1920–1930 жылдардағы саяси репрессиялар
20–21-параграф · Оқулықтың 104–113-беттері
«Қазақстан тарихы» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2025) «1920–1930 жылдардағы саяси репрессиялар» тақырыбы, 20–21-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Биліктің адамдарды саяси көзқарасы үшін негізсіз тұтқындап, жер аударуы және жазалауы қалай аталады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
- 1
Дұрыс жауап: Саяси репрессия
Жауап нұсқалары
- A.Еркін пікірталас
- B.Саяси репрессиядұрыс
- C.Сайлау бәсекесі
- D.Ақтау
- E.Рақымшылық
Түсіндірме
Ереже: Саяси репрессия биліктің адамдарды саяси ұстанымы мен қоғамдық қызметіне байланысты қудалап, жазалауын білдіреді.
Қолдану: Сталиндік кезеңде зиялыларға негізсіз айып тағылып, олар тұтқындалды, жер аударылды немесе атылды. Мұнда шешуші белгі — дәлелденген кәдімгі қылмыс емес, саяси себеппен құқықтарын бұзу. Репрессияның ауқымы оның жеке адаммен бірге отбасына да әсер етуінен көрінеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Еркін пікірталас пен сайлау бәсекесі жазалау шарасы емес. Ақтау бұрынғы негізсіз айыпты жоюды, рақымшылық жазаны жеңілдетуді білдіреді. Қудалау үдерісін оның салдарын түзететін шаралармен алмастыруға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Жазалаудың себебі мен адамның құқығы сақталған-сақталмағанын тексер.
Дұрыс жауап: Саяси репрессия
Жауап нұсқалары
- A.Сайлау бәсекесі
- B.Ақтау
- C.Саяси репрессиядұрыс
- D.Рақымшылық
- E.Еркін пікірталас
Түсіндірме
Ереже: Саяси репрессия биліктің адамдарды саяси ұстанымы мен қоғамдық қызметіне байланысты қудалап, жазалауын білдіреді.
Қолдану: Сталиндік кезеңде зиялыларға негізсіз айып тағылып, олар тұтқындалды, жер аударылды немесе атылды. Мұнда шешуші белгі — дәлелденген кәдімгі қылмыс емес, саяси себеппен құқықтарын бұзу. Репрессияның ауқымы оның жеке адаммен бірге отбасына да әсер етуінен көрінеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Еркін пікірталас пен сайлау бәсекесі жазалау шарасы емес. Ақтау бұрынғы негізсіз айыпты жоюды, рақымшылық жазаны жеңілдетуді білдіреді. Қудалау үдерісін оның салдарын түзететін шаралармен алмастыруға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Жазалаудың себебі мен адамның құқығы сақталған-сақталмағанын тексер.
Дұрыс жауап: Саяси репрессия
Жауап нұсқалары
- A.Ақтау
- B.Саяси репрессиядұрыс
- C.Рақымшылық
- D.Еркін пікірталас
- E.Сайлау бәсекесі
Түсіндірме
Ереже: Саяси репрессия биліктің адамдарды саяси ұстанымы мен қоғамдық қызметіне байланысты қудалап, жазалауын білдіреді.
Қолдану: Сталиндік кезеңде зиялыларға негізсіз айып тағылып, олар тұтқындалды, жер аударылды немесе атылды. Мұнда шешуші белгі — дәлелденген кәдімгі қылмыс емес, саяси себеппен құқықтарын бұзу. Репрессияның ауқымы оның жеке адаммен бірге отбасына да әсер етуінен көрінеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Еркін пікірталас пен сайлау бәсекесі жазалау шарасы емес. Ақтау бұрынғы негізсіз айыпты жоюды, рақымшылық жазаны жеңілдетуді білдіреді. Қудалау үдерісін оның салдарын түзететін шаралармен алмастыруға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Жазалаудың себебі мен адамның құқығы сақталған-сақталмағанын тексер.
Дұрыс жауап: Жеке басқа табыну
Жауап нұсқалары
- A.Жеке басқа табынудұрыс
- B.Демократиялық бақылау
- C.Ұжымдық басқару
- D.Сөз бостандығы
- E.Саяси бәсеке
Түсіндірме
Ереже: Жеке басқа табыну басшыны қателеспейтін тұлға ретінде шектен тыс дәріптеп, сынға жол бермеумен сипатталады.
Қолдану: Сталиндік жүйеде шешімдердің дұрыстығы басшының беделімен байланыстырылып, оған қарсы пікір қауіп ретінде қабылданды. Мұндай жағдайда ұжымдық талқылау мен жауапкершілік әлсірейді. Құбылыстың белгісі жай құрмет емес, шексіз дәріптеу және сынның шектелуі еді.
Қате нұсқаларды ажырату: Демократиялық бақылау басшының әрекетін тексереді; ұжымдық басқару бірнеше адамның талқылауына сүйенеді. Сөз бостандығы сын айтуға мүмкіндік береді. Саяси бәсеке де бір тұлғаның қателеспейтініне негізделмейді.
Қайта орындауға ишара: Басшыны құрметтеу мен оны сыннан толық жоғары қоюды ажырат.
Дұрыс жауап: Жеке басқа табыну
Жауап нұсқалары
- A.Ұжымдық басқару
- B.Сөз бостандығы
- C.Саяси бәсеке
- D.Жеке басқа табынудұрыс
- E.Демократиялық бақылау
Түсіндірме
Ереже: Жеке басқа табыну басшыны қателеспейтін тұлға ретінде шектен тыс дәріптеп, сынға жол бермеумен сипатталады.
Қолдану: Сталиндік жүйеде шешімдердің дұрыстығы басшының беделімен байланыстырылып, оған қарсы пікір қауіп ретінде қабылданды. Мұндай жағдайда ұжымдық талқылау мен жауапкершілік әлсірейді. Құбылыстың белгісі жай құрмет емес, шексіз дәріптеу және сынның шектелуі еді.
Қате нұсқаларды ажырату: Демократиялық бақылау басшының әрекетін тексереді; ұжымдық басқару бірнеше адамның талқылауына сүйенеді. Сөз бостандығы сын айтуға мүмкіндік береді. Саяси бәсеке де бір тұлғаның қателеспейтініне негізделмейді.
Қайта орындауға ишара: Басшыны құрметтеу мен оны сыннан толық жоғары қоюды ажырат.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Қырғыз Қазақ Автономиялық Кеңестік Социалистік Республикасының құрылуы
- Әскери коммунизм саясатынан жаңа экономикалық саясатқа көшу
- Қазақстандағы 1920–1930 жылдардағы индустрияландыру
- Қазақстандағы ұжымдастыру
- Ахмет Байтұрсынұлы ұлт ұстазы
- ХХ ғасырдың 20–30 жылдарындағы білім беру жүйесі мен ғылым
- Академик Қаныш Сәтбаев көрнекті ғалым қоғам қайраткері
- ХХ ғасырдың 20–30 жылдарындағы қазақ әдебиетінің дамуы
Сұрақтар «Қазақстан тарихы» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2025.