Гуманизм идеялары
26-параграф · Оқулықтың 123–126-беттері · Сұрақ оқулықтың 123-бетіне негізделген
«Дүниежүзі тарихы» оқулығының (6-сынып, Атамұра, 2018) «Гуманизм идеялары» тақырыбы, 26-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Қайта өрлеу дәуіріндегі гуманизм қандай идеяны білдіреді?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Адамның қадір-қасиеті мен білімін жоғары бағалауды
Жауап нұсқалары
- A.Адамның құнын әулеттік тегіне ғана байлауды
- B.Адамның қадір-қасиеті мен білімін жоғары бағалаудыдұрыс
- C.Тұлғаның қабілетін сословиелік орнына толық бағындыруды
- D.Көне мұраны зерттеуді қажетсіз санауды
- E.Жеке білімді туа берілетін мәртебеден төмен қоюды
Түсіндірме
Ереже: Қайта өрлеу гуманизмі адам қадір-қасиетін, қабілетін және білімін жоғары бағалаумен, антикалық мұраны зерттеумен байланысты.
Қолдану: Қайта өрлеу гуманизмі адамның қадір-қасиеті, қабілеті және білім алу мүмкіндігін жоғары бағалады. Антикалық мәтіндерді зерттеу мен адамға назар осы бағыттың маңызды бөлігі; оны тек қайырымдылық жасаумен немесе діннен түгел бас тартумен шектеуге болмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Бұл пайымдар жеке қабілет пен білімнің маңызын төмендетеді. Гуманизм адам қадірін және көне мұраны зерттеуді бағалады; ақсүйектік мәртебені тұлғаның білімінен міндетті жоғары қою осы ұмтылысты білдірмейді.
Қайта орындауға ишара: Адам қадірі мен білімді бағалауды әлеуметтік шығу тегіне ғана бағындырудан ажырат.
Дұрыс жауап: Ізгілік пен білімді тарату арқылы
Жауап нұсқалары
- A.Сословиелік артықшылықты өзгеріссіз бекіту арқылы
- B.Қоғамды тек жазалау тәртібімен басқару арқылы
- C.Жеке білімді тек әулеттік қызметке шектеу арқылы
- D.Көне мұраны зерттеудің орнына оны толық ұмыту арқылы
- E.Ізгілік пен білімді тарату арқылыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Олар әділеттілік, ізгілік және ғылыми таным қоғамды жақсартады деп түсінді.
Қолдану: Гуманистердің бір бөлігі білім, ізгілік және әділет туралы ойларды тарату арқылы қоғамдық кемшіліктерді сынады. Бұл ортақ интеллектуалдық бағытты сипаттайды; олардың бәрі бірдей саяси бағдарлама ұсынған жоқ, пікірлері мен тәсілдері әртүрлі болды.
Қате нұсқаларды ажырату: Бұл тәсілдер гуманистік ағартудың білім мен ізгілікке сүйенуін алмастырады. Қоғамды тек жаза не тектік артықшылық арқылы түзету олардың негізгі ағартушылық ұмтылысын ашпайды; мақсат пен оған жетудің құралын бірге сәйкестендір.
Қайта орындауға ишара: Адамды тәрбиелеу мен білім таратуды қоғамдық өзгерістің құралы ретінде қарастыр.
Дұрыс жауап: Томас Мор
Жауап нұсқалары
- A.Томмазо Кампанелла
- B.Томас Мордұрыс
- C.Данте
- D.Эразм Роттердамский
- E.Уильям Шекспир
Түсіндірме
Ереже: Томас Мор 1516 жылы әділетті қоғам туралы «Утопия» еңбегін жариялады.
Қолдану: Утопияны ағылшын гуманисі Томас Мор 1516 жылы жариялады. Шығарма ойдан шығарылған қоғамды суреттеу арқылы өз дәуірінің мәселелерін талқылайды; оны нақты болған мемлекеттің толық ресми есебі деп түсінуге болмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Кампанелла Күн қаласын жазды, Данте Құдіретті комедиямен белгілі. Эразм мен Шекспир басқа шығармаларымен танылды; гуманист не жазушы болғаны нақты осы еңбектің авторлығына жеткіліксіз.
Қайта орындауға ишара: Ағылшын ойшылының 1516 жылғы идеал қоғам туралы шығармасын оның авторымен сәйкестендір.
Дұрыс жауап: Қоғамдық теңсіздік пен қайыршылықты
Жауап нұсқалары
- A.Шаруалардың жерге тәуелді болмауын
- B.Қоғамда меншік пен табыстың тең бөлінуін
- C.Байлардың мәжбүрлі еңбекке бағынуын
- D.Қоғамдық теңсіздік пен қайыршылықтыдұрыс
- E.Жер иелерінің пайдадан ерікті бас тартуын
Түсіндірме
Ереже: Мор Англиядағы қайыршылықты және қоғам құрылысындағы әділетсіздікті сынады.
Қолдану: Мор Англиядағы кедейлік пен әлеуметтік әділетсіздікті сынады. Ойдан шығарылған қоғамды салыстыру құралы ретінде қолдануы өз ортасының мәселелеріне назар аударуға мүмкіндік берді; шығарманың қиял болуы әлеуметтік сын жоқ дегенді білдірмейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бұл жағдайлар Мор сынаған теңсіздік пен кедейлік көрінісін бермейді. Ол дәулетті топтар мен мұқтаж халық арасындағы қайшылыққа назар аударды; сын нысанын автор армандаған немесе тарихи мәтінде болмаған жағдаймен алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Әдеби қиял арқылы өз дәуіріндегі байлық пен кедейлік арақатынасын сынауды ескер.
Дұрыс жауап: Алты сағат
Жауап нұсқалары
- A.Төрт сағат
- B.Сегіз сағат
- C.Он сағат
- D.Он екі сағат
- E.Алты сағатдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Томас Мордың Утопиясында қалыпты жұмыс күні алты сағат: түске дейін үш, түстен кейін үш сағат деп сипатталған.
Қолдану: Мор сипаттаған қалыпты жұмыс күні алты сағатқа бөлінеді: үш сағат түске дейін және үш сағат түстен кейін. Бұл шығармадағы қоғамдық ұйымдастыру үлгісі; оны сол кездегі Англияның нақты еңбек заңы деп түсіндіруге болмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Төрт, сегіз, он немесе он екі сағат — басқа ұзақтықтар. Шығармадағы барлық адам толық бірдей мәртебеде болды деген артық қорытынды да қажет емес; тек берілген күнделікті жұмыс кестесін анықта.
Қайта орындауға ишара: Таңғы және түстен кейінгі екі бірдей жұмыс бөлігін қосып ойла.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Осман империясының дамуы
- Халықаралық саяхаттар Ұлы географиялық ашылулардың қателіктері
- Ұлы географиялық ашылулар және олардың нәтижелері
- Батыс Еуропада қайта өрлеу мәдениетінің қалыптасуы
- Шығыстың ортағасырлық мәдениеті
- Реформацияның себептері Мартин Лютер мен Томас Мюнцер
- Реформацияның Еуропа елдеріне таралуы
- Ғылыми білімдердің дамуы
Сұрақтар «Дүниежүзі тарихы» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.