Ахмет Байтұрсынұлы ұлт ұстазы
22-параграф · Оқулықтың 114–119-беттері
«Қазақстан тарихы» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2025) «Ахмет Байтұрсынұлы ұлт ұстазы» тақырыбы, 22-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Ахмет Байтұрсынұлы 1913–1918 жылдары Орынборда шыққан қай ұлттық газетті редакциялады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: «Қазақ» газеті
Жауап нұсқалары
- A.Айқап журналы
- B.Серке газеті
- C.«Қазақ» газетідұрыс
- D.Дала уалаятының газеті
- E.Түркістан уалаятының газеті
Түсіндірме
Ереже: «Қазақ» газеті Ахмет Байтұрсынұлының редакторлығымен 1913–1918 жылдары шықты.
Қолдану: Орынборда жарияланған бұл ұлттық басылым жер, білім және қоғамдық құқық мәселелерін көтерді. Редактор, қала және мерзім бірге берілгенде нақты басылым анықталады. Газет атауын басқа кезеңдегі журналмен немесе патшалық ресми басылыммен алмастыруға болмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: «Айқап» Троицкіде шыққан журнал болды. «Серке» 1907 жылғы қысқа мерзімді газет, «Дала уалаятының газеті» басқа кезеңге қатысты. Ұлттық баспасөзге жату олардың редакторы мен шыққан мерзімін бірдей етпейді.
Қайта орындауға ишара: Редакторлық қызметтің 1913–1918 жылдардағы мерзімін және Орынбор қаласын салыстыр.
Дұрыс жауап: «Қазақ» газеті
Жауап нұсқалары
- A.Серке газеті
- B.Дала уалаятының газеті
- C.Түркістан уалаятының газеті
- D.Айқап журналы
- E.«Қазақ» газетідұрыс
Түсіндірме
Ереже: «Қазақ» газеті Ахмет Байтұрсынұлының редакторлығымен 1913–1918 жылдары шықты.
Қолдану: Орынборда жарияланған бұл ұлттық басылым жер, білім және қоғамдық құқық мәселелерін көтерді. Редактор, қала және мерзім бірге берілгенде нақты басылым анықталады. Газет атауын басқа кезеңдегі журналмен немесе патшалық ресми басылыммен алмастыруға болмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: «Айқап» Троицкіде шыққан журнал болды. «Серке» 1907 жылғы қысқа мерзімді газет, «Дала уалаятының газеті» басқа кезеңге қатысты. Ұлттық баспасөзге жату олардың редакторы мен шыққан мерзімін бірдей етпейді.
Қайта орындауға ишара: Редакторлық қызметтің 1913–1918 жылдардағы мерзімін және Орынбор қаласын салыстыр.
Дұрыс жауап: «Қазақ» газеті
Жауап нұсқалары
- A.«Қазақ» газетідұрыс
- B.Дала уалаятының газеті
- C.Түркістан уалаятының газеті
- D.Айқап журналы
- E.Серке газеті
Түсіндірме
Ереже: «Қазақ» газеті Ахмет Байтұрсынұлының редакторлығымен 1913–1918 жылдары шықты.
Қолдану: Орынборда жарияланған бұл ұлттық басылым жер, білім және қоғамдық құқық мәселелерін көтерді. Редактор, қала және мерзім бірге берілгенде нақты басылым анықталады. Газет атауын басқа кезеңдегі журналмен немесе патшалық ресми басылыммен алмастыруға болмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: «Айқап» Троицкіде шыққан журнал болды. «Серке» 1907 жылғы қысқа мерзімді газет, «Дала уалаятының газеті» басқа кезеңге қатысты. Ұлттық баспасөзге жату олардың редакторы мен шыққан мерзімін бірдей етпейді.
Қайта орындауға ишара: Редакторлық қызметтің 1913–1918 жылдардағы мерзімін және Орынбор қаласын салыстыр.
Дұрыс жауап: Қырық мысал
Жауап нұсқалары
- A.Маса
- B.Оқу құрал
- C.Әдебиет танытқыш
- D.Қырық мысалдұрыс
- E.Тіл-құрал
Түсіндірме
Ереже: «Қырық мысал» Ахмет Байтұрсынұлының 1909 жылы жарияланған мысалдар жинағы болды.
Қолдану: Жинақта жануарлар мен өзге шартты бейнелер арқылы адам мінезі мен қоғамдағы кемшіліктер сыналады. Жанрдың мысал болуы және 1909 жылғы мерзім оны 1911 жылғы өлеңдер жинағынан, сауат ашу кітабынан немесе әдебиет теориясы еңбегінен ажыратады.
Қате нұсқаларды ажырату: «Маса» өлеңдер жинағы, «Оқу құрал» сауат ашуға арналған еңбек. «Әдебиет танытқыш» әдебиет теориясын, «Тіл-құрал» тілді түсіндіреді. Бір автордың кітаптары әртүрлі жанр мен міндетке арналғандықтан, атауларын алмастыруға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Шығарма жанрын және оның 1909 жылы шыққанын қатар тексер.
Дұрыс жауап: Қырық мысал
Жауап нұсқалары
- A.Оқу құрал
- B.Әдебиет танытқыш
- C.Тіл-құрал
- D.Қырық мысалдұрыс
- E.Маса
Түсіндірме
Ереже: «Қырық мысал» Ахмет Байтұрсынұлының 1909 жылы жарияланған мысалдар жинағы болды.
Қолдану: Жинақта жануарлар мен өзге шартты бейнелер арқылы адам мінезі мен қоғамдағы кемшіліктер сыналады. Жанрдың мысал болуы және 1909 жылғы мерзім оны 1911 жылғы өлеңдер жинағынан, сауат ашу кітабынан немесе әдебиет теориясы еңбегінен ажыратады.
Қате нұсқаларды ажырату: «Маса» өлеңдер жинағы, «Оқу құрал» сауат ашуға арналған еңбек. «Әдебиет танытқыш» әдебиет теориясын, «Тіл-құрал» тілді түсіндіреді. Бір автордың кітаптары әртүрлі жанр мен міндетке арналғандықтан, атауларын алмастыруға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Шығарма жанрын және оның 1909 жылы шыққанын қатар тексер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Әскери коммунизм саясатынан жаңа экономикалық саясатқа көшу
- Қазақстандағы 1920–1930 жылдардағы индустрияландыру
- Қазақстандағы ұжымдастыру
- 1920–1930 жылдардағы саяси репрессиялар
- ХХ ғасырдың 20–30 жылдарындағы білім беру жүйесі мен ғылым
- Академик Қаныш Сәтбаев көрнекті ғалым қоғам қайраткері
- ХХ ғасырдың 20–30 жылдарындағы қазақ әдебиетінің дамуы
- ХХ ғасырдың 20–30 жылдарындағы қазақ өнерінің дамуы
Сұрақтар «Қазақстан тарихы» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2025.