Мобильді қосымшалар интерфейсіне қойылатын талаптар
3.2-параграф · Оқулықтың 83–87-беттері · Сұрақ оқулықтың 83-бетіне негізделген
«Информатика, ҚГБ» оқулығының (11-сынып, Алматыкітап баспасы, 2020) «Мобильді қосымшалар интерфейсіне қойылатын талаптар» тақырыбы, 3.2-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Оқушы оқу қосымшасында қажетті тапсырманы тауып, нұсқауды түсініп, көмексіз орындай алды. Бағалауда…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Юзабилити — қолдануға қолайлылық
Жауап нұсқалары
- A.Юзабилити — қолдануға қолайлылықдұрыс
- B.Тек файлдың жүктелу жылдамдығы
- C.Тек интерфейстің эстетикалық тартымдылығы
- D.Тек кодтың қайта қолданылуы
- E.Тек желі байланысының тұрақтылығы
Түсіндірме
Ереже: Қолдануға қолайлылық пайдаланушының белгілі міндетті қаншалықты түсінікті және тиімді орындай алатынымен байланысты. Интерфейстің әдемі болуы осы нәтижеге міндетті тең емес. Бағалау нақты пайдаланушы, тапсырма және жағдай арқылы жүргізіледі. Бір адамның сәтті орындауы барлық аудиторияда мәселе жоқ деген толық қорытындыға жеткіліксіз.
Қолдану: Мысалда оқушы тапсырманы табады, нұсқауды түсінеді және орындайды. Сондықтан бағаланған қасиет юзабилити болады. Сұрақ файл көлемін немесе код ұзындығын емес, қолданушы әрекетіндегі қолайлылықты атайды. Осындай бақылауды басқа өкілдер мен типтік тапсырмаларда қайталау нәтижені жақсырақ түсіндіруге көмектеседі. Қолайлылықты тек автордың «маған түсінікті» деген пікіріне сүйеніп бағалау жеткіліксіз; пайдаланушының нақты жолы маңызды.
Қате нұсқаларды ажырату: Жылдамдық пен тұрақтылық қолдануға әсер етуі мүмкін, бірақ тапсырма түсіну және міндетті көмексіз орындауды бағалайды. Эстетика сыртқы тартымдылықты, кодты қайта қолдану әзірлеу құрылымын сипаттайды. Нақты өлшенген пайдаланушы әрекетін басқа сапа белгісіне автоматты теңестірмеңіз.
Қайта орындауға ишара: Бағалауда өнімнің ішкі көлемі ме, әлде адамның тапсырманы орындау тәжірибесі ме қарастырылған?
Дұрыс жауап: Жүйенің ағымдағы мәртебесі туралы кері байланыс беру
Жауап нұсқалары
- A.Интерфейс атауларының бірізділігін сақтау
- B.Жүйенің ағымдағы мәртебесі туралы кері байланыс берудұрыс
- C.Пайдаланушыға әрекетті болдырмау мүмкіндігін беру
- D.Енгізу қатесінің алдын алу
- E.Анықтама материалын ұсыну
Түсіндірме
Ереже: Жүйе ұзақ не маңызды әрекетті орындағанда пайдаланушыға оның ағымдағы күйін түсіндіретін кері байланыс беруі керек. Жүктеліп жатыр, аяқталды немесе орындалмады деген белгілер келесі қадамды түсінуге көмектеседі. Прогресс индикаторының өзі дәл емес мәлімет көрсетсе, ол да жаңсақ әсер беруі мүмкін; хабар нақты күйге сәйкес болуы қажет.
Қолдану: Шартта файл жүктелгенімен, еш мәртебе көрсетілмеген. Пайдаланушы қайта басуы немесе қосымша тоқтады деп ойлауы мүмкін. Сондықтан тікелей жетіспейтін нәрсе жүйелік күй туралы кері байланыс болады. Орынды түзету күту мен аяқталуды нақты көрсетеді. Бұл жүктеу уақытын міндетті қысқартпайды, бірақ не болып жатқанын түсіндіреді. Сұрақ безендірудің жалпы тартымдылығын емес, байқалған ақпараттық жетіспеушілікті анықтайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Бірізділік атауларға, болдырмау бақылауға, алдын алу қате тумауына, анықтама түсіндіруге қатысты. Олар пайдалы, бірақ шартта жүктеудің жүріп жатқаны не аяқталғаны көрінбейді. Нақты мәселе жүйенің мәртебесін пайдаланушыға хабарламау болып тұр; негізгі бұзылған қағиданы таңдаңыз.
Қайта орындауға ишара: Пайдаланушы қазір жүйеде не болып жатқанын қай ақпараттан біле алуы керек?
Дұрыс жауап: Түсінікті тілде мәселені және орынды келесі қадамды көрсетуі керек
Жауап нұсқалары
- A.Тек сол кодты үлкен қаріппен қайталауы керек
- B.Еш хабарсыз бастапқы экранға қайтаруы керек
- C.Пайдаланушыны себебін түсіндірмей кінәлауы керек
- D.Түсінікті тілде мәселені және орынды келесі қадамды көрсетуі керекдұрыс
- E.Қате болмағандай «сақталды» деп көрсетуі керек
Түсіндірме
Ереже: Қате туралы хабар пайдаланушыға не орындалмағанын және қандай әрекет жасауға болатынын түсіндіруі тиіс. Ішкі код техникалық журналда пайдалы болуы мүмкін, бірақ оны жалғыз көрсету көпшілікке жеткіліксіз. Хабар дәлелденген себепке сүйенуі керек; жүйе білмейтін себепті нақты факт ретінде ойдан айту дұрыс емес.
Қолдану: Мысалда пайдаланушы сақтаудың неге орындалмағанын түсінбейді. Дұрыс жауап қарапайым тілде мәселе мен орынды қадамды ұсынады. Егер себеп анықталмаса, «сақтау орындалмады, қайта көріңіз» сияқты шын күй айтылып, қолжетімді тексеру жолы берілуі мүмкін. Сәтті сақталды деп жалған хабарлау кейін деректі жоғалттым деген әсер туғызады. Техникалық кодты қосымша көрсетуге болады, бірақ ол түсіндірменің орнына жүрмеуі тиіс.
Қате нұсқаларды ажырату: Кодты үлкейту мағынасын ашпайды. Үнсіз қайтару әрекет нәтижесін жасырады. Кінәлау түзету жолын бермейді. Жалған сәттілік пайдаланушыны жаңылыстырады. Хабардың пайдалы болуы түсінік, дәлдік және келесі әрекетпен бағаланады.
Қайта орындауға ишара: Хабардан пайдаланушы не болғанын және енді не істей алатынын түсіне ме?
Дұрыс жауап: Пайдаланушы бақылауы мен еркіндігі
Жауап нұсқалары
- A.Бірдей әрекеттердің атауын біріздендіру
- B.Жүйе мәртебесін көрсету
- C.Қатені енгізуге дейін тексеру
- D.Командаларды экранда танып таңдауды қолдау
- E.Пайдаланушы бақылауы мен еркіндігідұрыс
Түсіндірме
Ереже: Пайдаланушыға қажетсіз не қате басталған әрекеттен түсінікті шығу жолын беру бақылауды сақтауға көмектеседі. Болдырмау орындалмаған әрекетті тоқтата алады, ал кері қайтару орындалған әрекетке қатысты болуы мүмкін. Бұл екі мүмкіндік нақты жүйеде әртүрлі іске асырылады. Кез келген сыртқы әсерді міндетті толық кері қайтаруға болады деп уәде беруге болмайды.
Қолдану: Шарт әрекет әлі орындалмағанын және оқушының одан шығатынын айтады. Сондықтан қолданушы бақылауы мен еркіндігі таңдалады. Ол қате таңдауды аяқтауға мәжбүр емес. Батырма түсінікті аталып, нақты тиісті әрекетті тоқтатуы керек. Бұл мысал барлық жою әрекеті кейін міндетті қалпына келеді дегенді білдірмейді; мұнда жоюға дейінгі тоқтату көрсетілген. Уақыт сәтін ажырату жауаптың дәлдігін сақтайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Бірізділік, мәртебе және тану басқа қағидаларға жатады. Алдын алу қатені болдырмауға көмектеседі, бірақ шартта пайдаланушы басталған әрекеттен өзі шыға алады. «Болдырмау» оның әрекетті жалғастыру-жалғастырмауын бақылауын көрсетеді; функцияның тікелей рөлін ажыратыңыз.
Қайта орындауға ишара: Пайдаланушы қате басталған үдерісті аяқтамай тоқтата ала ма?
Дұрыс жауап: Бір әрекеттің атаулары бірізді емес
Жауап нұсқалары
- A.Жүйе орындалу мәртебесін тым жиі көрсетеді
- B.Әрекетті болдырмау мүмкіндігі жеткіліксіз
- C.Бір әрекеттің атаулары бірізді емесдұрыс
- D.Барлық хабарлама тым техникалық тілде жазылған
- E.Негізгі экранда артық мазмұн тым көп
Түсіндірме
Ереже: Бірдей әрекетті бірізді атау пайдаланушының әр экранда қайта мағына іздеуін азайтады. Әртүрлі функциялар шынында бөлек болса, атауы да айырманы түсіндіруі мүмкін. Бірақ бұл шартта әрекет бірдей екені нақты берілген. Сондықтан атаулардың негізсіз ауысуы түсінуді қиындататын интерфейс мәселесі ретінде қаралады.
Қолдану: Пайдаланушы «Жіберу» батырмасы жай сақтай ма, әлде басқа адамға жібере ме деп күмәндануы мүмкін. Шарт олардың бірдей әрекет екенін айтқандықтан, мәселе терминдердің бірізді болмауы. Орынды түзету функцияны нақты атаумен тұрақты көрсету болады. Егер әрекеттер кейін шын мәнінде ажыратылса, мәтін сол айырманы ашық көрсетуі керек. Бұл қағида барлық батырманы бір атауға біріктіруді емес, бірдей мағынаға сәйкес тұрақтылықты талап етеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бұл мәселелер интерфейсте кездесуі мүмкін, бірақ берілген факт бір әрекеттің әртүрлі түсіндірілмеген атауы туралы. Мәртебе, болдырмау, техникалық тіл және артық мазмұн шартта көрсетілмеген. Диагнозды ойдан қосылған ақауға емес, сипатталған бірізділік бұзылуына сүйеніп қойыңыз.
Қайта орындауға ишара: Атаулар әртүрлі болғанда функциялар да өзгеше ме, әлде бір әрекет әртүрлі аталған ба?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Image Composite Editor программасында 3D панорамаларын жасау
- FreeDEXpano GUI программасында виртуалды тур мен сфералық панорама құру
- «Мектепке виртуалды тур жасау» практикумы
- Мобильді қосымшалардың конструкторлары және мобильді қосымшаларды әзірлеу ортасы
- Мобильді қосымша жасау
- Мобильді қосымшаны орнату
- «Мобильді қосымшаларды әзірлеу» практикумы
- Startup-ты қалай іске қосу керек
Сұрақтар «Информатика, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Алматыкітап баспасы, 2020.