Қазақстан Республикасының геосаяси қауіпсіздігіне әсер ететін факторлар
49-параграф · Оқулықтың 218–219-беттері
«География, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Мектеп, 2020) «Қазақстан Республикасының геосаяси қауіпсіздігіне әсер ететін факторлар» тақырыбы, 49-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Ұлттық қауіпсіздікті бағалау тек әскери санмен шектелді. Қай толықтыру кешенді баға береді?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Экономикалық, ақпараттық, әлеуметтік және саяси тұрақтылық факторларын бірге қарастыру
Жауап нұсқалары
- A.Барлық қауіп тек әскер аздығынан болады деу
- B.Ақпараттың сенімділігін бағалаудан алып тастау
- C.Өнім көлемін барлық құқықтық қатынаспен теңеу
- D.Экономикалық, ақпараттық, әлеуметтік және саяси тұрақтылық факторларын бірге қарастырудұрыс
- E.Тек аумақтың картадағы түсін өзгерту
Түсіндірме
Ереже: Ұлттық қауіпсіздік бірнеше саладағы қорғалу мен тұрақты қызметке қатысты. Бір ресурс көрсеткіші барлық қауіп пен жауапты толық қамтымайды.
Қолдану: Экономика, ақпарат және қоғамдық жағдай қауіптің көзіне немесе жауап қабілетіне әсер ете алады. Сондықтан кешенді талдауда осы байланыстар ескеріледі.
Қате нұсқалар: A) Жалғыз себеп барлық жағдайды түсіндірмейді.
B) Сенімсіз ақпарат шешімге әсер етуі мүмкін.
C) Экономикалық көлем құқықтық жағдайдың толық өлшемі емес.
E) Бояу нақты жағдайды өзгертпейді. Ишара: Мемлекеттің қалыпты жұмысын тағы қандай салалар қамтамасыз етеді?
Дұрыс жауап: Қорғалатын мүдделер кеңістігі бір ғана физикалық шекарамен шектелмейді
Жауап нұсқалары
- A.Картада бөлу барлық қауіп жойылды дегенді білдіреді
- B.Қорғалатын мүдделер кеңістігі бір ғана физикалық шекарамен шектелмейдідұрыс
- C.Экономикалық байланыс ұлттық мүддеге еш қатыссыз
- D.Барлық кеңістік жер ауданына тең
- E.Ақпараттық кеңістік нақты шешімге әсер етпейді
Түсіндірме
Ереже: Геосаяси мүдде аумақпен бірге саяси, экономикалық және ақпараттық қатынастарды қамтиды. Модельдегі бөлу әр нысанға сай талдау қажет екенін ашады.
Қолдану: Қорғау нысандары әртүрлі болғандықтан, олардың көрсеткіші мен ықпал арнасы бөлек зерттеледі. Физикалық шекара бәрін жалғыз сипаттамайды.
Қате нұсқалар: A) Модельдеу нақты шараның орындалуымен тең емес.
C) Экономикалық мүмкіндік тұрақтылыққа қатысты.
D) Ақпарат пен экономикалық қатынас бірдей аудан бірлігімен өлшенбейді.
E) Ақпарат қабылдау мен шешімге ықпал етуі мүмкін. Ишара: Қай нысан аумаққа, қайсысы байланыс пен ақпаратқа қатысты?
Дұрыс жауап: Ішкі ақпарат сапасының кемшілігі
Жауап нұсқалары
- A.Ішкі ақпарат сапасының кемшілігідұрыс
- B.Тек мұхитқа шығудың болмауы
- C.Халықаралық ұйымдардың толық жойылуы
- D.Міндетті түрде шетелдік аумақ өзгерісі
- E.Барлық көрші елдің заң бұзуы
Түсіндірме
Ереже: Ішкі және сыртқы фактор жіктеуі нақты ықпал көзіне сүйенеді. Себеп туралы қосымша дерексіз сыртқы кінәні тағайындауға болмайды.
Қолдану: Шарт ел ішіндегі дерек қатесін береді. Сондықтан көрсетілген тікелей фактор ақпарат сапасына қатысты; өзге сыртқы оқиға дәлелденбеген.
Қате нұсқалар: B) Көлік орны ақпараттың осы қатесін өзі түсіндірмейді.
C) Ұйымдар жойылғаны берілмеген.
D) Аумақ өзгерісі шартта жоқ.
E) Көршілер әрекеті туралы дерек жоқ. Ишара: Қате қай жүйеден келіп, қай шешімге әсер етті?
- 4
Дұрыс жауап: Сыртқы ағынға тәуелділік пен баламаға қолжетімділік
Жауап нұсқалары
- A.Жеткізуші шетелде болса еш тәуелділік жоқтығын
- B.Сыртқы ағынға тәуелділік пен баламаға қолжетімділікдұрыс
- C.Барлық сыртқы сауда міндетті зиянды екенін
- D.Өндіріс тоқтаса табиғи қор толық жойылғанын
- E.Тек жергілікті компания атауы
Түсіндірме
Ереже: Сыртқы өзгеріс кіріс ресурсының байланысы арқылы ішкі өндірісті шектеуі мүмкін. Тәуелділікке жауап нақты балама мен ресурс мүмкіндігімен бағаланады.
Қолдану: Бөлшек жеткізілмегендіктен өндіріс әсер алды. Қандай үлес сол көзге тәуелді және алмастыруға қандай шарт керек екені тексеріледі.
Қате нұсқалар: A) Шарт нақты сыртқы тәуелділікті көрсетеді.
C) Бір үзіліс барлық алмасудың пайдасын жоққа шығармайды.
D) Экономикалық кіріс тапшылығы геологиялық қордың толық жойылуы емес.
E) Атау ресурс ағынын өлшемейді. Ишара: Сыртқы оқиға ішке қандай кіріс арқылы жетті?
Дұрыс жауап: Мүддені қорғауды халықаралық құқық пен нақты ынтымақтастық жағдайында бағалау
Жауап нұсқалары
- A.Дербестік барлық экономикалық байланысты тоқтату
- B.Мүддені қорғауды халықаралық құқық пен нақты ынтымақтастық жағдайында бағалаудұрыс
- C.Басқа мемлекеттердің мәртебесін елемеу міндетті шарт
- D.Мүдде атауы болса нақты нәтиже автоматты орындалған
- E.Ұлттық мүдде кез келген әрекетке шексіз құқық береді
Түсіндірме
Ереже: Ұлттық мүдде мақсатты сипаттайды, бірақ оны қорғау тәсілі құқықтық қағидаттар мен нақты қатынастарға сай бағаланады. Мақсат шексіз рұқсатпен тең емес.
Қолдану: Аумақ пен дербестік маңызды мүдделер. Бейбіт реттеу және егемендік қағидаттары олардың басқа мемлекетпен байланыста қорғалуына қатысты.
Қате нұсқалар: A) Дербестік алмасу мен келісімді міндетті жоққа шығармайды.
C) Өзге елдерге ортақ құқықтық қағидаттар сақталады.
D) Мақсат жариялау орындалу дерегі емес.
E) Мүдде барлық құқықтық шекті жоймайды. Ишара: Мақсат пен оны іске асыратын құқықтық тәсілді ажырат.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- 19-сарамандық жұмыс. Жергілікті өнім мен қызмет түрінің жарнамасы
- Қазіргі дүниедегі геосаяси үдерістер
- 20-сарамандық жұмыс. Әлемдегі қазіргі заманғы геосаяси үдерістер
- Қазақстанның геосаяси жағдайы
- 21-сарамандық жұмыс. «Қазақстан қауіпсіз әлемде» жобасы
- Қазақстанның халықаралық және аймақтық ұйымдармен байланыстары
- 22-сарамандық жұмыс. Қазақстанның геосаяси ынтымақтастығын арттыру
- Дүниежүзін аймақтарға аудандастырудың қағидаттары мен сызбалары
Сұрақтар «География, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Мектеп, 2020.