Жай бөлшектерді бөлу. Аралас сандарды бөлу
3.13-параграф · Оқулықтың 207–215-беттері
«Математика, Книга 1» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Жай бөлшектерді бөлу. Аралас сандарды бөлу» тақырыбы, 3.13-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «2/5 : 2/3 бөліндісінің мәні қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 3/5
Жауап нұсқалары
- A.3/5дұрыс
- B.16/15
- C.4/15
- D.1/2
- E.2/5
Түсіндірме
Ереже: Бөлшекке бөлу үшін бөлінгіш бөлгішке кері санға көбейтіледі.
Қолдану: Есептеу: 2:5=2/5; 2:3=2/3; (2/5):(2/3)=(2/5)·(3/2)=6/10=3/5. Нәтиже: 3/5.
Қате нұсқаларды ажырату: Бөлгішті өзгеріссіз көбейту бөлу амалын орындамайды.
Қайта орындауға ишара: Қай бөлшектің кері санын алу керегін белгіле.
Дұрыс жауап: 2
Жауап нұсқалары
- A.9/14
- B.3/14
- C.2дұрыс
- D.9/98
- E.2/7
Түсіндірме
Ереже: Екі бөлшекті бөлгенде бірінші бөлшек сақталып, екіншісінің алымы мен бөлімі ауыстырылады.
Қолдану: Есептеу: 3:7=3/7; 3:14=3/14; (3/7):(3/14)=(3/7)·(14/3)=42/21=2. Нәтиже: 2.
Қате нұсқаларды ажырату: Бірінші бөлшекті де ауыстыру немесе екі бөлшекті жай көбейту басқа нәтиже береді.
Қайта орындауға ишара: Тек бөлгіштің кері санын ал.
Дұрыс жауап: 10/3
Жауап нұсқалары
- A.13/4
- B.7/4
- C.15/8
- D.4/3
- E.10/3дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Аралас санды бөлшекке бөлу үшін аралас сан бұрыс бөлшекке айналдырылып, бөлгішке кері санға көбейтіледі.
Қолдану: Аралас сандарды алдымен бұрыс бөлшек түріне айналдырамыз. Есептеу: 1:2=1/2; 4/2+1/2=5/2=5/2; 3:4=3/4; (5/2):(3/4)=(5/2)·(4/3)=20/6=10/3. Нәтиже: 10/3.
Қате нұсқаларды ажырату: Аралас санның бүтін бөлігін тастау бөлінгіштің мәнін кемітеді.
Қайта орындауға ишара: Бөлінгішті бір бөлшекке айналдырып ал.
Дұрыс жауап: 15/2
Жауап нұсқалары
- A.15/2дұрыс
- B.17/5
- C.13/5
- D.6/5
- E.5/6
Түсіндірме
Ереже: Натурал санды бөлшекке бөлгенде натурал сан бөлшектің кері санына көбейтіледі.
Қолдану: Есептеу: 2:5=2/5; (3):(2/5)=(3)·(5/2)=15/2=15/2. Нәтиже: 15/2.
Қате нұсқаларды ажырату: Бірден кіші оң бөлшекке бөлу санды кемітпейді; жай көбейту керісінше нәтиже береді.
Қайта орындауға ишара: Бөлуді кері санға көбейтумен ауыстыр.
Дұрыс жауап: 20/7
Жауап нұсқалары
- A.9/2
- B.13/6
- C.35/9
- D.17/9
- E.20/7дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Екі аралас санды бөлгенде олар бұрыс бөлшектерге айналдырылады, содан кейін бөлгіштің кері саны қолданылады.
Қолдану: Аралас сандарды алдымен бұрыс бөлшек түріне айналдырамыз. Есептеу: 1:3=1/3; 9/3+1/3=10/3=10/3; 1:6=1/6; 6/6+1/6=7/6=7/6; (10/3):(7/6)=(10/3)·(6/7)=60/21=20/7. Нәтиже: 20/7.
Қате нұсқаларды ажырату: Аралас сандардың бүтін және бөлшек бөліктерін бөлек бөлу тұтас бөліндіге тең емес.
Қайта орындауға ишара: Екі санды түрлендіріп, екіншісін ғана аудар.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Математика, Книга 1» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.