Расул Ғамзатов Ана тілі
19-параграф · Оқулықтың 113–115-беттері · Сұрақ оқулықтың 113-бетіне негізделген
«Қазақ әдебиеті» оқулығының (6-сынып, Атамұра, 2018) «Расул Ғамзатов Ана тілі» тақырыбы, 19-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: ««Ана тілі» өлеңінің авторы кім?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Расул Ғамзатов
Жауап нұсқалары
- A.Расул Ғамзатовдұрыс
- B.Абай Құнанбайұлы
- C.Сұлтанмахмұт Торайғыров
- D.Доспамбет жырау
- E.Ерлан Жүніс
Түсіндірме
Ереже: Авторлық өлеңнің нақты атауы мен оны жазған қаламгердің әдеби мұрасы арқылы анықталады.
Қолдану: «Ана тілі» өлеңін Расул Ғамзатов жазған. Түс пен қайта тірілу бейнесі оның туған авар тіліне деген ерекше рухани жақындығын ашады.
Қате нұсқаларды ажырату: Қазақша оқылған мәтінді міндетті түрде қазақ ақынының түпнұсқасы деп қабылдама. Бұл өлеңнің авторы мен аудармашысы бөлек тұлғалар.
Қайта орындауға ишара: Авар тілін туған рухани тірек санаған дағыстандық ақынды еске түсір.
Дұрыс жауап: Сағи Жиенбаев
Жауап нұсқалары
- A.Фариза Оңғарсынова
- B.Аян Нысаналин
- C.Сағи Жиенбаевдұрыс
- D.Кенжеболат Шалабаев
- E.Қадыр Мырза Әлі
Түсіндірме
Ереже: Аудармашыны анықтағанда түпнұсқа авторын және басқа шығарманың тәржімашысын бөлек қарастыру керек.
Қолдану: Сағи Жиенбаев Ғамзатовтың «Ана тілі» өлеңін қазақша жырлаған. Расул Ғамзатов — түпнұсқа авторы; Кенжеболат Шалабаев басқа туындыны, «Менің Дағыстаным» прозасын қазақшалаған.
Қате нұсқаларды ажырату: «Менің Дағыстаным» прозасының аудармашысын осы өлеңге көшіру дұрыс емес. Бір қаламгердің екі туындысын әртүрлі адам қазақшалаған.
Қайта орындауға ишара: Ғамзатовтың осы өлеңін қазақша жырлаған ақынның есімін еске түсір.
Дұрыс жауап: Қабірде
Жауап нұсқалары
- A.Қабірдедұрыс
- B.Тау басында
- C.Теңіз жағасында
- D.Үй ішінде
- E.Сапар жолында
Түсіндірме
Ереже: Лирикалық оқиғаның бастапқы орны мәтіндегі түс аясында нақты сипатталған жағдайдан анықталады.
Қолдану: Өлеңдегі оқиға түс аясында беріледі. Бұл шартты көркем жағдай ана тілінің күшін әсірелеп көрсетуге мүмкіндік береді.
Қате нұсқаларды ажырату: Өлеңде туған жер аталуы кейіпкер еркін серуендеп жүр дегенді білдірмейді. Шартты оқиға өлім күйін елестетуден басталады.
Қайта орындауға ишара: Алғашқы екі тармақтағы түстің мекені қандай жабық орын екенін еске түсір.
Дұрыс жауап: Дағыстанмен
Жауап нұсқалары
- A.Қазақстанмен
- B.Қырғызстанмен
- C.Татарстанмен
- D.Дағыстанмендұрыс
- E.Әзербайжанмен
Түсіндірме
Ереже: Өлеңдегі мекенді автордың туған өлкесі мен нақты аталған кеңістік арқылы ажыратамыз.
Қолдану: Дағыстан аңғары мен туған жер бейнесі тілге деген жақындықты отанмен байланыстырады.
Қате нұсқаларды ажырату: Қазақша аударманың тілі оқиға Қазақстанда өтеді деген дәлел емес. Түпнұсқада ақынның өз еліне қатысты аңғар аталады.
Қайта орындауға ишара: Авар халқы мекендейтін және өлеңде аты аталатын өлкені еске түсір.
Дұрыс жауап: Авар тілінің
Жауап нұсқалары
- A.Қазақ тілінің
- B.Орыс тілінің
- C.Француз тілінің
- D.Авар тілініңдұрыс
- E.Итальян тілінің
Түсіндірме
Ереже: Ана тілінің нақты атауы кейіпкердің туған халқы мен естіген сөздің тілі арқылы анықталады.
Қолдану: Авар тілі — ақынның ана тілі. Өз тілінің сөзін есту кейіпкерді рухани тірілтетін бейне ретінде берілген.
Қате нұсқаларды ажырату: Басқа тілдің де адамға тірек болатыны айтылғанымен, осы кейіпкерге қуат берген тіл өзінің туған тілі болады. Аударма тілімен шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Екі адамның сөйлескен сөзін кейіпкер өз елімен неге байланыстырғанын еске түсір.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Қазақ әдебиеті» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.