Құрастырылған үндеу: «Туған жердің тағдырына кім бейжай қарай алады? Оны қорғау — бәріміздің ортақ міндетіміз». Бірінші сөйлемдегі сұрақтың қызметін таңдаңыз.

Ереже: Сөздің мазмұны, құрылымы мен тілдік құралдары адресатқа және қарым-қатынас мақсатына сай таңдалады. Бір деректі ғылыми түсіндіру, ресми хабарлау немесе көркем бейнелеу әртүрлі тәсілмен жүзеге асады. Стильді анықтағанда тақырыппен бірге мәтіннің қызметін де ескереміз.

Қолдану: Келесі сөйлем автор ұстанымын өзі ашады: қорғау ортақ міндет деп беріледі. Алғашқы сұрақ нақты адамның есімін анықтау үшін емес, оқырманды ойландыру және бейжайлыққа қарсы көңіл күй қалыптастыру үшін қолданылған. Оның риторикалық сипатын мәтіндегі үндеу мақсаты көрсетеді.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Қорғау міндетін тек бір адамға жүктеу.» — Бәріміздің ортақ міндетіміз деген жалғасы бір адамға тарылтуды терістейді.

B) «Жауабы белгісіз мәселені бейтарап сауалнама ретінде тіркеу.» — Автор ұстанымы келесі сөйлемде ашық; басты қызметі бейтарап есеп емес, әсерлі үндеу.

C) «Бейжай адамдардың нақты тізімін жинау.» — Келесі сөйлем ортақ міндетті ашады; сұрақ нақты есімдерді жинауға бағытталмаған.

E) «Туған жерге қатысты міндетті жоққа шығару.» — Үндеу жауапкершілікті күшейтеді; сұрақ міндетті жоймайды.

Қайта орындауға ишара: Автор нақты адамның есімін сұрап тұр ма, әлде ортақ міндетке назар аудара ма?