Сутектің химиялық қасиеттері қолданылуы
24-параграф · Оқулықтың 81–83-беттері
«Химия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Сутектің химиялық қасиеттері қолданылуы» тақырыбы, 24-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Сутекті оттекте тұтатып жағады. H₂ + O₂ → … реакциясында түзілетін негізгі заттың формуласын таңдаңдар.»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: H₂O
Жауап нұсқалары
- A.H₂O₂
- B.HO₂
- C.H₂
- D.H₂Oдұрыс
- E.O₂
Түсіндірме
Ереже: Өнім формуласын реагенттердің табиғатына, әрекеттесу жағдайына және атомдардың не иондардың қатынасына сүйеніп анықтаймыз.
Қолдану: Сутек оттекпен қосылып су түзеді; сутек пен оттек атомдарының өнімдегі қатынасы 2:1 болады. Теңестірілген теңдеу: 2H₂ + O₂ → 2H₂O. Екі жақта да атомдар саны бірдей: H: 4; O: 2.
Қате нұсқаларды ажырату: Жауап нұсқасындағы индекстерді жай ғана реагенттен көшірме. Өнімдегі элементтердің құрамы мен валенттілік қатынасын тексер; шартта жоқ элементті қосуға немесе бастапқы затты жаңа өнім деп атауға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Реагенттерден қандай бөлшектер қосылатынын не орын алмастыратынын анықта; өнім формуласындағы атомдар қатынасын тексер.
Дұрыс жауап: 2
Жауап нұсқалары
- A.1
- B.2дұрыс
- C.4
- D.3
- E.6
Түсіндірме
Ереже: Химиялық теңдеуде әр элементтің атом саны екі жақта тең болуы тиіс. Коэффициенттер ең кіші оң бүтін сандарға келтіріледі, зат формуласының индекстері өзгермейді.
Қолдану: 2H₂ + O₂ → 2H₂O. Атомдар саны әр жақта: H: 4; O: 2. Осы ең кіші қатынаста H₂O алдындағы коэффициент 2 болады; барлық коэффициентті бірге көбейту басқа, қысқартылатын жазылым береді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір формуладағы индексті коэффициент деп қабылдама. Теңестіру үшін индексті өзгерту заттың өзін өзгертеді; тек таңдалған бір элементті емес, теңдеудегі барлық элементті қайта сана.
Қайта орындауға ишара: Алдымен екі жақтағы атомдарды сана, содан кейін барлық коэффициенттің ортақ бөлгіші бар-жоғын тексер.
Дұрыс жауап: Қосылу
Жауап нұсқалары
- A.Айырылу
- B.Орынбасу
- C.Алмасу
- D.Химиялық реакция жүрмейді
- E.Қосылудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Бірнеше бастапқы заттан бір күрделі өнім түзіледі. Бұл жіктеу заттардың саны мен құрамының өзгерісіне негізделеді.
Қолдану: Сутек оттекпен қосылып су түзеді; сутек пен оттек атомдарының өнімдегі қатынасы 2:1 болады. 2H₂ + O₂ → 2H₂O. Мұнда 2 бастапқы заттан 1 өнім шығады. Бірнеше бастапқы заттан бір күрделі өнім түзіледі. Сондықтан құрамы бойынша реакция қосылу типіне жатады.
Қате нұсқаларды ажырату: Жылу бөлінуін немесе тотығу дәрежесінің өзгеруін бұл жіктеудің орнына қолданба. Олар басқа белгілерді сипаттайды; заттардың жай не күрделі болуын және құрам бөліктерінің өзгерісін салыстыр.
Қайта орындауға ишара: Теңдеудің екі жағындағы заттарды санап, олардың жай немесе күрделі екенін анықта.
Дұрыс жауап: HCl
Жауап нұсқалары
- A.HClдұрыс
- B.HClO
- C.HClO₃
- D.H₂
- E.Cl₂
Түсіндірме
Ереже: Өнім формуласын реагенттердің табиғатына, әрекеттесу жағдайына және атомдардың не иондардың қатынасына сүйеніп анықтаймыз.
Қолдану: Екі жай газдан сутек хлориді түзіледі; бір H₂ және бір Cl₂ молекуласы екі HCl молекуласын береді. Теңестірілген теңдеу: H₂ + Cl₂ → 2HCl. Екі жақта да атомдар саны бірдей: Cl: 2; H: 2.
Қате нұсқаларды ажырату: Жауап нұсқасындағы индекстерді жай ғана реагенттен көшірме. Өнімдегі элементтердің құрамы мен валенттілік қатынасын тексер; шартта жоқ элементті қосуға немесе бастапқы затты жаңа өнім деп атауға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Реагенттерден қандай бөлшектер қосылатынын не орын алмастыратынын анықта; өнім формуласындағы атомдар қатынасын тексер.
Дұрыс жауап: 2
Жауап нұсқалары
- A.1
- B.4
- C.2дұрыс
- D.3
- E.6
Түсіндірме
Ереже: Химиялық теңдеуде әр элементтің атом саны екі жақта тең болуы тиіс. Коэффициенттер ең кіші оң бүтін сандарға келтіріледі, зат формуласының индекстері өзгермейді.
Қолдану: H₂ + Cl₂ → 2HCl. Атомдар саны әр жақта: Cl: 2; H: 2. Осы ең кіші қатынаста HCl алдындағы коэффициент 2 болады; барлық коэффициентті бірге көбейту басқа, қысқартылатын жазылым береді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір формуладағы индексті коэффициент деп қабылдама. Теңестіру үшін индексті өзгерту заттың өзін өзгертеді; тек таңдалған бір элементті емес, теңдеудегі барлық элементті қайта сана.
Қайта орындауға ишара: Алдымен екі жақтағы атомдарды сана, содан кейін барлық коэффициенттің ортақ бөлгіші бар-жоғын тексер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Химия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.