Құрастырылған сөйлем: «Ел болашағының тұтқасы — жауапты ұрпақ». «Тұтқа» сөзі осы сөйлемде қандай мағынада қолданылған?

Ереже: Ауыспалы мағынада сөз заттың тікелей белгісін емес, соған ұқсас қасиетті білдіреді. Мағынаны сөйлемдегі байланыс арқылы анықтаймыз. Теңеу ұқсастықты арнайы көрсетеді, метафора бір нысанды екіншісінің атауымен бейнелейді, әсірелеу белгі не құбылысты әдейі ұлғайтады.

Қолдану: Нақты есік не құрал аталмайды. «Ел болашағы» мен «жауапты ұрпақ» арасындағы байланыс тұтқа сөзін басқаруға, бағыт беруге мүмкіндік беретін тірек ретінде бейнелейді. Сондықтан сөздің тура заттық мағынасын емес, контекстегі әлеуметтік қызметке ауысқан мағынасын таңдаймыз.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Есікті ашуға арналған нақты бұйым.» — Есік аталмайды; тұтқа ел болашағына қатысты ауыспалы мағынада берілген.

C) «Болашақта шешімге тек сыртқы күштердің қатысатыны.» — Жауапты ұрпақ негізгі тірек деп берілген; оның рөлі сыртқы күшке ауыстырылған.

D) «Елдің болашағын мүлде өзгертпейтін сыртқы белгі.» — Тұтқа бейнесі ықпал мен тіректі білдіреді; ықпалсыздық осы мағынаны терістейді.

E) «Болашақ туралы бүкіл оқиғалар жазылған толық тізім.» — Тізім емес, ықпал ететін тірек бейнеленген; оқиғалар туралы дерек жоқ.

Қайта орындауға ишара: Нақты бұйымды ұстау мағынасы елдің болашағына қалай ауысқан?