Елтану және саяси география негіздері бөлімі бойынша қайталау және бекіту

Ереже: Саяси карта мемлекеттердің аумақтық орналасуын, шекараларын және астаналарын негізгі мазмұн ретінде береді. Басқа карталарда қосымша шекара белгісі кездесуі мүмкін. Сондықтан кез келген картадан көруге болады дегенді негізгі мазмұнмен шатастырмау қажет. Картаның түрі зерттеу мақсатына және онда қандай дерек басты көрсетілгеніне қарай анықталады.

Қолдану: Саяси карта дұрыс, себебі шарт мемлекет шекарасы мен астананы негізгі мазмұн етеді. Климат немесе пайдалы қазба картасында ел атауы қосымша берілуі мүмкін, бірақ негізгі зерттеу дерегі басқа болады. Сұрақ картада кездейсоқ бар белгіні емес, қажетті мазмұнға арналған тақырыпты сұрайды. Осы айырмашылық жауапты бірмәнді етеді.

Қате нұсқаларды ажырату: Климат картасы ауа райының көпжылдық көрсеткіштерін береді. Топырақ картасы топырақ түрлерін көрсетеді. Геологиялық карта жыныс пен құрылымға қатысты. Өсімдік картасы өсімдік таралуын көрсетеді; төртеуі мемлекет шекарасы мен астананы негізгі тақырып етпейді.

Қайта орындауға ишара: Картаның қосымша белгісін емес, басты мазмұнын анықта.

Ереже: Математикалық географиялық жағдай ендік пен бойлық арқылы орынды сипаттайды. Бұл градуспен берілген координаттар Жердегі нүктені анықтауға арналған. Елдің аумағы үлкен болса, бір нүкте бүкіл елдің барлық координатын алмастырмайды. Координаттық тәсіл экономикалық нарыққа жақындық немесе табиғи нысанға қатысты орынды өздігінен анықтамайды.

Қолдану: Математикалық географиялық жағдай дұрыс, себебі шарт нүктені ендік пен бойлық арқылы береді. Мұнда өндіріс, жол байланысы немесе саяси одақ туралы дерек жоқ. Сұрақ ең нақты сипаттау тәсілін сұрайды. Градус мәндерін бір нүктеге қатысты қолдану елдің сол нүктеден басқа аумағы жоқ деген қорытындыға әкелмеуі керек.

Қате нұсқаларды ажырату: Көліктік жағдай жол желісіне қатысты. Экономикалық жағдай шаруашылық байланыстарды сипаттайды. Физикалық жағдай табиғи нысандарға қатысты орынды береді. Саяси жағдай саяси кеңістікке қатысты; төртеуі берілген координаттық тәсілдің нақты атауы емес.

Қайта орындауға ишара: Ендік пен бойлықтың қандай орынды сипаттау тәсілі екенін анықта.

Ереже: Физикалық географиялық жағдай аумақтың табиғи нысандарға қатысты орнын сипаттайды. Тау, өзен және теңіз табиғи орта нысандарына жатады. Олар экономикалық қызметте де пайдаланылуы мүмкін, бірақ сұрақ олардың шаруашылық қызметін емес, табиғи кеңістіктегі қатынасын береді. Нақты жіктеу шарттағы қолданылған өлшемге сүйенеді.

Қолдану: Физикалық географиялық жағдай дұрыс, себебі берілген тірек нысандар табиғи. Координаттар, саяси одақтар немесе сатып алушылар нарығы берілмеген. Жалпы географиялық жағдай атауы кең, ал сұрақ ең нақты түрді анықтайды. Бір теңіздің порт қызметі болуы табиғи орналасу туралы бұл сипаттаманы автоматты экономикалық түрге ауыстырмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Математикалық түр координаттарға сүйенеді. Демографиялық түр халық орналасуы мен құрамына қатысты. Саяси түр саяси кеңістікке байланысты. Экономикалық түр шаруашылық байланыстарды береді; төртеуі шартта қолданылған табиғи нысандық өлшемді атамайды.

Қайта орындауға ишара: Тірек нысандардың табиғи ортаға жататынын байқа.

Ереже: Экономикалық географиялық жағдай шаруашылық байланыстар үшін маңызды сыртқы нысандарға қатысты орынды сипаттайды. Сатып алушылар нарығы мен шикізат жеткізушілер осы байланысқа кіреді. Жақындық нақты жол мен жеткізу мүмкіндігіне тәуелді болуы мүмкін. Бұл бағалау елдің ендік пен бойлығын немесе саяси құрылысын өздігінен анықтамайды.

Қолдану: Экономикалық географиялық жағдай дұрыс, себебі шарт тауар өткізу мен шикізат алуға қатысты сыртқы байланысты береді. Мұнда нарықтың белгілі бір қызметі нақты көрсетілген. Елдің физикалық қашықтығы маңызды болуы мүмкін, бірақ сұрақтың негізгі өлшемі шаруашылық байланыс. Нақты осы мазмұн басқа географиялық жағдай түрлерінен ажыратылады.

Қате нұсқаларды ажырату: Саяси түр саяси қатынас пен одақтарға қатысты. Математикалық түр координаттарды береді. Физикалық түр табиғи нысандарды тірек етеді. Демографиялық түр халық орналасуы мен құрамына қатысты; төртеуі берілген сатып алу мен жеткізу байланысын негізгі өлшем етпейді.

Қайта орындауға ишара: Нысандардың тауар сатып алу және шикізат жеткізу қызметіне назар аудар.

Ереже: Қазақстан Каспий жағалауына ие, бірақ Каспий дүниежүзілік мұхиттан табиғи түрде бөлінген тұйық су айдыны. Сондықтан Қазақстан құрлықішілік мемлекет болып саналады. Басқа елдер мен жасанды су жолдары арқылы жүк жеткізу мүмкіндігі тікелей табиғи мұхит жағалауымен бірдей емес. Көрсеткіш нақты табиғи жағалау қолжетімділігіне қатысты.

Қолдану: Қазақстан дұрыс, себебі шарт Каспий мен тікелей табиғи мұхит жағалауының жоқтығын бірге береді. Порттың болуы мұхит жағалауының бар екенін автоматты білдірмейді. Басқа жауаптар нақты жағалаулық мемлекеттер, бірақ Каспийдегі берілген құрлықішілік жағдайға сәйкес емес. Жауап сауда мүмкіндігін түгел жоққа шығармай, табиғи географиялық мәртебені анықтайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Норвегияның мұхитпен байланысты жағалауы бар. Қытайдың Тынық мұхит теңіздеріне шығуы бар. Жапония мұхиттағы архипелаг. Италияның Жерорта теңізі жағалауы мұхитпен байланысты; төртеуі берілген Каспийлік құрлықішілік мемлекет емес.

Қайта орындауға ишара: Тұйық Каспий портын тікелей табиғи мұхит жағалауымен теңестірме.