Сутек алынуы қасиеттері және қолданылуы
23-параграф · Оқулықтың 77–80-беттері
«Химия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Сутек алынуы қасиеттері және қолданылуы» тақырыбы, 23-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 13 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Мырыш сұйылтылған тұз қышқылымен әрекеттеседі. Zn + HCl → … реакциясында түзілетін өнімдердің бірі болатын…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 4 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: H₂
Жауап нұсқалары
- A.O₂
- B.Cl₂
- C.N₂
- D.CO₂
- E.H₂дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Өнім формуласын реагенттердің табиғатына, әрекеттесу жағдайына және атомдардың не иондардың қатынасына сүйеніп анықтаймыз.
Қолдану: Мырыш қышқылдағы сутек иондарын ығыстырып, газ тәрізді екі атомды сутек пен мырыш хлоридін береді. Теңестірілген теңдеу: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂. Екі жақта да атомдар саны бірдей: Cl: 2; H: 2; Zn: 1.
Қате нұсқаларды ажырату: Жауап нұсқасындағы индекстерді жай ғана реагенттен көшірме. Өнімдегі элементтердің құрамы мен валенттілік қатынасын тексер; шартта жоқ элементті қосуға немесе бастапқы затты жаңа өнім деп атауға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Реагенттерден қандай бөлшектер қосылатынын не орын алмастыратынын анықта; өнім формуласындағы атомдар қатынасын тексер.
Дұрыс жауап: 1
Жауап нұсқалары
- A.2
- B.3
- C.4
- D.1дұрыс
- E.5
Түсіндірме
Ереже: Химиялық теңдеуде әр элементтің атом саны екі жақта тең болуы тиіс. Коэффициенттер ең кіші оң бүтін сандарға келтіріледі, зат формуласының индекстері өзгермейді.
Қолдану: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂. Атомдар саны әр жақта: Cl: 2; H: 2; Zn: 1. Осы ең кіші қатынаста H₂ алдындағы коэффициент 1 болады; барлық коэффициентті бірге көбейту басқа, қысқартылатын жазылым береді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір формуладағы индексті коэффициент деп қабылдама. Теңестіру үшін индексті өзгерту заттың өзін өзгертеді; тек таңдалған бір элементті емес, теңдеудегі барлық элементті қайта сана.
Қайта орындауға ишара: Алдымен екі жақтағы атомдарды сана, содан кейін барлық коэффициенттің ортақ бөлгіші бар-жоғын тексер.
Дұрыс жауап: H₂
Жауап нұсқалары
- A.O₂
- B.H₂дұрыс
- C.Cl₂
- D.N₂
- E.CO₂
Түсіндірме
Ереже: Өнім формуласын реагенттердің табиғатына, әрекеттесу жағдайына және атомдардың не иондардың қатынасына сүйеніп анықтаймыз.
Қолдану: Магний қышқылдан сутекті ығыстырады; бөлінетін газ металл хлориді емес, екі атомды сутектің жай заты болады. Теңестірілген теңдеу: Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂. Екі жақта да атомдар саны бірдей: Cl: 2; H: 2; Mg: 1.
Қате нұсқаларды ажырату: Жауап нұсқасындағы индекстерді жай ғана реагенттен көшірме. Өнімдегі элементтердің құрамы мен валенттілік қатынасын тексер; шартта жоқ элементті қосуға немесе бастапқы затты жаңа өнім деп атауға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Реагенттерден қандай бөлшектер қосылатынын не орын алмастыратынын анықта; өнім формуласындағы атомдар қатынасын тексер.
Дұрыс жауап: 1
Жауап нұсқалары
- A.1дұрыс
- B.2
- C.3
- D.4
- E.5
Түсіндірме
Ереже: Химиялық теңдеуде әр элементтің атом саны екі жақта тең болуы тиіс. Коэффициенттер ең кіші оң бүтін сандарға келтіріледі, зат формуласының индекстері өзгермейді.
Қолдану: Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂. Атомдар саны әр жақта: Cl: 2; H: 2; Mg: 1. Осы ең кіші қатынаста H₂ алдындағы коэффициент 1 болады; барлық коэффициентті бірге көбейту басқа, қысқартылатын жазылым береді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір формуладағы индексті коэффициент деп қабылдама. Теңестіру үшін индексті өзгерту заттың өзін өзгертеді; тек таңдалған бір элементті емес, теңдеудегі барлық элементті қайта сана.
Қайта орындауға ишара: Алдымен екі жақтағы атомдарды сана, содан кейін барлық коэффициенттің ортақ бөлгіші бар-жоғын тексер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 9 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Химия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.