Дүниежүзі елдерін топтастыру Халықаралық ұйымдар

Ереже: Экономикалық топтастыру өндіріс, табыс, институттар және әлеуметтік даму ерекшеліктерін салыстырады. Дамыған, дамушы, өтпелі экономика атаулары белгілі талдау үлгілерінде қолданылады, бірақ барлық ұйым үшін өзгермейтін әмбебап жіктеу емес.

Қолдану: Берілген қатарлардың біреуі экономикалық даму мен шаруашылық жүйесінің өзгеруіне қатысты атауларды біріктіреді. Сондықтан ол осы тапсырманың өлшеміне сәйкес келеді. Нақты елді топқа жатқызғанда қолданылған әдістеме мен дерек жылын қосымша көрсету қажет.

Қате нұсқаларды ажырату: Қалған қатарлар мемлекеттік құрылымды, басқару формасын, аумақ көлемін немесе жағалауға қатысты орынды сипаттайды. Бұлар географиялық жіктеулер болғанымен, экономикалық даму деңгейін өздігінен анықтамайды. Бір өлшемнің орнына басқа өлшемді қолдану салыстырудың мағынасын өзгертеді.

Қайта орындауға ишара: Әр қатардың қандай ортақ белгіге сүйенетінін ата: экономика ма, мемлекеттік құрылым ба, әлде аумақтың орналасуы ма?

Ереже: Жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім елдегі ЖІӨ көлемін халық санына бөлу арқылы есептеледі. Ол халық санының айырмасын ескеріп, бір тұрғынға келетін орташа өндіріс көлемін салыстыруға мүмкіндік береді.

Қолдану: Шартта бүкіл экономиканың ауқымы емес, өнімнің бір адамға шаққандағы шамасы сұралады. Сондықтан халық саны бөлгіш болатын көрсеткіш қажет. Елдерді салыстырғанда бір жылды, бірдей валюта мен баға негізін немесе сатып алу қабілетінің паритетін қолданған жөн.

Қате нұсқаларды ажырату: Жалпы ЖІӨ елдің ауқымын, өсу қарқыны уақыттағы өзгерісті, сауда айналымы экспорт пен импортты көрсетеді. Бюджет кірісі де барлық өндірілген өнімге тең емес. Жан басына шаққандағы көрсеткішті нақты адамның жалақысы немесе табыстардың тең бөлінуі деп түсінуге болмайды.

Қайта орындауға ишара: Салыстыру өлшемін анықта: бүкіл елдің жиынтық нәтижесі ме, әлде оны тұрғындар санына бөлген орташа шама ма?

Ереже: Экономикалық жүйенің ауысуы шаруашылықты үйлестіру, меншік қатынастары, баға қалыптастыру және кәсіпорын шешімдері сияқты институттарды өзгертеді. Жоспарлы жүйеден нарықтық қатынастарға өту осы мағынада өтпелі экономика деп сипатталады.

Қолдану: Шарт ұғымның қандай мағынада қолданылғанын нақтылап тұр. Сондықтан жауап тұтас экономиканың ұйымдасу тетіктеріндегі өзгерісті көрсетуі керек. Мұндай өту барлық елде бірдей жылдамдықпен жүрмейді және оның атауы елдің барлық көрсеткішін немесе мәңгілік мәртебесін анықтамайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Индустриялану салалық құрамды, урбандалу халықтың орналасуын, сауда балансы сыртқы айырбасты сипаттайды. Маусымдық кесте бір кәсіпорынның жұмысына қатысты. Бұл өзгерістер экономикалық жүйе ауысуымен қатар жүруі мүмкін, бірақ оның анықтамасын жеке өздері алмастыра алмайды.

Қайта орындауға ишара: Өзгерістің ауқымын салыстыр: тұтас шаруашылықты реттеу тәсілі ме, саланың үлесі ме, әлде халықтың қоныстануы ма?

Ереже: G7 — жеті мемлекетті біріктіретін халықаралық форум. Оның мемлекеттік құрамына АҚШ, Канада, Ұлыбритания, Франция, Германия, Италия және Жапония кіреді. Еуропалық Одақ та форум жұмысына қатысады, бірақ жеті мемлекеттің бірі ретінде саналмайды.

Қолдану: Сұрақ екі шартты қатар талап етеді: мемлекет Азияда орналасуы және G7 құрамына кіруі керек. Жапония осы екі белгіге де сәйкес келеді. Құрамды анықтау үшін елдің халқының көптігі немесе экономикасының ірілігі туралы жалпы әсер жеткіліксіз.

Қате нұсқаларды ажырату: Қытай, Үндістан, Индонезия және Корея Республикасы маңызды экономикалар болғанымен, G7 жеті мемлекетінің қатарына кірмейді. Оларды басқа халықаралық форумдарға қатысқаны үшін осы құрамға қосу дұрыс емес. Саммитке қонақ ретінде шақырылу да тұрақты құраммен бірдей ұғым емес.

Қайта орындауға ишара: Алдымен форумның мемлекеттік құрамын еске түсір, содан кейін олардың ішінен Азияда орналасқан елді ажырат.

Ереже: Халықаралық форумның құрамын тексергенде әр мүшенің атауы жеке салыстырылады. G7 жетілігі АҚШ, Жапония, Германия, Ұлыбритания, Франция, Италия және Канададан тұрады; Еуропалық Одақтың қатысуы осы жеті мемлекеттің тізімін өзгертпейді.

Қолдану: Дұрыс қатарда жеті атаудың барлығы сәйкес келеді. Басқа қатарларда бір мемлекет басқа елмен ауыстырылған. Сондықтан алғашқы бірнеше таныс атауды көру жеткіліксіз: қатардың соңына дейін тексеріп, артық және жетіспейтін мемлекетті анықтау қажет.

Қате нұсқаларды ажырату: Аустралия, Қытай және Испания G7 жеті мемлекетінің бірі емес. Ресейдің G8 форматындағы бұрынғы қатысуын G7-нің осы құрамымен шатастырмау керек. Ірі экономика болу, Еуропада орналасу немесе саммит қонағы болу мүшелік тізімін автоматты түрде өзгертпейді.

Қайта орындауға ишара: Әр қатарды бір-бірімен салыстыр: қай атау ауыстырылған және оның орнына жетіліктің қай мемлекеті жетіспей тұр?