Қазақстан аумағында мал шаруашылығының қалыптасуы
31-параграф · Оқулықтың 82–84-беттері
«Қазақстан тарихы» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Қазақстан аумағында мал шаруашылығының қалыптасуы» тақырыбы, 31-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Малшылардың қысқы мекеннен жазғы өріске барып, күзде қайта оралуы қандай қозғалыс?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Маусымдық көшу
Жауап нұсқалары
- A.Тұрақты қоныстану
- B.Әскери жорық
- C.Маусымдық көшудұрыс
- D.Сауда сапары
- E.Аңшылық сапары
Түсіндірме
Ереже: Маусымдық көшу — малшы қауымның жыл мезгіліне сәйкес қоныс пен өрісті ауыстыруы.
Қолдану: Шартта бір рет басқа елге кету емес, жыл сайын қайталанатын шаруашылық қозғалыс берілген. Шөп, су және ауа райы пайдаланылатын жердің кезегін анықтайды. Бағыт барлық өңірде бірдей болмайды; тауда тік, жазықта алысырақ қозғалыс болуы мүмкін.
Қате нұсқаларды ажырату: Тұрақты қоныстану бір жерде өмір сүруді, әскери жорық соғысты, сауда сапары тауар өткізуді, аңшылық сапары аң ұстауды көздейді. Қозғалыстың мақсаты мен жылдық қайталануын ескер.
Қайта орындауға ишара: Жыл мезгіліне қарай өріс ауыстырып, кейін қайтып оралуды байқа.
Дұрыс жауап: Маусымдық көшу
Жауап нұсқалары
- A.Әскери жорық
- B.Сауда сапары
- C.Маусымдық көшудұрыс
- D.Аңшылық сапары
- E.Тұрақты қоныстану
Түсіндірме
Ереже: Маусымдық көшу — малшы қауымның жыл мезгіліне сәйкес қоныс пен өрісті ауыстыруы.
Қолдану: Шартта бір рет басқа елге кету емес, жыл сайын қайталанатын шаруашылық қозғалыс берілген. Шөп, су және ауа райы пайдаланылатын жердің кезегін анықтайды. Бағыт барлық өңірде бірдей болмайды; тауда тік, жазықта алысырақ қозғалыс болуы мүмкін.
Қате нұсқаларды ажырату: Тұрақты қоныстану бір жерде өмір сүруді, әскери жорық соғысты, сауда сапары тауар өткізуді, аңшылық сапары аң ұстауды көздейді. Қозғалыстың мақсаты мен жылдық қайталануын ескер.
Қайта орындауға ишара: Жыл мезгіліне қарай өріс ауыстырып, кейін қайтып оралуды байқа.
Дұрыс жауап: Маусымдық көшу
Жауап нұсқалары
- A.Маусымдық көшудұрыс
- B.Сауда сапары
- C.Аңшылық сапары
- D.Тұрақты қоныстану
- E.Әскери жорық
Түсіндірме
Ереже: Маусымдық көшу — малшы қауымның жыл мезгіліне сәйкес қоныс пен өрісті ауыстыруы.
Қолдану: Шартта бір рет басқа елге кету емес, жыл сайын қайталанатын шаруашылық қозғалыс берілген. Шөп, су және ауа райы пайдаланылатын жердің кезегін анықтайды. Бағыт барлық өңірде бірдей болмайды; тауда тік, жазықта алысырақ қозғалыс болуы мүмкін.
Қате нұсқаларды ажырату: Тұрақты қоныстану бір жерде өмір сүруді, әскери жорық соғысты, сауда сапары тауар өткізуді, аңшылық сапары аң ұстауды көздейді. Қозғалыстың мақсаты мен жылдық қайталануын ескер.
Қайта орындауға ишара: Жыл мезгіліне қарай өріс ауыстырып, кейін қайтып оралуды байқа.
Дұрыс жауап: Тебіндеу
Жауап нұсқалары
- A.Шөп шабу
- B.Қорада азықтандыру
- C.Суару
- D.Тебіндеудұрыс
- E.Жүн қырқу
Түсіндірме
Ереже: Тебіндеу — малдың қарды тұяғымен аршып, астындағы шөпке жетіп қоректенуі.
Қолдану: Шартта адам қарды күреп бермейді, жануар азығын өзі табады. Жылқының мұндай қабілеті қысқы табиғи өрісті пайдалануға көмектеседі. Қардың қалыңдығы мен мұз қабығы оған кедергі болуы мүмкін; кез келген қыста азық толық жеткілікті деп қорытындыламаймыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Шөп шабу адам азық дайындайтын жұмыс, қорада азықтандыру дайын жем беруді, суару су беруді, жүн қырқу өнім алуды білдіреді. Қар астындағы шөпті тұяқпен табу белгісі шешуші.
Қайта орындауға ишара: Жануар азығын қарды өзі аршу арқылы алғанын ескер.
Дұрыс жауап: Тебіндеу
Жауап нұсқалары
- A.Қорада азықтандыру
- B.Суару
- C.Жүн қырқу
- D.Тебіндеудұрыс
- E.Шөп шабу
Түсіндірме
Ереже: Тебіндеу — малдың қарды тұяғымен аршып, астындағы шөпке жетіп қоректенуі.
Қолдану: Шартта адам қарды күреп бермейді, жануар азығын өзі табады. Жылқының мұндай қабілеті қысқы табиғи өрісті пайдалануға көмектеседі. Қардың қалыңдығы мен мұз қабығы оған кедергі болуы мүмкін; кез келген қыста азық толық жеткілікті деп қорытындыламаймыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Шөп шабу адам азық дайындайтын жұмыс, қорада азықтандыру дайын жем беруді, суару су беруді, жүн қырқу өнім алуды білдіреді. Қар астындағы шөпті тұяқпен табу белгісі шешуші.
Қайта орындауға ишара: Жануар азығын қарды өзі аршу арқылы алғанын ескер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Далалық тайпалар бірлестіктері мен олардың қоныстануы
- Солтүстік және Шығыс Қазақстанның мал өсірушілері
- Оңтүстік және Орталық Қазақстан сақтары
- Савроматтар мен массагеттер
- Дала тайпаларының шаруашылығы
- Мал өсіруші тайпалардың қолөнері мен саудасы
- Дала тайпаларының қоғамдық құрылысы мен түсініктері
- Үйсіндердің тарихы және олардың шаруашылығы
Сұрақтар «Қазақстан тарихы» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.