Қазіргі дүниедегі геосаяси үдерістер
47-параграф · Оқулықтың 209–210-беттері
«География, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Мектеп, 2020) «Қазіргі дүниедегі геосаяси үдерістер» тақырыбы, 47-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Зерттеу мемлекеттер мен күш орталықтарының ықпалын, байланысын және аумақпен қатынасын талдайды. Негізгі…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Әлемнің геосаяси құрылымы
Жауап нұсқалары
- A.Тек топырақтың қабат қалыңдығы
- B.Тек тау жынысының құрамы
- C.Әлемнің геосаяси құрылымыдұрыс
- D.Тек жауын-шашын мөлшері
- E.Тек өзен ағысының физикалық жылдамдығы
Түсіндірме
Ереже: Геосаяси талдау саяси субъектілер, олардың күштері мен кеңістіктегі қатынастарын қарастырады. Табиғи орта фактор болуы мүмкін, бірақ нысан тек табиғи сипат емес.
Қолдану: Шарт саяси ықпал мен аумақтық байланыстарды көрсетеді. Бұл геосаяси құрылымға қатысты.
Қате нұсқалар: A) Топырақ қабаты табиғи жүйенің сипаттамасы.
B) Жыныс құрамы геологиялық сипат.
D) Жауын-шашын климаттық көрсеткіш.
E) Физикалық ағыс саяси қатынасты өзі өлшемейді. Ишара: Қандай субъектілердің кеңістіктегі қатынасы қарастырылып отыр?
Дұрыс жауап: Геосаяси жағдайдағы сапалық өзгеріс
Жауап нұсқалары
- A.Ел аумағының міндетті кеңеюі
- B.Мемлекет санының автоматты көбеюі
- C.Геосаяси жағдайдағы сапалық өзгерісдұрыс
- D.Барлық көрші елдің жойылуы
- E.Шекара ұзындығының міндетті өсуі
Түсіндірме
Ереже: Геосаяси өзгеріс аумақпен ғана шектелмейді. Экономикалық, технологиялық және саяси мүмкіндіктің өзгеруі де күш арақатынасына ықпал етуі мүмкін.
Қолдану: Шекара сақталған, ал мүмкіндік пен ықпал өзгерген. Сондықтан бұл аумақ саны не көлемі емес, сапалық сипат өзгерісі.
Қате нұсқалар: A) Шарт шекара өзгермегенін береді.
B) Экономикалық өсім жаңа ел құрылғанын білдірмейді.
D) Көрші елдердің мәртебесі туралы мұндай дерек жоқ.
E) Шекара туралы сандық өзгеріс берілмеген. Ишара: Өзгергені аумақ мөлшері ме, әлде оның саяси-экономикалық мүмкіндігі ме?
Дұрыс жауап: 41
Жауап нұсқалары
- A.41дұрыс
- B.42
- C.43
- D.44
- E.40
Түсіндірме
Ереже: Бөлінген бастапқы бірлік есептен алынып, жаңа бірліктер қосылады. Бірігуде бірнеше бастапқы бірліктің орнына біреу келеді.
Қолдану: 40−1+3−2+1=41. Бөліну 2 қосады, бірігу 1 азайтады; таза өзгеріс+1.
Қате нұсқалар: B) 42 тек бөлінудің өсімін қосып, бірігуді қалдырады.
C) 43 жаңа 3 елді қосып, олардың орнына кеткен 1 елді және бірігуді дұрыс есептемейді.
D) 44 бастапқы бірліктердің ауысуын толық ескермейді.
E) 40 таза+1 өзгерісті елемейді. Ишара: Жаңа бірлік қосылғанда бұрынғы бірлік сақтала ма, әлде ауыстырыла ма?
- 4
Дұрыс жауап: Ықпалдың артуы аумаққа заңды иелік етумен автоматты тең емес
Жауап нұсқалары
- A.Ықпалдың артуы аумаққа заңды иелік етумен автоматты тең емесдұрыс
- B.Экономикалық байланыс мемлекеттік шекараны өзі өзгертеді
- C.Сауда үлесі артса көрші аумақ міндетті қосылады
- D.Ықпал тек әскери басып алумен өлшенеді
- E.Нарыққа ықпал ету барлық егемендікті жояды
Түсіндірме
Ереже: Саяси-экономикалық ықпал мен аумақтық егемендік әртүрлі қатынас. Сауда байланысының өсуі аумақтық мәртебенің өзгерісін өздігінен білдірмейді.
Қолдану: Берілген ықпал нарыққа қатысты, шекара сақталған. Сондықтан оны көрші аумақтың қосылуы деп түсіндіру негізсіз.
Қате нұсқалар: B) Сауда мен шекара бөлек сипаттар.
C) Қосу туралы заңдық немесе аумақтық өзгеріс берілмеген.
D) Дипломатиялық, технологиялық және экономикалық ықпал да болуы мүмкін.
E) Экономикалық байланыс егемендікті автоматты жоқ етпейді. Ишара: Әсер ету мен аумақтың ресми мәртебесін ажырат.
Дұрыс жауап: Бірнеше күш орталығы бар модель, олардың қатынасы бөлек бағаланады
Жауап нұсқалары
- A.Қақтығыс барлық жағдайда толық жойылады
- B.Бірнеше күш орталығы бар модель, олардың қатынасы бөлек бағаланадыдұрыс
- C.Барлық орталық бір-біріне ешқашан ықпал етпейді
- D.Шағын мемлекеттердің дербестігі міндетті жойылады
- E.Барлық мемлекет қуаты міндетті бірдей
Түсіндірме
Ереже: Көпполюстілік бірнеше елеулі орталықты сипаттайды. Бұл олардың дәл теңдігі, бейбіттігі немесе басқа елдердің дербестігі туралы автоматты кепіл емес.
Қолдану: Бірнеше орталық бар екені модельді анықтайды. Ынтымақтастық пен бәсеке нақты қатынас және институттар арқылы тексеріледі.
Қате нұсқалар: A) Күш саны қақтығыс тәуекелін жалғыз анықтамайды.
C) Орталықтар арасында сауда, саясат және ықпал байланысы болуы мүмкін.
D) Дербестіктің жойылуы модельдің міндетті белгісі емес.
E) Мүмкіндіктер сала мен өлшем бойынша әртүрлі. Ишара: Орталық саны қандай қасиеттерге кепіл бермейді?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- 18-сарамандық жұмыс. «Аймақаралық және аймақтық кластер» алгоритмі
- Импортты алмастыру арқылы отандық өндірушілерді қолдау
- Бренд-менеджмент – тауарлар мен қызметтерді танымал ету шарты
- 19-сарамандық жұмыс. Жергілікті өнім мен қызмет түрінің жарнамасы
- 20-сарамандық жұмыс. Әлемдегі қазіргі заманғы геосаяси үдерістер
- Қазақстанның геосаяси жағдайы
- Қазақстан Республикасының геосаяси қауіпсіздігіне әсер ететін факторлар
- 21-сарамандық жұмыс. «Қазақстан қауіпсіз әлемде» жобасы
Сұрақтар «География, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Мектеп, 2020.