Жай бөлшектер мен аралас сандарға арифметикалық амалдар қолдану
3.13-қайталау-параграф · Оқулықтың 216–221-беттері
«Математика, Книга 1» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Жай бөлшектер мен аралас сандарға арифметикалық амалдар қолдану» тақырыбы, 3.13-қайталау-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «(1/4 + 1/2) · 2/3 өрнегінің мәні қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 1/2
Жауап нұсқалары
- A.7/12
- B.17/12
- C.1/12
- D.1/2дұрыс
- E.9/8
Түсіндірме
Ереже: Құрама өрнекте алдымен жақша ішіндегі бөлшектер қосылып, содан кейін сыртқы көбейту орындалады.
Қолдану: Есептеу: 1:4=1/4; 1:2=1/2; 1/4+2/4=3/4=3/4; 2:3=2/3; (3/4)·(2/3)=6/12=1/2. Нәтиже: 1/2.
Қате нұсқаларды ажырату: Көбейтуді жақшадағы тек бір мүшеге қолдану берілген көбейтіндіні өзгертеді.
Қайта орындауға ишара: Жақшаны бір қысқартылған бөлшекпен алмастыр.
Дұрыс жауап: 3/5
Жауап нұсқалары
- A.2/5
- B.1/5
- C.3/5дұрыс
- D.2/25
- E.2
Түсіндірме
Ереже: Бөлшек өрнекте бөлу қосуға дейін орындалады, содан кейін бөлшектер ортақ бөліммен қосылады.
Қолдану: Есептеу: 2:5=2/5; 2:5=2/5; (2/5):(2)=(2/5)·(1/2)=2/10=1/5; 2/5+1/5=3/5=3/5. Нәтиже: 3/5.
Қате нұсқаларды ажырату: Бүкіл қосындыны соңғы санға бөлу бастапқыда жоқ жақшаны енгізеді.
Қайта орындауға ишара: Алдымен бөлінетін мүшені жеке есепте.
Дұрыс жауап: 4/3
Жауап нұсқалары
- A.17/6
- B.4/3дұрыс
- C.14/3
- D.2/3
- E.16/3
Түсіндірме
Ереже: Жақша ішіндегі азайту орындалғаннан кейін алынған нәтиже сыртқы санға бөлінеді.
Қолдану: Есептеу: 1:3=1/3; 9/3−1/3=8/3=8/3; (8/3):(2)=(8/3)·(1/2)=8/6=4/3. Нәтиже: 4/3.
Қате нұсқаларды ажырату: Бүтін саннан алымды ғана азайту немесе бөлуді тек соңғы бөлшекке қолдану өрнекті өзгертеді.
Қайта орындауға ишара: Жақша мәнін бір бөлшек түрінде тап.
Дұрыс жауап: 3/4
Жауап нұсқалары
- A.7/8
- B.3/4дұрыс
- C.1/4
- D.1/8
- E.2
Түсіндірме
Ереже: Аралас сан қатысқан өрнекте алдымен көбейту орындалып, одан кейін қосу орындалады.
Қолдану: Аралас сандарды алдымен бұрыс бөлшек түріне айналдырамыз. Есептеу: 1:2=1/2; 2/2+1/2=3/2=3/2; 1:3=1/3; (3/2)·(1/3)=3/6=1/2; 1:4=1/4; 2/4+1/4=3/4=3/4. Нәтиже: 3/4.
Қате нұсқаларды ажырату: Қосуды көбейтуге дейін орындау амалдардың басымдығын бұзады.
Қайта орындауға ишара: Көбейтіндіні жеке бөлшек түрінде есепте.
Дұрыс жауап: 5/6
Жауап нұсқалары
- A.1/2
- B.7/6
- C.1/6
- D.6
- E.5/6дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Дәрежесіз, жақшасыз өрнекте көбейту азайтуға дейін орындалады; айырма ортақ бөліммен есептеледі.
Қолдану: Есептеу: 2:2=1; 1:4=1/4; 2:3=2/3; (1/4)·(2/3)=2/12=1/6; 6/6−1/6=5/6=5/6. Нәтиже: 5/6.
Қате нұсқаларды ажырату: Алғашқы екі бөлшекті азайтып барып көбейту басқа жақшалы өрнекті береді.
Қайта орындауға ишара: Алдымен азайтылатын көбейтіндіні тап.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Математика, Книга 1» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.