Табиғатты бақылау және өлшем жүргізу
2-параграф · Оқулықтың 9–11-беттері
«Жаратылыстану» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Табиғатты бақылау және өлшем жүргізу» тақырыбы, 2-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Бөлмедегі ауа температурасын градуспен анықтау үшін қандай құрал қажет?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Термометр
Жауап нұсқалары
- A.Таразы
- B.Термометрдұрыс
- C.Сызғыш
- D.Секундомер
- E.Өлшеуіш цилиндр
Түсіндірме
Ереже: Термометр дененің немесе ортаның температурасын өлшеуге арналған құрал.
Қолдану: Шартта жылы не суық екенін жай сезу емес, температураны санмен анықтау керек. Құралдың шкаласы не экраны температура бірлігін көрсетеді. Өлшерде оның жұмыс аралығын және қауіпсіз қолдану талабын ескереді; мысалы, ауаны өлшеу үшін оған арналған үлгі таңдалады.
Қате нұсқаларды ажырату: Таразы массаны, сызғыш ұзындықты, секундомер уақытты, өлшеуіш цилиндр сұйық көлемін анықтайды. Құралды сыртқы пішініне қарап емес, өлшенетін шама мен шкала бірлігіне қарай таңда.
Қайта орындауға ишара: Өлшеу нәтижесі градуспен берілетінін ескер.
Дұрыс жауап: Термометр
Жауап нұсқалары
- A.Сызғыш
- B.Термометрдұрыс
- C.Секундомер
- D.Өлшеуіш цилиндр
- E.Таразы
Түсіндірме
Ереже: Термометр дененің немесе ортаның температурасын өлшеуге арналған құрал.
Қолдану: Шартта жылы не суық екенін жай сезу емес, температураны санмен анықтау керек. Құралдың шкаласы не экраны температура бірлігін көрсетеді. Өлшерде оның жұмыс аралығын және қауіпсіз қолдану талабын ескереді; мысалы, ауаны өлшеу үшін оған арналған үлгі таңдалады.
Қате нұсқаларды ажырату: Таразы массаны, сызғыш ұзындықты, секундомер уақытты, өлшеуіш цилиндр сұйық көлемін анықтайды. Құралды сыртқы пішініне қарап емес, өлшенетін шама мен шкала бірлігіне қарай таңда.
Қайта орындауға ишара: Өлшеу нәтижесі градуспен берілетінін ескер.
Дұрыс жауап: Термометр
Жауап нұсқалары
- A.Секундомер
- B.Өлшеуіш цилиндр
- C.Таразы
- D.Термометрдұрыс
- E.Сызғыш
Түсіндірме
Ереже: Термометр дененің немесе ортаның температурасын өлшеуге арналған құрал.
Қолдану: Шартта жылы не суық екенін жай сезу емес, температураны санмен анықтау керек. Құралдың шкаласы не экраны температура бірлігін көрсетеді. Өлшерде оның жұмыс аралығын және қауіпсіз қолдану талабын ескереді; мысалы, ауаны өлшеу үшін оған арналған үлгі таңдалады.
Қате нұсқаларды ажырату: Таразы массаны, сызғыш ұзындықты, секундомер уақытты, өлшеуіш цилиндр сұйық көлемін анықтайды. Құралды сыртқы пішініне қарап емес, өлшенетін шама мен шкала бірлігіне қарай таңда.
Қайта орындауға ишара: Өлшеу нәтижесі градуспен берілетінін ескер.
Дұрыс жауап: Таразы
Жауап нұсқалары
- A.Сызғыш
- B.Термометр
- C.Таразыдұрыс
- D.Секундомер
- E.Өлшеуіш цилиндр
Түсіндірме
Ереже: Таразы дененің массасын өлшеуге арналған құрал.
Қолдану: Сөмке немесе үлгінің массасын табу үшін оны өлшеу құралына орналастырады. Нәтиже грамммен не килограммен беріледі. Массаны күнделікті тілдегі салмақ сөзімен шатастырма: мектептік өлшеуде килограмм масса бірлігі, ал салмақ күш ретінде ньютонмен сипатталады.
Қате нұсқаларды ажырату: Сызғыш ұзындықты, термометр температураны, секундомер уақытты, өлшеуіш цилиндр көлемді көрсетеді. Бірдей көлемді денелердің массалары әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан көлем өлшеуі масса өлшеуін алмастырмайды.
Қайта орындауға ишара: Қажетті нәтиженің грамм не килограммен берілетінін байқа.
Дұрыс жауап: Таразы
Жауап нұсқалары
- A.Термометр
- B.Таразыдұрыс
- C.Секундомер
- D.Өлшеуіш цилиндр
- E.Сызғыш
Түсіндірме
Ереже: Таразы дененің массасын өлшеуге арналған құрал.
Қолдану: Сөмке немесе үлгінің массасын табу үшін оны өлшеу құралына орналастырады. Нәтиже грамммен не килограммен беріледі. Массаны күнделікті тілдегі салмақ сөзімен шатастырма: мектептік өлшеуде килограмм масса бірлігі, ал салмақ күш ретінде ньютонмен сипатталады.
Қате нұсқаларды ажырату: Сызғыш ұзындықты, термометр температураны, секундомер уақытты, өлшеуіш цилиндр көлемді көрсетеді. Бірдей көлемді денелердің массалары әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан көлем өлшеуі масса өлшеуін алмастырмайды.
Қайта орындауға ишара: Қажетті нәтиженің грамм не килограммен берілетінін байқа.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.