Құрастырылған хабар: «Оқушылар кітап сатып алу үшін жәрмеңке өткізді. Түскен қаражатты ауыл кітапханасына аударуды жоспарлады». Мақсат пен тәсіл дұрыс берілген нұсқаны таңдаңыз.

Ереже: Негізгі ой мәтіндегі деректердің ортақ мәнін жинақтап, автордың не айтқысы келгенін білдіреді. Тақырып «не туралы?» деген сұраққа жауап берсе, негізгі ой сол тақырып жөніндегі тұжырымды жеткізеді. Жекелеген мысал бүкіл мәтіннің қорытындысын алмастырмайды.

Қолдану: «Кітап сатып алу үшін» тіркесі әрекеттің мақсатын білдіреді. Жәрмеңке сол мақсатқа жетудің тәсілі ретінде берілген. «Жоспарлады» қаражат аударудың әлі жоспар мәртебесінде екенін сақтайды. Сондықтан мақсатты ұйымдастыру әдісімен алмастырмай, орындалған нәтиже мен жоспарды да ажыратамыз.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Мақсат — жәрмеңке өткізу; тәсіл — кітапханаға кітап алуға көмектесу.» — Мақсат пен тәсіл орындары ауыстырылған; жәрмеңке кітап алу мақсатына қызмет етеді.

C) «Мақсат — ұйымдастырушылардың жеке қажетіне кітап алу; тәсіл — жәрмеңке өткізу.» — Пайда алушы жеке ұйымдастырушыларға ауысқан; мәтінде ауыл кітапханасына аудару жоспарланған.

D) «Мақсат — қаражаттың аударылып қойғанын дәлелдеу; тәсіл — жоспарды қайталау.» — Аудару әлі жоспар ретінде берілген; қайталау орындалған нәтижені дәлелдемейді.

E) «Мақсат — кітап алу емес, тек қаражат көлемін жариялау; тәсіл — ауылға хабар тарату.» — Кітап сатып алу үшін деген мақсат жойылған және хабар тарату тәсілі ойдан қосылған.

Қайта орындауға ишара: «Үшін» тіркесінің алдында қандай нәтиже көзделген, оған қандай әрекет көмектеседі?