Ерте металл дәуіріндегі тайпалардың діни түсініктері
18–19-параграф · Оқулықтың 53–56-беттері
«Қазақстан тарихы» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Ерте металл дәуіріндегі тайпалардың діни түсініктері» тақырыбы, 18–19-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Қайтыс болған туыстардың рухы тірі ұрпақтарын қорғайды деген наным қалай аталады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Ата-баба аруағына сыйыну
Жауап нұсқалары
- A.Күнге табыну
- B.Суға табыну
- C.Отты қастерлеу
- D.Жануарға табыну
- E.Ата-баба аруағына сыйынудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Ата-баба аруағына сыйыну — қайтыс болған туыстардың рухы тірілерге қолдау көрсетеді деген діни наным.
Қолдану: Шартта құрмет нысаны табиғат құбылысы емес, марқұм туыстар екені берілген. Қабірге тарту апару осындай сеніммен түсіндірілуі мүмкін. Археологиялық заттардан нанымды зерттегенде барлық қауым дәл бірдей сенген деген тұжырым жасалмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Күнге, суға, отқа және жануарға табыну өзге нысандарға бағытталған. Негізгі өлшем — рәсімнің сыртқы пішіні емес, кімнен немесе неден қолдау күтілгені.
Қайта орындауға ишара: Тірілер қолдауды марқұм туыстарынан күтетінін ескер.
Дұрыс жауап: Ата-баба аруағына сыйыну
Жауап нұсқалары
- A.Суға табыну
- B.Отты қастерлеу
- C.Ата-баба аруағына сыйынудұрыс
- D.Жануарға табыну
- E.Күнге табыну
Түсіндірме
Ереже: Ата-баба аруағына сыйыну — қайтыс болған туыстардың рухы тірілерге қолдау көрсетеді деген діни наным.
Қолдану: Шартта құрмет нысаны табиғат құбылысы емес, марқұм туыстар екені берілген. Қабірге тарту апару осындай сеніммен түсіндірілуі мүмкін. Археологиялық заттардан нанымды зерттегенде барлық қауым дәл бірдей сенген деген тұжырым жасалмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Күнге, суға, отқа және жануарға табыну өзге нысандарға бағытталған. Негізгі өлшем — рәсімнің сыртқы пішіні емес, кімнен немесе неден қолдау күтілгені.
Қайта орындауға ишара: Тірілер қолдауды марқұм туыстарынан күтетінін ескер.
Дұрыс жауап: Ата-баба аруағына сыйыну
Жауап нұсқалары
- A.Отты қастерлеу
- B.Ата-баба аруағына сыйынудұрыс
- C.Жануарға табыну
- D.Күнге табыну
- E.Суға табыну
Түсіндірме
Ереже: Ата-баба аруағына сыйыну — қайтыс болған туыстардың рухы тірілерге қолдау көрсетеді деген діни наным.
Қолдану: Шартта құрмет нысаны табиғат құбылысы емес, марқұм туыстар екені берілген. Қабірге тарту апару осындай сеніммен түсіндірілуі мүмкін. Археологиялық заттардан нанымды зерттегенде барлық қауым дәл бірдей сенген деген тұжырым жасалмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Күнге, суға, отқа және жануарға табыну өзге нысандарға бағытталған. Негізгі өлшем — рәсімнің сыртқы пішіні емес, кімнен немесе неден қолдау күтілгені.
Қайта орындауға ишара: Тірілер қолдауды марқұм туыстарынан күтетінін ескер.
Дұрыс жауап: Күнге табыну
Жауап нұсқалары
- A.Айға табыну
- B.Суға табыну
- C.Күнге табынудұрыс
- D.Отты қастерлеу
- E.Ата-баба аруағына сыйыну
Түсіндірме
Ереже: Күнге табыну — аспандағы Күнді жарық, жылу және тіршілікпен байланысты киелі нысан ретінде құрметтеу.
Қолдану: Сұрақ табиғи дененің бар екенін мойындауды емес, оған қасиетті күш беру сенімін сипаттайды. Жарық пен жылудың адам өміріндегі маңызы мұндай түсініктің қалыптасуын түсіндіруге көмектеседі. Күн басты бейненің әрбір мағынасын толық білеміз деп есептемейміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Айға, суға, отқа және ата-баба рухына бағытталған нанымдардың нысаны басқа. От та жылу береді, бірақ шарт аспандағы жарық көзін көрсеткендіктен екеуін шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Аспандағы күндізгі жарық көзіне берілген қасиетті мәнді ойла.
Дұрыс жауап: Күнге табыну
Жауап нұсқалары
- A.Суға табыну
- B.Отты қастерлеу
- C.Ата-баба аруағына сыйыну
- D.Айға табыну
- E.Күнге табынудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Күнге табыну — аспандағы Күнді жарық, жылу және тіршілікпен байланысты киелі нысан ретінде құрметтеу.
Қолдану: Сұрақ табиғи дененің бар екенін мойындауды емес, оған қасиетті күш беру сенімін сипаттайды. Жарық пен жылудың адам өміріндегі маңызы мұндай түсініктің қалыптасуын түсіндіруге көмектеседі. Күн басты бейненің әрбір мағынасын толық білеміз деп есептемейміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Айға, суға, отқа және ата-баба рухына бағытталған нанымдардың нысаны басқа. От та жылу береді, бірақ шарт аспандағы жарық көзін көрсеткендіктен екеуін шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Аспандағы күндізгі жарық көзіне берілген қасиетті мәнді ойла.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Қазақстан тарихы» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.