Сыртқы келбет және тазалық
8.1–2-параграф · Оқулықтың 133-беттері
«Қазақ тілі» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Сыртқы келбет және тазалық» тақырыбы, 8.1–2-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: ««Ақ орамал кепті.» сөйлеміндегі «ақ» сын есімі заттың қай белгісін білдіреді?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: түсі
Жауап нұсқалары
- A.көлемі
- B.пішіні
- C.дәмі
- D.бағасы
- E.түсідұрыс
Түсіндірме
Ереже: Сын есім заттың сынын білдіреді және қандай, қай деген сұрақтарға жауап береді. Сындық мағынаны сөздің сөйлемдегі қолданысынан анықтаймыз. Түс, көлем, пішін, дәм және баға — бөлек белгілер: бірін екіншісімен алмастыру нақты сипаттаманы бұрмалайды.
Қолдану: Қандай деген сұраққа жауап беретін «ақ» сөзін өзі сипаттап тұрған затпен бірге оқимыз. Осы тіркесте сөз түсі белгісін көрсетеді. Қалған жауаптар сол заттың болуы мүмкін басқа белгілерін атайды, бірақ сөйлемде осы сөз арқылы берілмеген.
Қате нұсқаларды ажырату: A) көлемі: бұл жауап өлшем/көлем өлшемін таңдайды. Ал «ақ» сөзінің осы қолданысы түс белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
B) пішіні: бұл жауап сыртқы кескін өлшемін таңдайды. Ал «ақ» сөзінің осы қолданысы түс белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
C) дәмі: бұл жауап дәм сезімі өлшемін таңдайды. Ал «ақ» сөзінің осы қолданысы түс белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
D) бағасы: бұл жауап құн өлшемін таңдайды. Ал «ақ» сөзінің осы қолданысы түс белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
Қайта орындауға ишара: Белгіні атаған сөзді түс, өлшем, пішін, дәм, құн өлшемдерінің бірімен байланыстыр.
Дұрыс жауап: көлемі
Жауап нұсқалары
- A.түсі
- B.пішіні
- C.дәмі
- D.көлемідұрыс
- E.бағасы
Түсіндірме
Ереже: Сын есім заттың сынын білдіреді және қандай, қай деген сұрақтарға жауап береді. Сындық мағынаны сөздің сөйлемдегі қолданысынан анықтаймыз. Түс, көлем, пішін, дәм және баға — бөлек белгілер: бірін екіншісімен алмастыру нақты сипаттаманы бұрмалайды.
Қолдану: Қандай деген сұраққа жауап беретін «үлкен» сөзін өзі сипаттап тұрған затпен бірге оқимыз. Осы тіркесте сөз көлемі белгісін көрсетеді. Қалған жауаптар сол заттың болуы мүмкін басқа белгілерін атайды, бірақ сөйлемде осы сөз арқылы берілмеген.
Қате нұсқаларды ажырату: A) түсі: бұл жауап түс өлшемін таңдайды. Ал «үлкен» сөзінің осы қолданысы өлшем/көлем белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
B) пішіні: бұл жауап сыртқы кескін өлшемін таңдайды. Ал «үлкен» сөзінің осы қолданысы өлшем/көлем белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
C) дәмі: бұл жауап дәм сезімі өлшемін таңдайды. Ал «үлкен» сөзінің осы қолданысы өлшем/көлем белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
E) бағасы: бұл жауап құн өлшемін таңдайды. Ал «үлкен» сөзінің осы қолданысы өлшем/көлем белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
Қайта орындауға ишара: Белгіні атаған сөзді түс, өлшем, пішін, дәм, құн өлшемдерінің бірімен байланыстыр.
Дұрыс жауап: пішіні
Жауап нұсқалары
- A.түсі
- B.пішінідұрыс
- C.көлемі
- D.дәмі
- E.бағасы
Түсіндірме
Ереже: Сын есім заттың сынын білдіреді және қандай, қай деген сұрақтарға жауап береді. Сындық мағынаны сөздің сөйлемдегі қолданысынан анықтаймыз. Түс, көлем, пішін, дәм және баға — бөлек белгілер: бірін екіншісімен алмастыру нақты сипаттаманы бұрмалайды.
Қолдану: Қандай деген сұраққа жауап беретін «дөңгелек» сөзін өзі сипаттап тұрған затпен бірге оқимыз. Осы тіркесте сөз пішіні белгісін көрсетеді. Қалған жауаптар сол заттың болуы мүмкін басқа белгілерін атайды, бірақ сөйлемде осы сөз арқылы берілмеген.
Қате нұсқаларды ажырату: A) түсі: бұл жауап түс өлшемін таңдайды. Ал «дөңгелек» сөзінің осы қолданысы сыртқы кескін белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
C) көлемі: бұл жауап өлшем/көлем өлшемін таңдайды. Ал «дөңгелек» сөзінің осы қолданысы сыртқы кескін белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
D) дәмі: бұл жауап дәм сезімі өлшемін таңдайды. Ал «дөңгелек» сөзінің осы қолданысы сыртқы кескін белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
E) бағасы: бұл жауап құн өлшемін таңдайды. Ал «дөңгелек» сөзінің осы қолданысы сыртқы кескін белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
Қайта орындауға ишара: Белгіні атаған сөзді түс, өлшем, пішін, дәм, құн өлшемдерінің бірімен байланыстыр.
Дұрыс жауап: бағасы
Жауап нұсқалары
- A.түсі
- B.көлемі
- C.пішіні
- D.дәмі
- E.бағасыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Сын есім заттың сынын білдіреді және қандай, қай деген сұрақтарға жауап береді. Сындық мағынаны сөздің сөйлемдегі қолданысынан анықтаймыз. Түс, көлем, пішін, дәм және баға — бөлек белгілер: бірін екіншісімен алмастыру нақты сипаттаманы бұрмалайды.
Қолдану: Қандай деген сұраққа жауап беретін «арзан» сөзін өзі сипаттап тұрған затпен бірге оқимыз. Осы тіркесте сөз бағасы белгісін көрсетеді. Қалған жауаптар сол заттың болуы мүмкін басқа белгілерін атайды, бірақ сөйлемде осы сөз арқылы берілмеген.
Қате нұсқаларды ажырату: A) түсі: бұл жауап түс өлшемін таңдайды. Ал «арзан» сөзінің осы қолданысы құн белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
B) көлемі: бұл жауап өлшем/көлем өлшемін таңдайды. Ал «арзан» сөзінің осы қолданысы құн белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
C) пішіні: бұл жауап сыртқы кескін өлшемін таңдайды. Ал «арзан» сөзінің осы қолданысы құн белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
D) дәмі: бұл жауап дәм сезімі өлшемін таңдайды. Ал «арзан» сөзінің осы қолданысы құн белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
Қайта орындауға ишара: Белгіні атаған сөзді түс, өлшем, пішін, дәм, құн өлшемдерінің бірімен байланыстыр.
Дұрыс жауап: дәмі
Жауап нұсқалары
- A.түсі
- B.көлемі
- C.дәмідұрыс
- D.пішіні
- E.бағасы
Түсіндірме
Ереже: Сын есім заттың сынын білдіреді және қандай, қай деген сұрақтарға жауап береді. Сындық мағынаны сөздің сөйлемдегі қолданысынан анықтаймыз. Түс, көлем, пішін, дәм және баға — бөлек белгілер: бірін екіншісімен алмастыру нақты сипаттаманы бұрмалайды.
Қолдану: Қандай деген сұраққа жауап беретін «тәтті» сөзін өзі сипаттап тұрған затпен бірге оқимыз. Осы тіркесте сөз дәмі белгісін көрсетеді. Қалған жауаптар сол заттың болуы мүмкін басқа белгілерін атайды, бірақ сөйлемде осы сөз арқылы берілмеген.
Қате нұсқаларды ажырату: A) түсі: бұл жауап түс өлшемін таңдайды. Ал «тәтті» сөзінің осы қолданысы дәм сезімі белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
B) көлемі: бұл жауап өлшем/көлем өлшемін таңдайды. Ал «тәтті» сөзінің осы қолданысы дәм сезімі белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
D) пішіні: бұл жауап сыртқы кескін өлшемін таңдайды. Ал «тәтті» сөзінің осы қолданысы дәм сезімі белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
E) бағасы: бұл жауап құн өлшемін таңдайды. Ал «тәтті» сөзінің осы қолданысы дәм сезімі белгісіне қатысты; басқа өлшемге ауыстыру мәтіндегі сипаттаманы бұрмалайды.
Қайта орындауға ишара: Белгіні атаған сөзді түс, өлшем, пішін, дәм, құн өлшемдерінің бірімен байланыстыр.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Қазақ тілі» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.