Азоттың табиғаттағы айналымы Азот табиғатта өте көп тараған элементтің бірі болып есептеледі. Жер атмосферасының 0,8 бөлігі (78%) бос азоттан кұралады. Бірақ азоттың химиялык косылыстарының…

Сұрақ

Азоттың табиғаттағы айналымы Азот табиғатта өте көп тараған элементтің бірі болып есептеледі. Жер атмосферасының 0,8 бөлігі (78%) бос азоттан кұралады. Бірақ азоттың химиялык косылыстарының атмосферадағы және жер қыртысындағы мөлшері онша көп емес. Себебі азот өте енжар (инертті) болғандықтан, өз бетінше реакцияға қатыспайды. Азоттың біраз мөлшері органикалық қосылыстар түрінде өсімдік және жануар текті қазба отындар құрамында болады, тағы біраз мөлшері топырақ қарашірігінде кездеседі. Органикалық заттар шірігенде, ондағы азоттың біраз бөлігі аммиакқа айналады. Топырақтағы нитрлеуші бактериялардың көмегімен сол аммиак азот қышқылына дейін тотығады. Өз кезегінде топырақтағы карбонаттар $CaCO_3$ қышқылмен реакцияға түсіп, нитратқа айналады да, өсімдікке сіңеді. Шіру процесі кезінде азоттың біраз бөлігі атмосфераға бос күйінде бөлініп отырады. Азот пен оттектің аз мөлшерлері найзағай жарқылдағанда өзара әрекеттесіп, монооксид түзеді. Монооксид кәдімгі жағдайда ауада диоксидке дейін тотығады. Олар жаңбыр суында еріп азот қышқылын түзеді, ол өз кезегінде топырақта нитраттардың жинақталуына себепкер болады. Азоттың химиялық қосылыстарының атмосферадағы мөлшерінің аз болуынын себебі