақпараттық технологиялар кеңістіктік деректерді біріктіріп, аумақтың өзгерісін талдауға көмектеседі. Уақыт, масштаб және суреттің шектеулері ескерілуі керек; сурет барлық химиялық не биологиялық көрсеткішті тікелей өлшемейді.

Қолдану: Шарт жерсеріктік суретті географиялық дерекпен біріктіруді сұрайды. Су айдынының шекарасын бірнеше уақытта салыстыру осы мүмкіндікке сәйкес. Тек бояуын өзгерту зерттеу міндетін толық орындамайды, ал көрінбеген аумақ туралы негізсіз кепіл беруге болмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Суреттердің ажыратымдылығы мен түсірілген мезгілі айырмашылыққа әсер етуі мүмкін. Су құрамын анықтау үшін қосымша талдау қажет болуы ықтимал. Бір көрініс бүкіл уақытты сипаттамайды. Әдістің мүмкіндігін дұрыс пайдалану оның шектеуін де түсінуді қажет етеді; картадағы өзгерісті себеппен автоматты теңестіру қате.

Қайта орындауға ишара: Бірнеше уақыттағы кеңістіктік деректерді қандай бірдей көрсеткіш арқылы салыстыруға болатынын анықта.

Ереже: Пайдалы қазбалардың орналасуы мен геологиялық жағдайын зерттеу Жер туралы ғылымдарға жатады. Болжам картасы қолдағы деректерге сүйенген ықтимал таралуды көрсетеді; картада перспективалы аудан белгіленуі нақты өндірілетін қор толық дәлелденді деген сөз емес.

Қолдану: Шарт минералдық ресурстардың таралуын болжауды сұрайды. Сондықтан геологиялық және кеңістіктік зерттеулермен байланысты бағыт сәйкес. Тіл, әдебиет немесе музыка зерттеулері басқа нысандарға бағытталған және осы картаның негізгі ғылыми негізін алмастырмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Болжамды нақты барлау нәтижесімен теңестіру қате. Қордың көлемі мен игеру мүмкіндігі қосымша зерттеуді қажет етеді. Әртүрлі сала әдістері карта жасауда қолданылуы мүмкін, бірақ негізгі ғылыми сұрақ Жер қойнауына қатысты қалады. Құрал мен зерттеу бағытын ажырату маңызды.

Қайта орындауға ишара: Карта қандай табиғи нысанды болжайтынын және болжамның дәлелденген қордан айырмасын ескер.