Үйсіндердің тарихы және олардың шаруашылығы
36–37-параграф · Оқулықтың 96–99-беттері
«Қазақстан тарихы» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Үйсіндердің тарихы және олардың шаруашылығы» тақырыбы, 36–37-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Жетісу мен Іле өңірінде орналасып, гуньмо билеген ежелгі бірлестік қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Үйсін
Жауап нұсқалары
- A.Үйсіндұрыс
- B.Қаңлы
- C.Ғұн
- D.Сармат
- E.Массагет
Түсіндірме
Ереже: Үйсін — қытай деректерінде Жетісу мен Іле өңіріне қатысты аталған ежелгі саяси бірлестіктің атауы.
Қолдану: Шартта гуньмо атағы мен Іле өңірі бірге берілген. Бұл белгілер бірлестікті өзге көршілерден ажыратады. Ежелгі атауды қазіргі этникалық топпен еш өзгеріссіз теңестіру немесе оның барлық шекарасын қазіргі әкімшілік картаға дәл көшіру дұрыс болмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Қаңлы Сырдариямен, ғұн шаньюй лауазымымен байланысты; сармат пен массагет өзге дала бірлестіктері. Жетісу және гуньмо деген екі белгіге қатар сүйеніп жауап бер.
Қайта орындауға ишара: Іле өңіріндегі гуньмо билеген бірлестікті есіңе түсір.
Дұрыс жауап: Үйсін
Жауап нұсқалары
- A.Ғұн
- B.Сармат
- C.Массагет
- D.Үйсіндұрыс
- E.Қаңлы
Түсіндірме
Ереже: Үйсін — қытай деректерінде Жетісу мен Іле өңіріне қатысты аталған ежелгі саяси бірлестіктің атауы.
Қолдану: Шартта гуньмо атағы мен Іле өңірі бірге берілген. Бұл белгілер бірлестікті өзге көршілерден ажыратады. Ежелгі атауды қазіргі этникалық топпен еш өзгеріссіз теңестіру немесе оның барлық шекарасын қазіргі әкімшілік картаға дәл көшіру дұрыс болмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Қаңлы Сырдариямен, ғұн шаньюй лауазымымен байланысты; сармат пен массагет өзге дала бірлестіктері. Жетісу және гуньмо деген екі белгіге қатар сүйеніп жауап бер.
Қайта орындауға ишара: Іле өңіріндегі гуньмо билеген бірлестікті есіңе түсір.
Дұрыс жауап: Үйсін
Жауап нұсқалары
- A.Сармат
- B.Массагет
- C.Қаңлы
- D.Үйсіндұрыс
- E.Ғұн
Түсіндірме
Ереже: Үйсін — қытай деректерінде Жетісу мен Іле өңіріне қатысты аталған ежелгі саяси бірлестіктің атауы.
Қолдану: Шартта гуньмо атағы мен Іле өңірі бірге берілген. Бұл белгілер бірлестікті өзге көршілерден ажыратады. Ежелгі атауды қазіргі этникалық топпен еш өзгеріссіз теңестіру немесе оның барлық шекарасын қазіргі әкімшілік картаға дәл көшіру дұрыс болмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Қаңлы Сырдариямен, ғұн шаньюй лауазымымен байланысты; сармат пен массагет өзге дала бірлестіктері. Жетісу және гуньмо деген екі белгіге қатар сүйеніп жауап бер.
Қайта орындауға ишара: Іле өңіріндегі гуньмо билеген бірлестікті есіңе түсір.
Дұрыс жауап: Гуньмо
Жауап нұсқалары
- A.Гуньмодұрыс
- B.Шаньюй
- C.Қаған
- D.Сатрап
- E.Консул
Түсіндірме
Ереже: Гуньмо — қытай деректеріндегі үйсін билеушісінің атағы; ғылыми әдебиетте куньми сияқты нұсқалары кездеседі.
Қолдану: Сұрақ билеушінің жеке есімін емес, лауазымын анықтайды. Әртүрлі транскрипция бір тарихи атақтың берілу нұсқасы болуы мүмкін. Жоғарғы билік атағын көрші елдің атағымен шатастырмаймыз; нақты үйсін саяси ортасы көрсетілген.
Қате нұсқаларды ажырату: Шаньюй ғұн билеушісіне, қаған кейінгі түркі дәстүріне, сатрап парсы әкімшілігіне, консул Римге қатысты. Барлығы билік атауы болғанымен, тарихи ортасы бірдей емес.
Қайта орындауға ишара: Үйсіннің жоғарғы билік атағын көршілерінің атағынан ажырат.
Дұрыс жауап: Гуньмо
Жауап нұсқалары
- A.Қаған
- B.Сатрап
- C.Консул
- D.Гуньмодұрыс
- E.Шаньюй
Түсіндірме
Ереже: Гуньмо — қытай деректеріндегі үйсін билеушісінің атағы; ғылыми әдебиетте куньми сияқты нұсқалары кездеседі.
Қолдану: Сұрақ билеушінің жеке есімін емес, лауазымын анықтайды. Әртүрлі транскрипция бір тарихи атақтың берілу нұсқасы болуы мүмкін. Жоғарғы билік атағын көрші елдің атағымен шатастырмаймыз; нақты үйсін саяси ортасы көрсетілген.
Қате нұсқаларды ажырату: Шаньюй ғұн билеушісіне, қаған кейінгі түркі дәстүріне, сатрап парсы әкімшілігіне, консул Римге қатысты. Барлығы билік атауы болғанымен, тарихи ортасы бірдей емес.
Қайта орындауға ишара: Үйсіннің жоғарғы билік атағын көршілерінің атағынан ажырат.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Қазақстан аумағында мал шаруашылығының қалыптасуы
- Дала тайпаларының шаруашылығы
- Мал өсіруші тайпалардың қолөнері мен саудасы
- Дала тайпаларының қоғамдық құрылысы мен түсініктері
- Үйсіндердің материалдық мәдениеті
- Қаңлылар
- Жазба және археологиялық деректердегі сарматтар
- Сарматтардың қоғамдық өмірі мен шаруашылығы
Сұрақтар «Қазақстан тарихы» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.