Қазақстанның геосаяси жағдайы
48-параграф · Оқулықтың 215–216-беттері
«География, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Мектеп, 2020) «Қазақстанның геосаяси жағдайы» тақырыбы, 48-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Қазақстанның Еуропа мен Азия бағыттары арасындағы орналасуы қандай экономикалық мүмкіндік береді?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Транзиттік тасымал мен байланысты қызметті дамыту
Жауап нұсқалары
- A.Инфрақұрылымға сұраныстың міндетті жойылуы
- B.Жаһандық нарыққа барлық жағдайда толық бақылау
- C.Кез келген жүк өздігінен тегін жеткізіледі
- D.Барлық көрші елмен сауданың тоқтауы
- E.Транзиттік тасымал мен байланысты қызметті дамытудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Орналасу транзитке мүмкіндік береді, ал оны іске асыру жол, терминал және ұйымдастыру шарттарына тәуелді. Географиялық мүмкіндік дайын нәтиже емес.
Қолдану: Қазақстан арқылы бағыттар байланыса алады. Нақты ағын үшін жеткізу сапасы, уақыт және шығын бағалануы керек.
Қате нұсқалар: A) Транзит инфрақұрылымды қажет етеді.
B) Орын әлемдік бақылауға абсолют кепіл емес.
C) Тасымал ресурс пен ұйымдастыруды қажет етеді.
D) Бағыттарды қосу сауда байланысын қолдауы мүмкін. Ишара: Орналасу мүмкіндік берсе, оны нақты не іске асырады?
Дұрыс жауап: Каспий жағалауы ашық мұхит жағалауымен тең емес
Жауап нұсқалары
- A.Каспий жағалауы ашық мұхит жағалауымен тең емесдұрыс
- B.Каспий жағалауы халықаралық тасымалға ешқашан қатыспайды
- C.Мұхитқа тікелей шығу жоқ болса экспорт мүмкін емес
- D.Елдің барлық көлік байланысы жоқ
- E.Каспий болғандықтан Қазақстан тікелей мұхиттық мемлекет
Түсіндірме
Ереже: Қазақстан құрлық ішінде орналасқан ел. Каспий арқылы байланыс болуы мүмкін, бірақ бұл ашық мұхитқа тікелей жағалау болып есептелмейді.
Қолдану: Каспийдегі порт пен тасымал құрлықтық және басқа бағыттармен байланыса алады. Географиялық шектеу барлық сыртқы алмасудың жоқтығы емес.
Қате нұсқалар: B) Каспий тасымалы өңіраралық байланысқа қызмет ете алады.
C) Экспорт түрлі маршрут пен келісім арқылы жүреді.
D) Құрлықтық және Каспий бағыттары бар болуы мүмкін.
E) Ішкі теңіз бен ашық мұхит жағалауы айырмашылығы сақталады. Ишара: Ішкі теңізге шығу мен ашық мұхитқа тікелей шығуды ажырат.
Дұрыс жауап: Ресей, Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан, Түрікменстан
Жауап нұсқалары
- A.Ресей, Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан, Түрікменстандұрыс
- B.Ресей, Қытай, Иран, Әзірбайжан, Өзбекстан
- C.Қытай, Ауғанстан, Өзбекстан, Иран, Қырғызстан
- D.Қытай, Моңғолия, Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан
- E.Ресей, Украина, Қытай, Түрікменстан, Өзбекстан
Түсіндірме
Ереже: Құрлықтық көршілік ортақ жер шекарасы арқылы анықталады. Каспий маңындағы байланыс барлық елмен ортақ құрлық шекарасын білдірмейді.
Қолдану: Берілген бірінші қатар Қазақстанның бес құрлық көршісін қамтиды. Каспийдің басқа жағалау елдері осы құрлық тізіміне автоматты кірмейді.
Қате нұсқалар: B) Иран мен Әзірбайжанмен ортақ құрлық шекарасы жоқ.
C) Ауғанстан мен Иран бұл құрлық көршілер қатарына жатпайды.
D) Қазақстан Моңғолиямен тікелей құрлықта шектеспейді.
E) Украинамен ортақ құрлық шекарасы жоқ. Ишара: Әр елдің Қазақстанмен ортақ жер шекарасы бар ма?
Дұрыс жауап: Жақын орналасу тікелей ортақ шекарамен тең емес
Жауап нұсқалары
- A.Жақын елдің бәрі құрлық көршісі
- B.Жақын орналасу тікелей ортақ шекарамен тең емесдұрыс
- C.Атауы ұқсас елдер міндетті шектеседі
- D.Бір өңірге кіру ортақ шекараны дәлелдейді
- E.Үшінші аумақ картада көрінсе оның мәртебесі жойылады
Түсіндірме
Ереже: Тікелей көршілік екі аумақтың ортақ шекарасы арқылы анықталады. Аймақтық жақындық пен топқа кіру бұл шартты алмастырмайды.
Қолдану: Үшінші аумақ екі елді бөліп тұрса, картада олардың тікелей ортақ шекарасы жоқ. Бұл олардың экономикалық байланыса алмайтынын білдірмейді.
Қате нұсқалар: A) Қашықтықтың аздығы ортақ шекара емес.
C) Атау геометриялық қатынасқа дәлел емес.
D) Бір өңірдегі елдер бір-бірімен міндетті тікелей шектеспейді.
E) Картадағы орналасу мәртебені өзі жоймайды. Ишара: Екі аумақтың шекарасы нақты жанаса ма?
Дұрыс жауап: Жүк ағыны, жергілікті қызмет, жұмыс және жеткізу уақытының өзгерісі
Жауап нұсқалары
- A.Тек жолдың атауы
- B.Жүк ағыны, жергілікті қызмет, жұмыс және жеткізу уақытының өзгерісідұрыс
- C.Тек жоспарланған ең жоғары табыс
- D.Тек облыс аумағын бояу
- E.Тек халықаралық сөзінің болуы
Түсіндірме
Ереже: Дәліздің болуы орналасу дерегін береді. Өңірге әсер нақты ағын мен қызмет және уақыт нәтижесі арқылы бағаланады.
Қолдану: Жүк пен қызмет өзгерісі дәліздің жергілікті шаруашылыққа байланысын көрсетеді. Жоспар мәні орындалған нәтиже емес.
Қате нұсқалар: A) Атау нақты пайдалану көлемін бермейді.
C) Болжам тексерілген нақты табыс емес.
D) Бояу өндірістік әсерді өлшемейді.
E) Сөз мәртебені білдіруі мүмкін, нәтиженің көлемін емес. Ишара: Дәліз өткеннен кейін жергілікті өмір мен шаруашылықта не өзгерді?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Бренд-менеджмент – тауарлар мен қызметтерді танымал ету шарты
- 19-сарамандық жұмыс. Жергілікті өнім мен қызмет түрінің жарнамасы
- Қазіргі дүниедегі геосаяси үдерістер
- 20-сарамандық жұмыс. Әлемдегі қазіргі заманғы геосаяси үдерістер
- Қазақстан Республикасының геосаяси қауіпсіздігіне әсер ететін факторлар
- 21-сарамандық жұмыс. «Қазақстан қауіпсіз әлемде» жобасы
- Қазақстанның халықаралық және аймақтық ұйымдармен байланыстары
- 22-сарамандық жұмыс. Қазақстанның геосаяси ынтымақтастығын арттыру
Сұрақтар «География, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Мектеп, 2020.