Құрастырылған мәтін: «Шежіре тек есімдердің тізімі емес. Ол ұрпақ арасындағы байланысты түсіндіреді. Бірақ ауызша деректі жазба материалмен салыстыру оның дәлдігін арттырады». Мәтіннің негізгі ойын таңдаңыз.

Ереже: Негізгі ой мәтіндегі деректердің ортақ мәнін жинақтап, автордың не айтқысы келгенін білдіреді. Тақырып «не туралы?» деген сұраққа жауап берсе, негізгі ой сол тақырып жөніндегі тұжырымды жеткізеді. Жекелеген мысал бүкіл мәтіннің қорытындысын алмастырмайды.

Қолдану: Бірінші сөйлем шежіренің мазмұнын есім тізімімен шектемейді. Екінші сөйлем оның қызметін, үшіншісі мәліметті бағалау шартын ашады. Негізгі ой осы екі қырды бірге қамтуы керек. Тек ұрпақ байланысын не тек дерек тексеруді атау мәтін мазмұнын толық жинақтамайды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Шежіренің жалғыз қызметі — есімдерді ретімен жазу.» — Алғашқы сөйлем бұл шектеуді тікелей теріске шығарады.

B) «Шежіредегі мәліметті салыстырудың қажеті жоқ.» — Соңғы сөйлемдегі дәлдікке қатысты талапқа қайшы.

C) «Шежірені тексеру оның ұрпақ байланысына қатысты мәнін жояды.» — Тексеру дәлдікті арттырады; мәдени қызметті жою айтылмаған.

D) «Ауызша айтылған мәлімет әрдайым жазба деректен дәл.» — Мәтін деректерді салыстыруды ұсынады, бір түрін абсолютті үстем етпейді.

Қайта орындауға ишара: Шежіренің қызметі мен мәліметті тексеру талабын бірге қамтыңыз.