Ustazdyq
Тегін, тіркелусізҚазақ тілі, ҚГБ · 11-сынып · Сұрақ 3/15

Шартты кестеде зерттеуге бөлінген үлес А елінде 2%, Ә елінде 4% деп берілген. Екі елдің жалпы бюджет көлемі көрсетілмеген. Қай қорытынды дәл?

Тақырып: Білімді мыңды жығады

3.6-параграф · Оқулықтың 62–64-беттері

Өзіңізді тексеріңізЖауапты қарамай тұрып, өзіңіз таңдап көріңіз.

Дұрыс жауап

Дұрыс жауап: Ә еліндегі бюджет үлесі жоғары; ақшаның абсолютті сомасын бұл деректен салыстыруға болмайды.

Жауап нұсқалары

  1. A.Екі елдің жалпы бюджеттері бірдей екені осы пайыздан көрінеді.
  2. B.Ә елі нақты ақшамен А елінен міндетті түрде екі есе көп бөлген.
  3. C.А еліндегі зерттеу үлесі Ә еліндегіден жоғары.
  4. D.А елінде зерттеу сапасы міндетті түрде екі есе төмен.
  5. E.Ә еліндегі бюджет үлесі жоғары; ақшаның абсолютті сомасын бұл деректен салыстыруға болмайды.дұрыс

Түсіндірме

Ереже: Дерек тексеруге болатын оқиға, сан немесе жағдай туралы хабарлайды; пікір бағалау мен көзқарасты білдіреді. Деректің ақиқаттығын тексеру — бөлек қадам. Берілген мәтінге сүйенген жауап айтылмаған мәліметті қоспай, автор пайымын дәлелденген жалпы заңмен шатастырмайды.

Қолдану: Пайыз жалпы көлемнің қандай бөлігі бөлінгенін көрсетеді. Төрт пайыз екі пайыздан жоғары, бірақ жалпы бюджеттер белгісіз болғандықтан, ақша сомаларының қатынасы анықталмайды. Сондықтан үлес пен абсолютті соманы бөлек қарау керек. Үлес жоғары болуы зерттеу сапасының автоматты өлшемі де емес.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Екі елдің жалпы бюджеттері бірдей екені осы пайыздан көрінеді.» — Пайыз бюджеттің толық көлемін хабарламайды; теңдік шартта көрсетілмеген.

B) «Ә елі нақты ақшамен А елінен міндетті түрде екі есе көп бөлген.» — Екі бюджет көлемі белгісіз; пайыздар қатынасын ақша сомасына тікелей көшіруге болмайды.

C) «А еліндегі зерттеу үлесі Ә еліндегіден жоғары.» — Берілген 2% және 4% салыстыруы мұны жоққа шығарады; үлес керісінше.

D) «А елінде зерттеу сапасы міндетті түрде екі есе төмен.» — Қаржы үлесі сапаның тікелей өлшемі емес; сапа нәтижесі берілмеген.

Қайта орындауға ишара: Пайыздың есептелетін жалпы көлемі екі елде белгілі ме?

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

Сұрақтар «Қазақ тілі, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2020.