Газдардың көлемдік қатынас заңы
19-параграф · Оқулықтың 64–67-беттері
«Химия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Газдардың көлемдік қатынас заңы» тақырыбы, 19-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «2H₂+O₂→2H₂O(бу). Бірдей температура мен қысымда 20 л H₂ толық жануына қанша O₂ керек?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 10 л
Жауап нұсқалары
- A.5 л
- B.20 л
- C.11 л
- D.10 лдұрыс
- E.9 л
Түсіндірме
Ереже: Бірдей температура мен қысымда газдардың стехиометриялық көлем қатынастары теңдеу коэффициенттерінің қатынасына тең.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: V(O₂)=20·1/2=10 л. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: H₂ мен O₂ көлемдерін бірдей деп алма. Екі сутек молекуласына бір оттек молекуласы сәйкес, сондықтан көлем қатынасы да осы коэффициенттермен анықталады.
Қайта орындауға ишара: H₂-ден O₂-ге өту үшін олардың коэффициенттер қатынасын қолдан.
Дұрыс жауап: 60 л
Жауап нұсқалары
- A.30 л
- B.120 л
- C.61 л
- D.59 л
- E.60 лдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Газ реагенттердің қажетті көлемдері бірдей жағдайларда олардың мольдік қатынасына сәйкес келеді.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: V(H₂)=20·3/1=60 л. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Азот пен сутектің атомдық массаларын көлем қатынасына қолданба. Теңдеу коэффициенттері бір моль азотқа неше моль сутек керектігін көрсетеді.
Қайта орындауға ишара: N₂ мен H₂ алдындағы коэффициенттерді салыстыр.
Дұрыс жауап: 20 л
Жауап нұсқалары
- A.20 лдұрыс
- B.10 л
- C.40 л
- D.21 л
- E.19 л
Түсіндірме
Ереже: Коэффициенттері бірдей газдар бірдей температура мен қысымда бірдей стехиометриялық көлемдерге сәйкес келеді.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: V(CO₂)=20·2/2=20 л. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Көміртек оксидіне оттек атомы қосылғанда өнім көлемі міндетті түрде екі еселенеді деп ойлама. Көлем қатынасы молекулалардың коэффициенттеріне тәуелді.
Қайта орындауға ишара: CO және CO₂ коэффициенттерінің теңдігін тексер.
Дұрыс жауап: 20 л
Жауап нұсқалары
- A.10 л
- B.40 л
- C.21 л
- D.20 лдұрыс
- E.19 л
Түсіндірме
Ереже: Газ өнімнің көлемі толық жұмсалған реагент көлемінен коэффициенттік қатынас арқылы табылады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: V(HCl)=10·2/1=20 л. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір Cl₂ молекуласында екі хлор атомы барын ескермей, өнім көлемін реагентке тең қылма. Теңдеуде екі HCl молекуласы пайда болады.
Қайта орындауға ишара: Cl₂-ден HCl-ға өтудегі коэффициенттер қатынасын қолдан.
Дұрыс жауап: 12 л
Жауап нұсқалары
- A.6 л
- B.24 л
- C.13 л
- D.11 л
- E.12 лдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Жану үшін қажет оттек көлемі отын мен оттектің теңестірілген коэффициенттерінің қатынасымен есептеледі.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: V(O₂)=6·2/1=12 л. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Оттек индексі 2-ні коэффициентпен шатастырма. Теңдеудегі O₂ алдындағы сан неше молекула қажет екенін көрсетеді; молекула ішіндегі атом саны басқа белгі.
Қайта орындауға ишара: CH₄ және O₂ алдындағы коэффициенттерден қажетті көлем қатынасын ал.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Масса молярлық масса және зат мөлшері арасындағы байланыс
- Химиялық реакция теңдеулері бойынша есептер шығару
- Авогадро заңы Молярлық көлем
- Газдардың салыстырмалы тығыздығы
- Отынның жануы және энергияның бөлінуі
- Экзотермиялық және эндотермиялық реакциялар
- Термохимиялық теңдеулер бойынша есептеулер
- Сутек алынуы қасиеттері және қолданылуы
Сұрақтар «Химия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.