Қолданбалы елтану ақпаратының маңыздылығы, субъектілері мен тұтынушылары
58-параграф · Оқулықтың 257–258-беттері
«География, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Мектеп, 2020) «Қолданбалы елтану ақпаратының маңыздылығы, субъектілері мен тұтынушылары» тақырыбы, 58-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Елтану сипаттамасы тек елдің табиғатын қамтыды. Кешенді сипаттама үшін не қосылады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Халқы, мәдениеті, шаруашылығы және әлеуметтік ұйымдасуы
Жауап нұсқалары
- A.Халқы, мәдениеті, шаруашылығы және әлеуметтік ұйымдасуыдұрыс
- B.Тек таулар атауын қайталау
- C.Тек суреттің түсі
- D.Тек ауа температурасының бір өлшемі
- E.Тек бір өзеннің ұзындығы
Түсіндірме
Ереже: Елтану елді өзара байланысты табиғи және қоғамдық жүйе ретінде зерттейді. Бір табиғи көрсеткіш кешенді сипаттама емес.
Қолдану: Қосымша бөлімдер табиғат пен қоғамның ел аумағындағы байланысын ашады. Бұл табиғи бөлімді алып тастау емес, оны толықтыру.
Қате нұсқалар: B) Атауларды қайталау қоғамдық жүйені қамтымайды.
C) Түс сипаттаманың мазмұнын алмастырмайды.
D) Бір өлшем халық пен шаруашылықты көрсетпейді.
E) Бір өзен елдің барлық қырын ашпайды. Ишара: Ел табиғаттан ғана тұрмайды.
Дұрыс жауап: Аумақ ішіндегі айырмалар мен олардың байланыстары
Жауап нұсқалары
- A.Бір орташа мәнді барлық ауданға дәл көшіру
- B.Сирек аудандарды елден алып тастау
- C.Барлық тұрғынның тәжірибесін бірдей санау
- D.Аумақ ішіндегі айырмалар мен олардың байланыстарыдұрыс
- E.Әр қаланы міндетті жеке мемлекет деу
Түсіндірме
Ереже: Кешенді елтану елдің тұтастығымен бірге ішкі аумақтық әркелкілігін қарастырады. Орташа мән жергілікті айырманы алмастырмайды.
Қолдану: Шоғырлану мен сирек қоныстану елдік кеңістіктің әртүрлілігін көрсетеді. Аудандардың ресурстық және көлік байланыстары да зерттеледі.
Қате нұсқалар: A) Орташа әр ауданның дәл мәні емес.
B) Сирек қоныстану аумақты елден шығармайды.
C) Ортақ елдік сипат жеке тәжірибені теңестірмейді.
E) Қала ел ішіндегі нысан болуы мүмкін. Ишара: Елдің ортақ бейнесі мен ішкі айырмасын бірге қара.
Дұрыс жауап: Халқы және мәдениеті
Жауап нұсқалары
- A.Тек жер бедері
- B.Халқы және мәдениетідұрыс
- C.Тек географиялық координаттар
- D.Тек климаттық белдеу
- E.Тек пайдалы қазба қоры
Түсіндірме
Ереже: Халықтың құрылымы мен демографиялық үдерістері елтанудың халық бөліміне жатады. Олар табиғи ресурстың көлемі не координат емес.
Қолдану: Жас құрамы тұрғындардың құрылымын, көші-қон олардың қозғалысын сипаттайды. Бұл елдің қоғамдық сипатын ашады.
Қате нұсқалар: A) Бедер жер бетінің пішінін сипаттайды.
C) Координат халық құрамын бермейді.
D) Климаттық белдеу жас құрамымен тең емес.
E) Қазба қоры демографиялық көрсеткіш емес. Ишара: Көрсеткіш адамдардың құрылымы мен қозғалысына қатысты ма?
Дұрыс жауап: Қоныстануы
Жауап нұсқалары
- A.Тек жердің геологиялық жасы
- B.Тек дипломатиялық кездесулер
- C.Тек экспорт бағасы
- D.Тек ұлттық киім үлгілері
- E.Қоныстануыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Қоныстану ел аумағындағы елді мекендердің орналасуы мен өзара қатынасын сипаттайды. Урбандалған кеңістік осы тақырыпқа жатады.
Қолдану: Қалалар мен елді мекендер желісі тұрғындардың қай жерде орналасқанын ашады. Бұл көрсеткіш шаруашылықпен байланысты талдануы мүмкін.
Қате нұсқалар: A) Геологиялық жас қоныстану құрылымы емес.
B) Кездесу дерегі аумақтық қоныстануды алмастырмайды.
C) Баға елді мекендер желісін тікелей сипаттамайды.
D) Киім мәдени белгі, мекендер желісі емес. Ишара: Сұрақ адамдардың қайда қоныстанғанын зерттей ме?
Дұрыс жауап: Шаруашылығы
Жауап нұсқалары
- A.Тек діни дәстүрлер
- B.Тек қоныстану атаулары
- C.Тек климат
- D.Тек елдің шеткі координаттары
- E.Шаруашылығыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Шаруашылық сипаттама өндіріс пен қызметтің құрылымын, орналасуын және сыртқы байланыстарын қамтиды. Бұл елтанудағы экономикалық бөлім.
Қолдану: Мамандану мен әлемдік экономикадағы орын елдің шаруашылық қызметін көрсетеді. Басқа бөлімдер оның себептерімен байланыстырылуы мүмкін.
Қате нұсқалар: A) Дәстүрлер шаруашылық құрылыммен бірдей емес.
B) Мекен атаулары салалық құрылымды толық ашпайды.
C) Климат экономикаға ықпал етсе де осы бөлімнің толық мазмұны емес.
D) Координат салалық мамандануды анықтап бермейді. Ишара: Қандай өнім мен қызмет қайда және қандай байланыспен жасалады?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- 25-сарамандық жұмыс. Аймақтың геосаяси картасында Қазақстанның географиялық жағдайын бағалау
- Қазақстанның бәсекеге қабілеттілік рейтингі
- 26-сарамандық жұмыс. Мен Қазақстандағы сыбайлас жемқорлыққа төзімсіздікті және құқық үстемдігін қолдаймын
- Жеке азаматтың өзінің өмір сүру деңгейін жоғарылатудағы рөлі
- 27-сарамандық жұмыс. Түрлі мақсатты аудиториялар үшін дүниежүзі елдерінің кешенді елтану сипаттамаларын әзірлеу
- Адамзаттың ғаламдық проблемаларын шешудегі әлемдік тәжірибе
- Ғаламдық проблемалардың Қазақстан аумағындағы көріністері
- 28-сарамандық жұмыс. Ғаламдық және аймақтық проблемаларды шешудің шұғыл міндеті
Сұрақтар «География, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Мектеп, 2020.