Сәуле шығару түрлері

Ереже: Жылулық сәуле шығару дененің температурасына байланысты ішкі энергиясы есебінен жүреді. Электр энергиясы алдымен денені қыздырып, одан кейін сәуле түрінде шығуы мүмкін.

Қолдану: Сымдағы токтың жұмысы оның температурасын арттырады. Сондықтан энергияның бастапқы көзі электр болғанымен, берілген көрінетін сәуленің тікелей механизмі жылулық. Жіктеу кезінде тек қорек көзін емес, сәуле пайда болу жолын қарастырамыз.

Қате нұсқалар: B) Жарық тудыратын химиялық реакция көрсетілмеген; негізгі механизм — қызған сымның сәулеленуі.

C) Сым сыртқы жарықты ғана қайтармайды, ішкі энергиясы есебінен өзі сәуле шығарады.

D) Сымға электрон шоғымен соққы жасау емес, ток арқылы қыздыру сипатталған.

E) Шартта сымды жарықпен қоздыру берілмеген; жарық оның жоғары температурасынан пайда болады. Ишара: Ток денені алдымен қыздырып тұр ма, әлде жарық тікелей басқа қоздырудан шыға ма?

Ереже: Фотолюминесценцияда зат жұтқан жарықпен қозып, кейін өзі сәуле шығарады. Бұл жарықтың жай шағылуынан өзгеше процесс.

Қолдану: Күлгін жарық ерітінді бөлшектеріне энергия береді. Қозған жүйе оның бір бөлігін жасыл сәуле ретінде шығарады; түс өзгерісі жаңа сәуле шығару процесін ажыратуға көмектеседі. Қыздыру мен электрон шоғы шартта жоқ.

Қате нұсқалар: A) Бұл механизм үшін электрондық шоқ қажет, ал мұнда оптикалық сәуле түседі.

B) Шарт қызу үлесін алып тастайды; қоздыру энергиясы жұтылған жарықтан келеді.

C) Қарапайым серпімді шағылу түсетін жарық жиілігін жасыл жиілікке өзгертпейді.

D) Жаңа химиялық реакция энергиясы көрсетілмеген; ерітіндіні жарық қоздырады. Ишара: Қоздыруға жұмсалған энергияның түрі қандай?

Ереже: Катодолюминесценция — электрондармен атқылау нәтижесінде заттың жарық шығаруы. Атауы қоздырудың нақты түрін сипаттайды.

Қолдану: Үдетілген электрондар люминофорға энергия беріп, оның бөлшектерін қоздырады. Олар төмен энергиялы күйге өткенде жарық шығады. Сондықтан экран жарқылы электрон шоғының энергиясын оптикалық сигналға айналдырады.

Қате нұсқалар: A) Берілген жарқыраудың энергиясы химиялық реакциядан емес, электрондардан келеді.

C) Шартта жоғары температураға жеткізіп қыздыру механизмі емес, люминофорды электронмен қоздыру берілген.

D) Бұл сыну шекарасындағы оптикалық құбылыс; жаңа жарықтың электрон соққысынан пайда болуын түсіндірмейді.

E) Экранды фотондар емес, электрондар шоғы қоздырып тұр. Ишара: Шарттағы қоздырушы бөлшек — электрон.

Ереже: Хемилюминесценцияда химиялық реакция энергиясы сәуле шығаратын қозған күйлерді тудырады. Ол денені көрінетіндей қыздыруды міндетті түрде қажет етпейді.

Қолдану: Ерітінділер араласқанда реакция басталып, оның энергиясының бір бөлігі фотондар түрінде шығады. Таяқшаның қызуы аз болуы энергия жоғалды дегенді білдірмейді; энергия жарыққа және басқа арналарға бөлінеді.

Қате нұсқалар: A) Шартта электр өрісі не электр тогымен қоздыру жоқ; энергия ерітінділердің химиялық реакциясынан келеді.

B) Электрондар шоғымен атқылау берілмеген.

C) Шартта сыртқы жарықпен қоздыру жоқ; энергия химиялық реакциядан бөлінеді.

E) Бөлме температурасына жуық дененің қыздыру арқылы айқын көрінетін жарқылы бұл жағдайда негізгі себеп емес. Ишара: Жарқырауды бастаған оқиға — химиялық реакция.

Ереже: Газ разрядында өріс зарядтарға жұмыс жасайды. Электрондардың серпімсіз соқтығысуы атомдардың ішкі энергиясын арттырып, кейін сәуле шығаруына мүмкіндік береді.

Қолдану: Алдымен электрон энергия алады, одан кейін оның бір бөлігін атомға береді. Қозған атом төмен күйге өткенде фотон шығарады. Электрлік қорек пен жарық арасында осы аралық сатылар бар.

Қате нұсқалар: A) Таза серпімді соқтығысу атомның ішкі күйін қоздырмайды; шартта серпімсіз соқтығысулар берілген.

B) Бұл берілген разрядтың себеп-салдар ретін кері аударады; өрістің жойылуы шарт емес.

D) Атом жарық шығару үшін энергия алмасуы керек; қозуды нөл деп қалдыру механизмді жояды.

E) Қысу көрсетілмеген; шарт электрлік қоздырудың нақты жолын береді. Ишара: Қозған атомға энергияны қандай бөлшек жеткізді?