Гидрологиялық карталар, мәліметтер базасы және олармен жұмыс

Ереже: Тақырыптық картаның мазмұны оның қандай табиғи немесе қоғамдық құбылысты көрсететініне байланысты. Гидрографиялық карта су нысандарының орналасуын, пішінін және кеңістіктік байланысын бейнелеуге арналған.

Қолдану: Берілген топтардың ішінде өзендер, көлдер, суқоймалар және мұздықтар су жүйесінің нысандары болып табылады. Олардың картада көрсетілуі алаптарды, ағыс бағыттарын және басқа байланыстарды зерттеуге көмектеседі. Нақты мазмұн картаның ауқымы мен мақсатына қарай толықтырылуы мүмкін.

Қате нұсқаларды ажырату: Ауа қысымы, кен орындары немесе халық саны басқа тақырыптық карталардың негізгі мазмұнына жатады. Олар су жағдайына жанама байланысты болуы мүмкін, бірақ гидрографиялық картаның тікелей нысандарын алмастырмайды. Карта атауы мен шартты белгілерін бірге оқу қажет.

Қайта орындауға ишара: Нысандардың қай тобы су жүйесінің кеңістіктегі құрамын сипаттайтынын анықта.

Ереже: Өзеннің су режимі су деңгейі мен ағыс мөлшерінің уақыт бойынша өзгерісін сипаттайды. Жылдық ағыстың айлық үлестері судың жылдың қай бөлігінде көбірек немесе азырақ келетінін салыстыруға мүмкіндік береді.

Қолдану: Шартта жылдық көлем айлар бойынша пайызға бөлінген. Сондықтан карта ағыстың маусымдық таралуын көрсетеді. Егер барлық ай толық қамтылса, үлестердің қосындысы жүз пайызға жуық болуы керек; дөңгелектеу шағын айырма туғызуы мүмкін.

Қате нұсқаларды ажырату: Айлық пайыздар судың химиялық құрамы немесе арнаның жыныстық жасы туралы толық ақпарат бермейді. Сонымен қатар көлемнің үлесі абсолюттік көлеммен бірдей емес: бірдей пайыз әр өзенде әртүрлі су мөлшерін білдіруі мүмкін.

Қайта орындауға ишара: Көрсеткіштің пайызбен берілуі қандай уақыттық салыстыруға мүмкіндік жасайтынын ойла.

Ереже: Су айдынының мұз режимі мұздың пайда болуы, сақталуы және еруі сияқты маусымдық үдерістерді қамтиды. Көпжылдық қалыпты мерзімдер белгілі кезеңдегі деректерден қорытылып, жеке жылдағы нақты күндерден ажыратылады.

Қолдану: Берілген карта көлдердің қатуы мен ашылуын уақыт бойынша көрсетеді. Сондықтан ол мұз жағдайының маусымдық ерекшеліктерін салыстыруға мүмкіндік береді. Бұл мәлімет су қатынасы мен басқа шаруашылық жұмыстарын жоспарлауға пайдалы болуы мүмкін, бірақ күнделікті қауіпсіздікке толық кепіл емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Көпжылдық орташа мерзімді биыл дәл сол күні мұз міндетті түрде қатады деп түсіну қате. Минералдану немесе су алу көлемі басқа көрсеткіштер. Мұздың бар болуы оның адамға не көлікке қауіпсіз қалыңдықта екенін білдірмейді.

Қайта орындауға ишара: Картада заттың құрамы ма, әлде су бетіндегі маусымдық күйдің мерзімі ме берілгенін ажырат.

Ереже: Судың физикалық-химиялық қасиеттерін температура, лайлылық, еріген заттар мөлшері және химиялық құрам сияқты көрсеткіштер сипаттайды. Оларды өлшеу судың сапасын зерттеуге қажет, бірақ бір көрсеткіш барлық қасиетті толық ашпайды.

Қолдану: Минералдану суда еріген минералды заттардың жалпы мөлшеріне қатысты сипаттама береді. Сондықтан ол су қасиеттерінің картасына сәйкес келеді. Көрсеткіштің бірлігі, сынама алынған орны, мерзімі және әдісі жазылса ғана аумақтарды дұрыс салыстыруға болады.

Қате нұсқаларды ажырату: Халық немесе көпір саны суға түсетін әсерді талдауда пайдалы болуы мүмкін, бірақ судың тікелей физикалық-химиялық қасиеті емес. Минералдануы төмен суды автоматты түрде ішуге қауіпсіз деп санауға болмайды: басқа химиялық және микробиологиялық көрсеткіштер де маңызды.

Қайта орындауға ишара: Көрсеткіштің судың өз қасиетін сипаттайтынын немесе айналасындағы нысандарды санайтынын тексер.

Ереже: Гидрологиялық қауіп картасы суға байланысты ықтимал қауіпті құбылыстардың кеңістіктік ерекшеліктерін көрсетеді. Оған су басу, құрғақшылық немесе басқа құбылыстардың белгілі шарттардағы ықтимал әсері енгізілуі мүмкін.

Қолдану: Шартта өзен жайылмасын су басудың ықтималдығы көрсетілген. Сондықтан карта қауіптің таралуын бағалауға арналған. Оны қолданғанда есептелген сценарий, ықтималдық мағынасы, дерек мерзімі және картаның ауқымы қарастырылады; картадағы деңгей нақты болашақ күннің болжамы емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Өзеннің атауын көрсету мен су басу ықтималдығын бағалау бірдей міндет емес. Қауіптілік картасын меншік немесе минералдану картасымен алмастыру мазмұнын шатастырады. Ықтималдық аз аумақта да қауіп мүлде жоқ деп қорытынды жасауға болмайды.

Қайта орындауға ишара: Шартты белгілер судың қандай қасиетін емес, қандай оқиғаның мүмкіндігін көрсететінін анықта.