Аналогты-цифрлық түрлендіргіштер. Байланыс арналары

Ереже: Аналогты ұсынуда физикалық шаманың мәні ақпаратқа сәйкес үздіксіз өзгеріп, рұқсат етілген аралықта үздіксіз мәндер жиынын қабылдайды. Сигналдың электрлік болуы оның өздігінен цифрлық екенін білдірмейді.

Қолдану: Микрофон кернеуі дыбыс қысымындағы өзгерістерді бейнелейді. Шартта оны екі немесе бірнеше деңгейге дөңгелектеу де, тек жеке мезеттерде өлшеу де айтылмаған. Сондықтан бұл аналогты сигнал. Цифрлық жазба жасау үшін осы бастапқы кернеуден отсчёттар алып, оларды кванттап, кодтау сияқты қосымша түрлендірулер керек болады.

Қате нұсқалар: B) Шығыс кернеуі дыбыс қысымына сәйкес өзгеретіндіктен, дыбыс туралы ақпарат бар. Оны тұрақты деп атау шарттағы уақыттық өзгерісті жоққа шығарады.

C) Екілік кодта ақпарат екі таңбаның тіркестерімен беріледі. Шартта екі деңгеймен шектелу жоқ: кернеудің аралық мәндері үздіксіз өзгеруі мүмкін.

D) Жеке отсчёттар тізбегінде мәндер таңдалған уақыт мезеттеріне ғана тіркеледі. Берілген микрофон кернеуі үздіксіз уақыт бойында сипатталған.

E) Төрт деңгейлі кванттауда рұқсат етілген төрт мән ғана болады. Мұнда жұмыс аралығындағы кез келген аралық кернеу мүмкін деп көрсетілген. Ишара: Рұқсат етілген мәндер саны шектеулі ме, әлде аралық мәндер үздіксіз бе?

Ереже: Аналогты-цифрлық түрлендіргіш аналогты кіріс шамасының мәндерін цифрлық көрсетілімге айналдырады. Қалыпты өлшеу жүйесінде бұл мәндер уақыт бойынша алынып, шектеулі деңгейлермен салыстырылып, код түрінде беріледі.

Қолдану: Датчиктің бастапқы ақпараты кернеу өзгерісімен ұсынылған, ал компьютерге сандық дерек қажет. Сондықтан керекті бағыт — аналогты кірістен цифрлық шығысқа өту. Күшейткіш немесе қорек көзі жүйеде қосымша қолданылуы мүмкін, бірақ олар осы түрлендіргіштің код жасау қызметін алмастырмайды. Құрылғы атауы кіріс пен шығыстың түріне сай таңдалады.

Қате нұсқалар: A) Бұл құрылғының түрлендіру бағыты кері: сандық кодтан аналогты шығыс жасалады. Мұнда бастапқы кіріс кернеу, ал қажет нәтиже цифрлық код.

C) Қорек көзі құрылғыларды энергиямен қамтамасыз етеді. Ол өзгеріп тұрған датчик кернеуін өлшеп, соған сәйкес сандық код жасамайды.

D) Динамик электр сигналынан дыбыс шығарады. Оның негізгі қызметі датчик кернеуін компьютер оқитын сандық көрсетілімге айналдыру емес.

E) Күшейткіш кернеу деңгейін өзгерте алады, бірақ жай күшейту мәндерді сандық кодқа айналдырмайды. Компьютерге енгізу үшін кодтау қызметі қажет. Ишара: Қажетті түрлендіруді «аналогты кіріс → цифрлық шығыс» деп жаз.

Ереже: Цифрлық-аналогты түрлендіргіш сандық кодтарға сәйкес аналогты шығыс жасайды. Нақты дыбыс жүйесінде одан кейін қалпына келтіру сүзгісі, күшейткіш және электр энергиясын акустикалық тербеліске айналдыратын динамик болуы мүмкін.

Қолдану: Берілген тізбекте кіріс ретінде сақталған сандар оқылады, ал келесі саты аналогты кернеумен жұмыс істейді. Сондықтан аралық түрлендіруді ЦАТ атқарады. Бұл жауап динамиктің өздігінен сандық кодтарды түсінетінін немесе шығыс бастапқы дыбысты кез келген жағдайда қатесіз қалпына келтіретінін білдірмейді; тек талап етілген түрлендіру бағыты анықталады.

Қате нұсқалар: A) Микрофон акустикалық әсерді электр сигналына түрлендіреді. Мұнда бастапқы дерек ауадағы дыбыс емес, компьютердегі сандық кодтар тізбегі.

B) Сығу деректердің цифрлық көлемін өзгертуі мүмкін, бірақ кодтарды аналогты электр сигналына физикалық түрде айналдырмайды.

C) Жад кодтарды сақтайды немесе оқуға береді. Сақталған сандардан аналогты шығыс кернеуін қалыптастыру жадтың өз қызметі емес.

D) Ол аналогты кірісті цифрлық кодқа айналдырады. Бұл жағдайда деректер цифрлық түрде бар және кері бағыттағы түрлендіру керек. Ишара: Бастапқы деректердің түрін және күшейткішке қажет кірісті салыстыр.

Ереже: Уақыт бойынша дискреттеу сигналды жеке мезеттердегі отсчёттармен ұсынады. Амплитуданы кванттау әр отсчётты рұқсат етілген шектеулі деңгейдің біріне сәйкестендіреді. Бұл екі ұғым бір-бірімен байланысты, бірақ бір операция емес.

Қолдану: Мұнда уақыт қадамы 1 мс болып таңдалғандықтан, уақыттық дискреттеу бар. Сонымен бірге амплитуда үздіксіз мәндер жиынында қалғаны арнайы айтылған; сондықтан кванттау осы сатыда жасалмаған. Толық цифрлық көрсетілім үшін кейінгі деңгейге сәйкестендіру мен кодтауды да қарастыру қажет. Жеке отсчёттардың бар болуы бүкіл процестің аяқталғанын дәлелдемейді.

Қате нұсқалар: A) Дискреттеу өлшеу мезеттерін таңдайды, амплитуданы міндетті түрде нөлге түсірмейді. Нақты мәндер кіріс кернеуіне тәуелді болады.

B) Шартта керісінше берілген: мәндер тек таңдалған уақыт мезеттерінде алынады, бірақ амплитуда деңгейлермен шектелмеген. Екі операцияның қызметтері орын алмастырылған.

C) Тек төрт уақыт мезетіндегі мәндер алынған. Аралық мезеттердегі бастапқы кернеу осы операцияда жеке-жеке тіркелмейді.

E) Жеке уақыт мезеттерінде мән алу екілік кодтау аяқталды дегенді білдірмейді. Шартта амплитуданы деңгейлерге тағайындау және код жасау жоқ. Ишара: Екі бөлек сұрақ қой: мән қашан алынады және қандай деңгейлерді қабылдай алады?

Ереже: Ең жақын деңгейге кванттауда кіріс пен рұқсат етілген көршілес деңгейлердің арақашықтықтары салыстырылады. Қате таңбасын анықтау үшін айырманың нақты анықтамасы сақталады; мұнда шығыс мәнінен кіріс алынады.

Қолдану: 1,26 В мәні 1,2 В пен 1,3 В арасында жатыр. Тиісті аралықтар 0,06 В және 0,04 В, сондықтан 1,3 В таңдалады. Айырма 1,30−1,26=+0,04 В. Бұл шектеулі деңгейге ауыстырудан туған кванттау айырмасы; байланыс арнасындағы кездейсоқ шу берілген есепке қосылмаған.

Қате нұсқалар: B) Квантталған мән кірістен үлкен болғандықтан, шартта анықталған айырманың таңбасы оң болуы керек. Бұл нұсқада азайту реті кері алынған.

C) 1,26 В берілген 0,1 В қадамды рұқсат етілген деңгейлердің бірі емес. Өзгеріссіз қалдыру шарттағы кванттау операциясын орындамайды.

D) 1,2 В деңгейіне дейінгі аралық 0,06 В, ал 1,3 В деңгейіне дейінгі аралық 0,04 В. Ең жақын деңгейді таңдау талабына 1,2 В сәйкес келмейді.

E) 1,4 В деңгейі кірістен 0,14 В алыс. 1,3 В әлдеқайда жақын болғандықтан, жоғары қарай осынша артық ығысуға негіз жоқ. Ишара: Көршілес екі деңгейге дейінгі аралықтарды есепте, содан кейін айырманың таңбасын тексер.