Әскери коммунизм саясатынан жаңа экономикалық саясатқа көшу
14–15-параграф · Оқулықтың 77–85-беттері
«Қазақстан тарихы» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2025) «Әскери коммунизм саясатынан жаңа экономикалық саясатқа көшу» тақырыбы, 14–15-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: ««Әскери коммунизм» кезінде шаруалардың артық өнімін мемлекетке міндетті өткізу жүйесі қалай аталды?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
- 1
Дұрыс жауап: Азық-түлік салғырты
Жауап нұсқалары
- A.Азық-түлік салғыртыдұрыс
- B.Азық-түлік салығы
- C.Жалгерлік ақы
- D.Кеден бажы
- E.Ерікті нарықтық сауда
Түсіндірме
Ереже: Азық-түлік салғырты «әскери коммунизм» кезінде шаруалардың өнімін мемлекетке міндетті өткізу жүйесі болды.
Қолдану: Азық-түлік отрядтары шаруашылықтың өз күнкөрісіне қалдырылған бөлігінен өзге өнімді жинады. Шаруа артық өнімін еркін сатуға құқылы болмағандықтан, бұл жүйе алдын ала белгіленген салық төлеп, қалған өнімді пайдалану мүмкіндігі бар ЖЭС тәртібінен өзгеше еді.
Қате нұсқаларды ажырату: Азық-түлік салығы ЖЭС кезінде енгізілді. Жалгерлік ақы жер не мүлік пайдалануға төленеді; кеден бажы сыртқы саудаға қатысты. Міндетті мемлекеттік жинауды нарықтағы ерікті саудамен шатастыруға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Өнімнің тек белгіленген үлесі ме, әлде артық бөлігі тұтас жиналды ма — соны салыстыр.
Дұрыс жауап: Азық-түлік салғырты
Жауап нұсқалары
- A.Жалгерлік ақы
- B.Кеден бажы
- C.Азық-түлік салғыртыдұрыс
- D.Ерікті нарықтық сауда
- E.Азық-түлік салығы
Түсіндірме
Ереже: Азық-түлік салғырты «әскери коммунизм» кезінде шаруалардың өнімін мемлекетке міндетті өткізу жүйесі болды.
Қолдану: Азық-түлік отрядтары шаруашылықтың өз күнкөрісіне қалдырылған бөлігінен өзге өнімді жинады. Шаруа артық өнімін еркін сатуға құқылы болмағандықтан, бұл жүйе алдын ала белгіленген салық төлеп, қалған өнімді пайдалану мүмкіндігі бар ЖЭС тәртібінен өзгеше еді.
Қате нұсқаларды ажырату: Азық-түлік салығы ЖЭС кезінде енгізілді. Жалгерлік ақы жер не мүлік пайдалануға төленеді; кеден бажы сыртқы саудаға қатысты. Міндетті мемлекеттік жинауды нарықтағы ерікті саудамен шатастыруға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Өнімнің тек белгіленген үлесі ме, әлде артық бөлігі тұтас жиналды ма — соны салыстыр.
Дұрыс жауап: Азық-түлік салғырты
Жауап нұсқалары
- A.Кеден бажы
- B.Азық-түлік салғыртыдұрыс
- C.Ерікті нарықтық сауда
- D.Азық-түлік салығы
- E.Жалгерлік ақы
Түсіндірме
Ереже: Азық-түлік салғырты «әскери коммунизм» кезінде шаруалардың өнімін мемлекетке міндетті өткізу жүйесі болды.
Қолдану: Азық-түлік отрядтары шаруашылықтың өз күнкөрісіне қалдырылған бөлігінен өзге өнімді жинады. Шаруа артық өнімін еркін сатуға құқылы болмағандықтан, бұл жүйе алдын ала белгіленген салық төлеп, қалған өнімді пайдалану мүмкіндігі бар ЖЭС тәртібінен өзгеше еді.
Қате нұсқаларды ажырату: Азық-түлік салығы ЖЭС кезінде енгізілді. Жалгерлік ақы жер не мүлік пайдалануға төленеді; кеден бажы сыртқы саудаға қатысты. Міндетті мемлекеттік жинауды нарықтағы ерікті саудамен шатастыруға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Өнімнің тек белгіленген үлесі ме, әлде артық бөлігі тұтас жиналды ма — соны салыстыр.
Дұрыс жауап: Ұлттандыру
Жауап нұсқалары
- A.Ұлттандырудұрыс
- B.Жекешелендіру
- C.Жалға беру
- D.Кооперация
- E.Сауда айырбасы
Түсіндірме
Ереже: Ұлттандыру жеке меншік нысандарын мемлекет меншігіне өткізу үдерісін білдіреді.
Қолдану: «Әскери коммунизм» кезінде кәсіпорындар, банктер және басқа өндірістік нысандар мемлекеттік қарамаққа алынды. Атауды анықтайтын белгі — меншік иесінің жеке тұлғадан мемлекетке ауысуы; бұл кәсіпорынды жалға беру немесе оның өндіріс көлемін ғана арттыру емес.
Қате нұсқаларды ажырату: Жекешелендіру кері бағыттағы меншік өзгерісі. Жалға беру пайдалану құқығын уақытша ұсынады; кооперация бірлесуді, сауда айырбасты білдіреді. Меншік иесінің өзгеру бағыты көрсетілгенде осы ұғымдар өзара алмастырылмайды.
Қайта орындауға ишара: Нысанның бұрынғы және кейінгі меншік иесін салыстыр.
Дұрыс жауап: Ұлттандыру
Жауап нұсқалары
- A.Жалға беру
- B.Кооперация
- C.Сауда айырбасы
- D.Жекешелендіру
- E.Ұлттандырудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Ұлттандыру жеке меншік нысандарын мемлекет меншігіне өткізу үдерісін білдіреді.
Қолдану: «Әскери коммунизм» кезінде кәсіпорындар, банктер және басқа өндірістік нысандар мемлекеттік қарамаққа алынды. Атауды анықтайтын белгі — меншік иесінің жеке тұлғадан мемлекетке ауысуы; бұл кәсіпорынды жалға беру немесе оның өндіріс көлемін ғана арттыру емес.
Қате нұсқаларды ажырату: Жекешелендіру кері бағыттағы меншік өзгерісі. Жалға беру пайдалану құқығын уақытша ұсынады; кооперация бірлесуді, сауда айырбасты білдіреді. Меншік иесінің өзгеру бағыты көрсетілгенде осы ұғымдар өзара алмастырылмайды.
Қайта орындауға ишара: Нысанның бұрынғы және кейінгі меншік иесін салыстыр.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- ХХ ғасырдың басындағы қазақ зиялыларының көрнекті өкілдері
- Қазақстан азаматтық қарсыластық жылдарында 1917–1920
- Қазақстандағы ұлттық автономиялар
- Қырғыз Қазақ Автономиялық Кеңестік Социалистік Республикасының құрылуы
- Қазақстандағы 1920–1930 жылдардағы индустрияландыру
- Қазақстандағы ұжымдастыру
- 1920–1930 жылдардағы саяси репрессиялар
- Ахмет Байтұрсынұлы ұлт ұстазы
Сұрақтар «Қазақстан тарихы» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2025.