Сақтар туралы жазба деректер
22–23-параграф · Оқулықтың 60–63-беттері
«Қазақстан тарихы» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Сақтар туралы жазба деректер» тақырыбы, 22–23-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Ахемен әулетінің Дарий патшасы қалдырған сақтарға қатысты мәтіндер қай жазба дерек тобына жатады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Парсы жазбалары
Жауап нұсқалары
- A.Грек еңбектері
- B.Қытай жылнамалары
- C.Парсы жазбаларыдұрыс
- D.Жартас суреттері
- E.Қабір бұйымдары
Түсіндірме
Ереже: Парсы жазбалары — Ахемен әулетінің билеушілері қалдырған мәтіндер кіретін жазба деректер тобы.
Қолдану: Сұрақтағы Дарий патшаның жартас мәтіні билік ортасының көзқарасын береді. Оны дерек ретінде қолданғанда автордың жеңістерін дәріптеуі мүмкін екенін ескереміз. Жазудың тілі мен тапсырыс беруші ортасын археологиялық заттың табылған орнымен алмастырмаймыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Грек еңбектері басқа авторлық дәстүрге, қытай жылнамалары басқа сарай ортасына жатады; жартас суреттері бейнелік, қабір бұйымдары заттай дерек. Барлық тасқа түскен белгіні сурет деп қабылдама.
Қайта орындауға ишара: Мәтінді Ахемен билеушісі қалдырғанына назар аудар.
Дұрыс жауап: Парсы жазбалары
Жауап нұсқалары
- A.Қытай жылнамалары
- B.Жартас суреттері
- C.Қабір бұйымдары
- D.Парсы жазбаларыдұрыс
- E.Грек еңбектері
Түсіндірме
Ереже: Парсы жазбалары — Ахемен әулетінің билеушілері қалдырған мәтіндер кіретін жазба деректер тобы.
Қолдану: Сұрақтағы Дарий патшаның жартас мәтіні билік ортасының көзқарасын береді. Оны дерек ретінде қолданғанда автордың жеңістерін дәріптеуі мүмкін екенін ескереміз. Жазудың тілі мен тапсырыс беруші ортасын археологиялық заттың табылған орнымен алмастырмаймыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Грек еңбектері басқа авторлық дәстүрге, қытай жылнамалары басқа сарай ортасына жатады; жартас суреттері бейнелік, қабір бұйымдары заттай дерек. Барлық тасқа түскен белгіні сурет деп қабылдама.
Қайта орындауға ишара: Мәтінді Ахемен билеушісі қалдырғанына назар аудар.
Дұрыс жауап: Парсы жазбалары
Жауап нұсқалары
- A.Жартас суреттері
- B.Қабір бұйымдары
- C.Грек еңбектері
- D.Қытай жылнамалары
- E.Парсы жазбаларыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Парсы жазбалары — Ахемен әулетінің билеушілері қалдырған мәтіндер кіретін жазба деректер тобы.
Қолдану: Сұрақтағы Дарий патшаның жартас мәтіні билік ортасының көзқарасын береді. Оны дерек ретінде қолданғанда автордың жеңістерін дәріптеуі мүмкін екенін ескереміз. Жазудың тілі мен тапсырыс беруші ортасын археологиялық заттың табылған орнымен алмастырмаймыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Грек еңбектері басқа авторлық дәстүрге, қытай жылнамалары басқа сарай ортасына жатады; жартас суреттері бейнелік, қабір бұйымдары заттай дерек. Барлық тасқа түскен белгіні сурет деп қабылдама.
Қайта орындауға ишара: Мәтінді Ахемен билеушісі қалдырғанына назар аудар.
Дұрыс жауап: Грек еңбектері
Жауап нұсқалары
- A.Парсы жазбалары
- B.Грек еңбектерідұрыс
- C.Қытай жылнамалары
- D.Қабір бұйымдары
- E.Жартас суреттері
Түсіндірме
Ереже: Грек еңбектері — Геродот сияқты ежелгі грек авторлары қалдырған мәтіндік деректер.
Қолдану: Автордың тілі мен тарихи ортасы деректер тобын анықтайды. Оның әңгімесі оқиғадан кейін жазылып, ауызша мәліметтерге сүйенуі мүмкін. Сондықтан деректегі әрбір аңызды дәлелденген факт деп қабылдамай, басқа жазба және археологиялық материалдармен салыстырамыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Парсы жазбалары Ахемен билігіне, қытай жылнамалары қытай сарайына қатысты. Қабір бұйымдары заттай, жартас суреттері бейнелік дерек. Бір тақырыпты баяндауы бәрін бір дерек тобына біріктірмейді.
Қайта орындауға ишара: Автордың ежелгі грек дүниесіне жататынын ескер.
Дұрыс жауап: Грек еңбектері
Жауап нұсқалары
- A.Грек еңбектерідұрыс
- B.Қытай жылнамалары
- C.Қабір бұйымдары
- D.Жартас суреттері
- E.Парсы жазбалары
Түсіндірме
Ереже: Грек еңбектері — Геродот сияқты ежелгі грек авторлары қалдырған мәтіндік деректер.
Қолдану: Автордың тілі мен тарихи ортасы деректер тобын анықтайды. Оның әңгімесі оқиғадан кейін жазылып, ауызша мәліметтерге сүйенуі мүмкін. Сондықтан деректегі әрбір аңызды дәлелденген факт деп қабылдамай, басқа жазба және археологиялық материалдармен салыстырамыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Парсы жазбалары Ахемен билігіне, қытай жылнамалары қытай сарайына қатысты. Қабір бұйымдары заттай, жартас суреттері бейнелік дерек. Бір тақырыпты баяндауы бәрін бір дерек тобына біріктірмейді.
Қайта орындауға ишара: Автордың ежелгі грек дүниесіне жататынын ескер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Қола дәуірі
- Ерте металл дәуіріндегі тайпалардың шаруашылығы
- Ерте металл дәуіріндегі тайпалардың діни түсініктері
- Темір дәуірінің негізгі сипаттамасы
- Далалық тайпалар бірлестіктері мен олардың қоныстануы
- Солтүстік және Шығыс Қазақстанның мал өсірушілері
- Оңтүстік және Орталық Қазақстан сақтары
- Савроматтар мен массагеттер
Сұрақтар «Қазақстан тарихы» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.