Жазба және археологиялық деректердегі сарматтар
41–42-параграф · Оқулықтың 107–110-беттері
«Қазақстан тарихы» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Жазба және археологиялық деректердегі сарматтар» тақырыбы, 41–42-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Аорс, сирак және роксолан тайпалары қарастырылатын батыс далалық тарихи топтың жалпы атауы қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Сармат
Жауап нұсқалары
- A.Сарматдұрыс
- B.Сақ
- C.Үйсін
- D.Қаңлы
- E.Ғұн
Түсіндірме
Ереже: Сармат — Еуразияның батыс далаларындағы бірқатар тайпаларға қолданылған тарихи жалпы атау.
Қолдану: Аорс, сирак, роксолан және алан сияқты топтар осы тарихи ортада қарастырылады. Жалпы атаудың болуы барлық топ бір орталықтан тұрақты басқарылғанын білдірмейді. Олардың таралуы мен саяси байланыстары кезеңге қарай өзгерген; әр тайпаның жеке тарихы ескеріледі.
Қате нұсқаларды ажырату: Сақ өзге кең дала атауы, үйсін Жетісумен, қаңлы Сырдариямен, ғұн басқа саяси дәстүрмен байланысты. Сұрақтағы аорс пен сирак топтарын нақты тарихи ортаға сәйкестендір.
Қайта орындауға ишара: Аорс, сирак және роксолан кіретін тарихи тайпалар тобын ізде.
Дұрыс жауап: Сармат
Жауап нұсқалары
- A.Үйсін
- B.Қаңлы
- C.Ғұн
- D.Сарматдұрыс
- E.Сақ
Түсіндірме
Ереже: Сармат — Еуразияның батыс далаларындағы бірқатар тайпаларға қолданылған тарихи жалпы атау.
Қолдану: Аорс, сирак, роксолан және алан сияқты топтар осы тарихи ортада қарастырылады. Жалпы атаудың болуы барлық топ бір орталықтан тұрақты басқарылғанын білдірмейді. Олардың таралуы мен саяси байланыстары кезеңге қарай өзгерген; әр тайпаның жеке тарихы ескеріледі.
Қате нұсқаларды ажырату: Сақ өзге кең дала атауы, үйсін Жетісумен, қаңлы Сырдариямен, ғұн басқа саяси дәстүрмен байланысты. Сұрақтағы аорс пен сирак топтарын нақты тарихи ортаға сәйкестендір.
Қайта орындауға ишара: Аорс, сирак және роксолан кіретін тарихи тайпалар тобын ізде.
Дұрыс жауап: Сармат
Жауап нұсқалары
- A.Сарматдұрыс
- B.Қаңлы
- C.Ғұн
- D.Сақ
- E.Үйсін
Түсіндірме
Ереже: Сармат — Еуразияның батыс далаларындағы бірқатар тайпаларға қолданылған тарихи жалпы атау.
Қолдану: Аорс, сирак, роксолан және алан сияқты топтар осы тарихи ортада қарастырылады. Жалпы атаудың болуы барлық топ бір орталықтан тұрақты басқарылғанын білдірмейді. Олардың таралуы мен саяси байланыстары кезеңге қарай өзгерген; әр тайпаның жеке тарихы ескеріледі.
Қате нұсқаларды ажырату: Сақ өзге кең дала атауы, үйсін Жетісумен, қаңлы Сырдариямен, ғұн басқа саяси дәстүрмен байланысты. Сұрақтағы аорс пен сирак топтарын нақты тарихи ортаға сәйкестендір.
Қайта орындауға ишара: Аорс, сирак және роксолан кіретін тарихи тайпалар тобын ізде.
Дұрыс жауап: Алан
Жауап нұсқалары
- A.Аорс
- B.Сирак
- C.Роксолан
- D.Аландұрыс
- E.Языг
Түсіндірме
Ереже: Алан — сарматтық тарихи ортамен байланысты тайпалар атауы; кейінгі деректерде ас атауымен де байланыстырылған.
Қолдану: Сұрақ атаулар арасындағы дәстүрлі тарихи байланысты анықтайды. Кейінгі қолданысты бүкіл ежелгі дәуірге бірдей көшірмейміз. Халықтардың тілі, қоныстануы мен құрамында өзгерістер болады; бір атаудың сақталуы олардың тарихы өзгеріссіз өтті дегенді білдірмейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Аорс, сирак, роксолан және языг сарматтық ортадағы өзге атаулар. Барлығы бір кең тарихи топқа жатса да, ас атауымен байланысты нақты атауды өзара алмастыруға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Кейінгі деректердегі ас атауымен байланыстырылған тайпа атын ойла.
Дұрыс жауап: Алан
Жауап нұсқалары
- A.Сирак
- B.Аландұрыс
- C.Роксолан
- D.Языг
- E.Аорс
Түсіндірме
Ереже: Алан — сарматтық тарихи ортамен байланысты тайпалар атауы; кейінгі деректерде ас атауымен де байланыстырылған.
Қолдану: Сұрақ атаулар арасындағы дәстүрлі тарихи байланысты анықтайды. Кейінгі қолданысты бүкіл ежелгі дәуірге бірдей көшірмейміз. Халықтардың тілі, қоныстануы мен құрамында өзгерістер болады; бір атаудың сақталуы олардың тарихы өзгеріссіз өтті дегенді білдірмейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Аорс, сирак, роксолан және языг сарматтық ортадағы өзге атаулар. Барлығы бір кең тарихи топқа жатса да, ас атауымен байланысты нақты атауды өзара алмастыруға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Кейінгі деректердегі ас атауымен байланыстырылған тайпа атын ойла.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Қазақстан тарихы» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.