Күн және Күн жүйесі
5-параграф · Оқулықтың 18–21-беттері
«Жаратылыстану» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Күн және Күн жүйесі» тақырыбы, 5-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Жерге ең жақын жұлдыз қайсы?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Күн
Жауап нұсқалары
- A.Ай
- B.Күндұрыс
- C.Марс
- D.Шолпан
- E.Сириус
Түсіндірме
Ереже: Күн — Жерге ең жақын жұлдыз және біздің ғаламшарлар жүйеміздің орталық денесі.
Қолдану: Шартта ғаламшар немесе серік емес, Жерге ең жақын жұлдыз сұралады. Оның сәулесі Жер бетіне жарық пен жылу жеткізеді. Қашықтағы басқа жұлдыздар да энергия шығарады, бірақ бұл жағдайда жердегі табиғи жарықтың негізгі сыртқы көзі туралы айтылып тұр.
Қате нұсқаларды ажырату: Ай — Жердің серігі, Марс пен Шолпан — ғаламшарлар, Сириус — әлдеқайда алыстағы жұлдыз. Жарық көрінуінің өзі жеткіліксіз: нысанның түрін және Жерге жақын жұлдыз екенін бірге тексер.
Қайта орындауға ишара: Жерге ең жақын жұлдызды есіңе түсір.
Дұрыс жауап: Күн
Жауап нұсқалары
- A.Күндұрыс
- B.Марс
- C.Шолпан
- D.Сириус
- E.Ай
Түсіндірме
Ереже: Күн — Жерге ең жақын жұлдыз және біздің ғаламшарлар жүйеміздің орталық денесі.
Қолдану: Шартта ғаламшар немесе серік емес, Жерге ең жақын жұлдыз сұралады. Оның сәулесі Жер бетіне жарық пен жылу жеткізеді. Қашықтағы басқа жұлдыздар да энергия шығарады, бірақ бұл жағдайда жердегі табиғи жарықтың негізгі сыртқы көзі туралы айтылып тұр.
Қате нұсқаларды ажырату: Ай — Жердің серігі, Марс пен Шолпан — ғаламшарлар, Сириус — әлдеқайда алыстағы жұлдыз. Жарық көрінуінің өзі жеткіліксіз: нысанның түрін және Жерге жақын жұлдыз екенін бірге тексер.
Қайта орындауға ишара: Жерге ең жақын жұлдызды есіңе түсір.
Дұрыс жауап: Күн
Жауап нұсқалары
- A.Күндұрыс
- B.Шолпан
- C.Сириус
- D.Ай
- E.Марс
Түсіндірме
Ереже: Күн — Жерге ең жақын жұлдыз және біздің ғаламшарлар жүйеміздің орталық денесі.
Қолдану: Шартта ғаламшар немесе серік емес, Жерге ең жақын жұлдыз сұралады. Оның сәулесі Жер бетіне жарық пен жылу жеткізеді. Қашықтағы басқа жұлдыздар да энергия шығарады, бірақ бұл жағдайда жердегі табиғи жарықтың негізгі сыртқы көзі туралы айтылып тұр.
Қате нұсқаларды ажырату: Ай — Жердің серігі, Марс пен Шолпан — ғаламшарлар, Сириус — әлдеқайда алыстағы жұлдыз. Жарық көрінуінің өзі жеткіліксіз: нысанның түрін және Жерге жақын жұлдыз екенін бірге тексер.
Қайта орындауға ишара: Жерге ең жақын жұлдызды есіңе түсір.
Дұрыс жауап: Ғаламшар
Жауап нұсқалары
- A.Жұлдыз
- B.Табиғи серік
- C.Ғаламшардұрыс
- D.Астероид
- E.Комета
Түсіндірме
Ереже: Ғаламшар жұлдызды айналатын аспан денелерінің бір түрі; Жер мен Марс осы топқа жатады.
Қолдану: Шартта белгілі екі дененің ортақ түрі сұралады. Олар өз жұлдызының айналасында қозғалады және көрінетін жарықта оның сәулесін шағылдырады. Тек айналу белгісі жеткіліксіз: кометалар мен астероидтар да жұлдызды айналады, сондықтан берілген нақты мысалдар мен дене түрін бірге қолданамыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Жұлдыз энергиясының есебінен күшті сәуле шығарады, табиғи серік басқа денені айналады. Астероид пен комета кіші денелерге жатады. Айырмашылықты тек жарқырап көрінуіне немесе айналуына қарап анықтама.
Қайта орындауға ишара: Жер мен Марстың ортақ аспан денесі түрін ойла.
Дұрыс жауап: Ғаламшар
Жауап нұсқалары
- A.Табиғи серік
- B.Астероид
- C.Ғаламшардұрыс
- D.Комета
- E.Жұлдыз
Түсіндірме
Ереже: Ғаламшар жұлдызды айналатын аспан денелерінің бір түрі; Жер мен Марс осы топқа жатады.
Қолдану: Шартта белгілі екі дененің ортақ түрі сұралады. Олар өз жұлдызының айналасында қозғалады және көрінетін жарықта оның сәулесін шағылдырады. Тек айналу белгісі жеткіліксіз: кометалар мен астероидтар да жұлдызды айналады, сондықтан берілген нақты мысалдар мен дене түрін бірге қолданамыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Жұлдыз энергиясының есебінен күшті сәуле шығарады, табиғи серік басқа денені айналады. Астероид пен комета кіші денелерге жатады. Айырмашылықты тек жарқырап көрінуіне немесе айналуына қарап анықтама.
Қайта орындауға ишара: Жер мен Марстың ортақ аспан денесі түрін ойла.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.