Құрастырылған жоба сипаттамасы: 1) бір ауылдағы кітапханаға қолжетімділікті жақсарту; 2) бірнеше елдегі балалардың оқу мүмкіндігін салыстыру. Қай жіктеу сипаттамадағы ауқымды дәл сақтайды?

Ереже: Ғылыми баяндауда ұғымдар анық беріліп, терминдер бірізді қолданылады және ой логикалық байланыспен дамиды. Тұжырымның қандай дерекке негізделгені көрсетіледі. Мәтіннің ғылыми сипатын тек ұзындығы немесе күрделі сөздерінің саны емес, дәлдігі мен түсіндіру мақсаты айқындайды.

Қолдану: Бірінші сипаттамада нақты бір ауыл аталған. Екіншісінде бірнеше елді қамтитын салыстыру берілген. Жіктеу осы қамту айырмасына сүйенеді. Бір елдегі шағын жоба маңызды болуы мүмкін, бірақ маңыздылық оның географиялық ауқымын автоматты өзгертпейді; халықаралық зерттеу де барлық елді міндетті қамтымайды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Екіншісі маңызды болғандықтан, міндетті түрде барлық елді қамтиды.» — Бірнеше ел барлық елмен тең емес.

C) «Екеуі де тек бір мектептің ішкі жұмысын қарастырады.» — Бірнеше елді қамтитын салыстыру ескерілмеген.

D) «Біріншісі жергілікті болғандықтан, еш қоғамдық мәні жоқ.» — Географиялық шек маңыздың жоқтығын білдірмейді.

E) «Біріншісі барлық елді, екіншісі бір ауылды ғана қамтиды.» — Сипаттамадағы ауқымдар орынсыз ауыстырылған.

Қайта орындауға ишара: Маңыздылықты емес, сипаттамада қамтылған аумақты салыстырыңыз.