Жазба деректердегі ғұн тайпалары
45–46-параграф · Оқулықтың 115–119-беттері
«Қазақстан тарихы» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Жазба деректердегі ғұн тайпалары» тақырыбы, 45–46-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Мөде шаньюй билеген, қытай деректерінде сюнну не хунну деп аталған бірлестіктің дәстүрлі қазақша атауы қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Ғұн
Жауап нұсқалары
- A.Үйсін
- B.Қаңлы
- C.Сармат
- D.Массагет
- E.Ғұндұрыс
Түсіндірме
Ереже: Ғұн — бұл тақырыпта қытай деректеріндегі сюнну немесе хунну саяси бірлестігіне қолданылған дәстүрлі қазақша атау.
Қолдану: Мөде мен шаньюй лауазымы бірлестікті анықтауға көмектеседі. Кейінгі Еуропа ғұндарымен байланысы зерттеледі, бірақ олардың барлық құрамын, тілін және мәдениетін өзгеріссіз бірдей деп қабылдамаймыз. Сұрақ нақты азиялық саяси ортаны көрсетеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Үйсін гуньмо билігімен, қаңлы Сырдариямен, сармат батыс далалармен, массагет ертерек грек деректерімен байланысты. Шаньюй және Мөде деген белгілерді бірге қолдан.
Қайта орындауға ишара: Мөде билеген, шаньюйі бар сюнну бірлестігін есіңе түсір.
Дұрыс жауап: Ғұн
Жауап нұсқалары
- A.Қаңлы
- B.Сармат
- C.Ғұндұрыс
- D.Массагет
- E.Үйсін
Түсіндірме
Ереже: Ғұн — бұл тақырыпта қытай деректеріндегі сюнну немесе хунну саяси бірлестігіне қолданылған дәстүрлі қазақша атау.
Қолдану: Мөде мен шаньюй лауазымы бірлестікті анықтауға көмектеседі. Кейінгі Еуропа ғұндарымен байланысы зерттеледі, бірақ олардың барлық құрамын, тілін және мәдениетін өзгеріссіз бірдей деп қабылдамаймыз. Сұрақ нақты азиялық саяси ортаны көрсетеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Үйсін гуньмо билігімен, қаңлы Сырдариямен, сармат батыс далалармен, массагет ертерек грек деректерімен байланысты. Шаньюй және Мөде деген белгілерді бірге қолдан.
Қайта орындауға ишара: Мөде билеген, шаньюйі бар сюнну бірлестігін есіңе түсір.
Дұрыс жауап: Ғұн
Жауап нұсқалары
- A.Ғұндұрыс
- B.Сармат
- C.Массагет
- D.Үйсін
- E.Қаңлы
Түсіндірме
Ереже: Ғұн — бұл тақырыпта қытай деректеріндегі сюнну немесе хунну саяси бірлестігіне қолданылған дәстүрлі қазақша атау.
Қолдану: Мөде мен шаньюй лауазымы бірлестікті анықтауға көмектеседі. Кейінгі Еуропа ғұндарымен байланысы зерттеледі, бірақ олардың барлық құрамын, тілін және мәдениетін өзгеріссіз бірдей деп қабылдамаймыз. Сұрақ нақты азиялық саяси ортаны көрсетеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Үйсін гуньмо билігімен, қаңлы Сырдариямен, сармат батыс далалармен, массагет ертерек грек деректерімен байланысты. Шаньюй және Мөде деген белгілерді бірге қолдан.
Қайта орындауға ишара: Мөде билеген, шаньюйі бар сюнну бірлестігін есіңе түсір.
Дұрыс жауап: Мөде
Жауап нұсқалары
- A.Мөдедұрыс
- B.Тұман
- C.Лаушан
- D.Хуханье
- E.Чжичжи
Түсіндірме
Ереже: Мөде — б.з.б. 209 жылы сюнну билігіне келіп, бірлестікті күшейткен шаньюйдің дәстүрлі қазақша есімі.
Қолдану: Сұрақ нақты жыл, лауазым және саяси рөлді бірге береді. Оның билігі орталықтану мен әскери ұйымның нығаюымен байланысты қаралады. Көне деректердегі жекелеген аңыздық көріністерді толық дәлелденген өмірбаян деп қабылдамай, саяси өзгерістерді бөлек зерттейміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Тұман оның алдындағы билеуші, Лаушан кейінгі мұрагер, Хуханье мен Чжичжи кейінгі кезеңнің тұлғалары. Бір әулетке немесе дәстүрге жатуы олардың билікке келген жылын бірдей етпейді.
Қайта орындауға ишара: Б.з.б. 209 жылмен байланысты шаньюйді есіңе түсір.
Дұрыс жауап: Мөде
Жауап нұсқалары
- A.Лаушан
- B.Хуханье
- C.Мөдедұрыс
- D.Чжичжи
- E.Тұман
Түсіндірме
Ереже: Мөде — б.з.б. 209 жылы сюнну билігіне келіп, бірлестікті күшейткен шаньюйдің дәстүрлі қазақша есімі.
Қолдану: Сұрақ нақты жыл, лауазым және саяси рөлді бірге береді. Оның билігі орталықтану мен әскери ұйымның нығаюымен байланысты қаралады. Көне деректердегі жекелеген аңыздық көріністерді толық дәлелденген өмірбаян деп қабылдамай, саяси өзгерістерді бөлек зерттейміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Тұман оның алдындағы билеуші, Лаушан кейінгі мұрагер, Хуханье мен Чжичжи кейінгі кезеңнің тұлғалары. Бір әулетке немесе дәстүрге жатуы олардың билікке келген жылын бірдей етпейді.
Қайта орындауға ишара: Б.з.б. 209 жылмен байланысты шаньюйді есіңе түсір.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Қазақстан тарихы» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.