Оралхан Бөкей Тортай мінер ақ боз ат
15-параграф · Оқулықтың 78–85-беттері · Сұрақ оқулықтың 78-бетіне негізделген
«Қазақ әдебиеті» оқулығының (6-сынып, Атамұра, 2018) «Оралхан Бөкей Тортай мінер ақ боз ат» тақырыбы, 15-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: ««Тортай мінер ақ боз ат» әңгімесінің авторы кім?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Оралхан Бөкей
Жауап нұсқалары
- A.Сайын Мұратбеков
- B.Марат Қабанбай
- C.Тынымбай Нұрмағамбетов
- D.Оралхан Бөкейдұрыс
- E.Асқар Алтай
Түсіндірме
Ереже: Авторлықты шығарма атауы мен жазушының нақты прозалық мұрасын байланыстырып анықтаймыз.
Қолдану: Бөкей Тортайдың арманын және әлеуметтік жағдайдың оған әсерін досының естелігі арқылы көрсетеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Балалық пен жетімдік тақырыбы басқа прозашыларда да бар. Ұқсас кейіпкер тағдыры авторды ауыстыруға жеткілікті негіз болмайды.
Қайта орындауға ишара: Алтай өңірінің өмірін суреттеген осы жазушының есімін еске түсір.
Дұрыс жауап: Ата-анасынан ерте айырылған
Жауап нұсқалары
- A.Әкесімен бірге қалада тұрады
- B.Ата-анасынан ерте айырылғандұрыс
- C.Ата-анасымен алыс сапарда жүреді
- D.Анасының қолында мектепке дайындалады
- E.Үлкен отбасында еркелеп өседі
Түсіндірме
Ереже: Кейіпкер мінезін түсіну үшін оның отбасылық жағдайы мен қамқорлық ортасын ескеру керек.
Қолдану: Жетімдік Тортайдың тұрмысына, жалғыздығына және оқу мүмкіндігіне әсер етеді. Оның арманы осы қиын ортада қалыптасады.
Қате нұсқаларды ажырату: Тортайдың туыстарының үйінде жүруін ата-анасының жанында бақытты өсуімен теңестіруге болмайды. Әңгімеде ерте айырылудың салдары көрсетіледі.
Қайта орындауға ишара: Баланың алыстан қосылар аталастарының есігінде жүру себебін еске түсір.
Дұрыс жауап: Көп кітап оқу
Жауап нұсқалары
- A.Күні бойы атқа міну
- B.Үнемі ән айтып жүру
- C.Көпшілік алдында сайысқа түсу
- D.Көп кітап оқудұрыс
- E.Сауда заттарын жинау
Түсіндірме
Ереже: Ерекшелендіретін әдет кейіпкердің басқалардан жиі әрі тұрақты жасайтын ісінен анықталады.
Қолдану: Тортай күні бойы кітап оқиды. Оқу оның рухани тірегі және жазушы болу арманының негізі.
Қате нұсқаларды ажырату: Тортайдың арманшылдығын кез келген қызығумен алмастырма. Автор оның таңертеңнен кешке дейін берілген нақты рухани әрекетін атайды.
Қайта орындауға ишара: Бала жалғыздығын ұмытып, басқа өмірге сапар шеккендей болатын ісін еске түсір.
Дұрыс жауап: Жуас, жасқаншақ
Жауап нұсқалары
- A.Жуас, жасқаншақдұрыс
- B.Өктем, даңғой
- C.Қызба, ашушаң
- D.Көпшіл, әзілқой
- E.Айлакер, есепшіл
Түсіндірме
Ереже: Мінез авторлық сипаттама мен кейіпкердің өзге адамдарға қатынасынан танылады.
Қолдану: «Қой аузынан шөп алмас» тіркесі оның момындығын танытады. Тортайдың үнсіздігі ішкі дүниесінің жұтаңдығын білдірмейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Көп сөйлемеу қабілетсіздікті не айлакерлікті дәлелдемейді. Тортайдың жуастығы мен жасқануы қиын тұрмысымен бірге сипатталады.
Қайта орындауға ишара: Тұрақты тіркеспен берілген момындықты баланың қарым-қатынасынан байқа.
Дұрыс жауап: Өте жуас, момын
Жауап нұсқалары
- A.Өте сараң, есепшіл
- B.Тым мақтаншақ, даңғой
- C.Қызба, тез ашуланғыш
- D.Өте жуас, момындұрыс
- E.Сөзге шебер, әзілқой
Түсіндірме
Ереже: Тұрақты тіркестің мағынасы оның сөздерін жеке түсіндіруден емес, тұтас ауыспалы мәнінен ашылады.
Қолдану: Бұл тұрақты тіркес адам мінезін білдіреді. Оны малдың қорегі туралы тура мағынада түсінуге болмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Қой мен шөпті тура нысан деп оқу адам мінезі туралы ойды жоғалтады. Бұл тіркес жуас, ешкімге қиянат жасамайтын адамды сипаттайды.
Қайта орындауға ишара: Тіркестің біреуге зиян тигізбеу мен момындыққа қатысын ойла.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Қазақ әдебиеті» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.